Batxilergoa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Aristoteles: hilemorfismoa eta polisaren politika, funtsezko kontzeptuak

Gaztelania4,39 KB

Nor izan zen Aristoteles?

Filosofo greziarra, Platonen dizipulua eta Alexandro Handiaren maisua. Lizeoa izeneko eskola filosofikoaren sortzailea.

Bere pentsamenduak logika, etika, politika, biologia, fisika eta metafisika bezalako arloak hartzen ditu. Platon maisuak ez bezala, Aristotelesek interes handia zuen mundu materialean eta fenomeno naturaletan.

1. Teoria hilemorfikoa

Hilemorfismoa: "hyle" (materia) eta "morphé" (forma) hitzetatik datorren kontzeptua, grekoz.

Definizioa: Teoria hilemorfikoaren arabera, izaki guztiak materiaz eta formaz osatuta daude. Izaki fisikoak nola eratzen diren deskribatzen duen teoria da.

1.1. Hilemorfismoaren funtsezko kontzeptuak

Materia (hyle): Gauza bat egiteko erabiltzen den euskarri fisikoa edo substantzia da,

...

Jarraitu irakurtzen "Aristoteles: hilemorfismoa eta polisaren politika, funtsezko kontzeptuak" »

Fotosintesiaren faseak: Argitakoa eta Ilunpetakoa

Biologia4,61 KB

ARGITAKO FASE AZIKLIKOA

Argia fotosistema II-ri erasotzean, P680 klorofila kitzikatu eta 2 e- askatzen ditu. P680 klorofilak galdutako 2 e--ak ordezkatzeko, uraren hidrolisia edo fotolisia gertatzen da tilakoideen barneko alderdian, eta 2 p+-ak (H+) tilakoidearen barnealdean geratzen dira (H2O > ½O2 + 2H+ + 2e-).

  • P680 klorofilak askatutako e--ak garraio-kate elektroniko bati ematen zaizkio, eta honek fotosistema I-eko P700 klorofilari transferitzen dizkio. Garraiatze horretan, askatutako energiarekin, beste 2 p+ (H+) estromatik tilakoidearen barnealdera pasatzen dira (ponpatu) gradientearen aurka.

Fotosistema I-ari argiak ematean, horko P700 klorofilak 2 e- ematen ditu, eta galdutako e--ak fotosistema II-tik hartutakoekin ordezkatzen ditu....

Jarraitu irakurtzen "Fotosintesiaren faseak: Argitakoa eta Ilunpetakoa" »

DNA erreplikazioa, transkripzioa eta itzulpena: funtsezko prozesu molekularrak

Biologia4,05 KB

DNA erreplikazioa eta entzima nagusiak

DNA girasa DNA topoisomerasa bat da, eta DNA erreplikazioan parte hartzen du, gainbiribiltzeak eragindako tentsio molekularra murrizteko. DNA girasak kate bikoitzeko ebakiak eragiten ditu, eta ondoren DNA ligasak elkartzen ditu. DNAren egoera topologikoaren modulazioan, haren egitura superhelikoidala arautzen du.

Erreplikazioaren osagai nagusiak

  • Harizpide gidariaren sintesia: DNA polimerasa III-k DNA sintesia egiten du harizpide gidarian.
  • Okazaki zatien sintesia: harizpide atzeratuan, DNA polimerasa III-k fragmentuak sortzen ditu.
  • SSB proteinak: DNA kate bakarra egonkortzen dute.
  • Helikasa: DNA-ren kate bikoitza deskiribiltzen du.
  • RNA haslea: molde katearen zubiak bidez lotzen zaizkio RNA zatiak, DNA polimerasak
...
Jarraitu irakurtzen "DNA erreplikazioa, transkripzioa eta itzulpena: funtsezko prozesu molekularrak" »

Trantsizio Politikoa eta Euskal Autonomia Estatuta

Ingelesa2,24 KB

1. Trantsizio Politikoa eta Erregimenaren Aldaketa

Erreferentzia politikak eta monarkiaren ezarpena: Juan Carlos I.aren erregealdiaren hasierak sistema demokratikoranzko bidea zabaldu zuen. Gobernuak presio handia jasan zuen oposizioaren eta aldaketa-eskaeren aldetik. Espainiako demokraziaren aldeko mugimenduak indartu ziren, gobernu inmobiliroa eta lan-gatazkak gaindituz.

Erreformaren urratsak: Erreformistek egitura frankistak barrutik aldatzea lortu zuten, nahiz eta sektore kontserbadore eta militarren aurkakotasuna izan. Amnistia partzialak eta askatasun politikoak onartu ziren, eta alderdi politikoak legalizatzen joan ziren (PCEren legeztatzea barne, istilu eta tentsio handien artean).

1977ko ekainaren 15eko hauteskundeak: UCDk irabazi zituen

...

Jarraitu irakurtzen "Trantsizio Politikoa eta Euskal Autonomia Estatuta" »

Euskal Herria 1936ko Gerran: Hauteskundeak, Frontea eta Burdinazko Gerrikoa

Gaztelania4,3 KB

Hauteskundeen emaitzak eta indar politikoak

1936ko hauteskundeen emaitzek agerian utzi zuten hainbat indar eta estrategia politiko zeudela lau euskal probintzietan. Gipuzkoan eta Bizkaian gehiengo argia zegoen, EAJk eta Fronte Popularrak osatua, eta Estatutua eta Errepublika betetzearen alde zegoen.

Arabako, Nafarroako eta Gipuzkoako eta Bizkaiko landa-eremu batzuetan, jarraitzaile gehien zituen alderdia antzinako karlistena zen, Komunio Tradizionalista izenekoa. Alderdi horrek indar militar paralelo bat zuen, erreketeak. Indar politiko horren jarrera erregimen errepublikanoaren aurkakoa zen eta altxamendu militarraren alde zegoen.

Gipuzkoako frontea

Lehen hilabete horietan, Arabatik eta Nafarroatik aurrera zihoazen erreketeen erasoa jasan zuen...

Jarraitu irakurtzen "Euskal Herria 1936ko Gerran: Hauteskundeak, Frontea eta Burdinazko Gerrikoa" »

Erdi Aroko Filosofia: Tomas Akinokoa eta San Agustin

Filosofia eta etika12,09 KB

Tomas Akinokoa: Jainkoaren existentzia (Bost bideak)

Santo Tomasen ikuspegiaren arabera, Jainkoaren existentzia ez da begien bistakoa edo berez agerikoa; beraz, frogatu egin behar da. Hau da, San Agustinen aurka, Jainkoaren existentziaren frogapena beharrezkoa dela defendatzen du. Santo Tomasek bost bide aurkeztu zituen Jainkoaren existentzia frogatzeko:

  1. Mugimenduarena: Mugitzen diren gauzak beste batek mugituak direla eta Lehen Higiarazle bat egon behar duela argudiatzen du.
  2. Kausa eraginkorrarena: Gauza guztiak beste batek eragindakoak direla eta, kausalitate eraginkorraren printzipioari jarraituz, azken kausa edo lehen kausa eragile bat egon behar dela frogatzen du.
  3. Kontingentziarena: Mundu honetako izakiak kontingenteak direla eta, ondorioz,
...
Jarraitu irakurtzen "Erdi Aroko Filosofia: Tomas Akinokoa eta San Agustin" »

Kimika Inorganikoa: Substantzia Sinpleak, Ioiak eta Konposatuen Nomenklatura

Kimika4,07 KB

Substantzia sinpleak

O → monooxigenoa

O2 → dioxigenoa → oxigenoa

O3 → trioxigenoa → ozonoa

Cl2 → dikloroa

Ioi monoatomikoak

Katioiak

Na+ → sodio (1+)

Fe3+ → burdin (3+)

Ag+ → zilar (1+)

Aniioak

Cl- → kloruro (1-) → kloruro

S2- → sulfuro (2-) → sulfuro

H- → hidruro (1-) → hidruro

O22- → dioxido (2-) → dioxido

Hidrogenoarekin konbinazio bitarrak

BH3 → boranoa

CH4 → metanoa

SiH4 → silanoa

NH3 → amoniako / azanoa

PH3 → fosfanoa

AsH3 → arsanoa

SbH3 → estibanoa

N2H4 → diazanoa / diamoniako

Hidrogeno ...-uro → azido ...-hidriko

HF → fluoruro de hidrogenoa / fluorhidrikoa

HCl → kloruro de hidrogenoa / klorhidrikoa

HBr → bromuro de hidrogenoa / bromhidrikoa

HI → ioduro de hidrogenoa / iodhidrikoa

H2O → oxidoa / ura

H2S...

Jarraitu irakurtzen "Kimika Inorganikoa: Substantzia Sinpleak, Ioiak eta Konposatuen Nomenklatura" »

Movemento obreiro en España e o imperialismo europeo no século XIX

Gaztelania8,86 KB

Movemento obreiro en España

As primeiras protestas da clase traballadora en España tiveron un carácter ludista e consistiron na destrución de máquinas de fiar. Así sucedeu en Alcoy no 1821 e no incendio da fábrica de Bonaplata de Barcelona (1835), que introducira unha máquina de vapor. Tamén se crearon asociacións de obreiros para defender as súas demandas. No 1848 fundouse a Asociación de Tecedores de Barcelona (de carácter sindical), que foi clausurada.

O principal instrumento de presión foron as folgas; a primeira tivo lugar no 1855 pola introdución de máquinas que quitaban traballo e reducían o salario dos obreiros. A escaseza de trigo, o aumento do prezo do pan ou a imposibilidade de pagar impostos provocaron protestas campesiñas,...

Jarraitu irakurtzen "Movemento obreiro en España e o imperialismo europeo no século XIX" »

Merkataritza-sozietateen motak eta ezaugarriak

Gaztelania3,49 KB

Merkataritza-sozietate pertsonalistak

Sozietate Kolektiboa (SK)

Ezaugarriak: Gutxienez 2 bazkide, pertsona gutxiko taldeetarako egokia. Denek kudeatzen dute, lan-ekarpena egiten dutenek izan ezik. Erantzunkizun mugagabea du eta ez dago kapital minimorik.

Izenak honako hau agertu behar du: SK, bazkideen izenak eta "eta konpainia" adierazpena.

Komanditako Sozietate Hutsa

Bazkideak ez dira pertsonalki erantzuleak hasierako inbertsioaz haratago geratzen diren zorretan.

Bi bazkide mota daude:

  • Bazkide Kolektiboa: kapitala + lana + erantzunkizun mugagabea.
  • Bazkide Komanditarioa: kapitala + erantzunkizun mugatua.

Gutxienez 2 bazkide behar dira, kapital minimorik gabe, eta ezin da bazkide berri bat sartu denek ados ez daudenean.

Merkataritza-sozietate kapitalistak

Kapitalak...

Jarraitu irakurtzen "Merkataritza-sozietateen motak eta ezaugarriak" »

Felipe V-etik Lehen Errepublikara: Espainiako liberalismoaren garapena

Historia9,29 KB

Felipe V-ek lege salikoa ezarri

1713an emakumeek ezin zuten erregearen ondorengoa izan. Karlos Maria Isidro izan zen ondorengoa 1830era arte. Fernando VII.a Kristinarekin ezkondu eta haurdun geratu zenean, 1830eko Berrespen Pragmatikoak emakumeei erregina izateko eskubidea aitortu zien.

Karlistak eta liberalak

  • Karlistak: absolutismo monarkikoaren alde eta Isidroren alde.
  • Liberalak: Isabelen alde, Kristina erreginaordearen agintaldian.

Fernando VII.a hil zenean, Karlistak matxinatu ziren.

Sarrera

Fernando hil zenean, Isabel adingabea zen. Erregetza Kristina erreginaordearen (1833-1840) eta Espartero jeneral erregeordearen (1840-1843) esku geratu zen.

Garai honetan finkatu ziren Espainian estatu liberalaren oinarriak. Zentralizazio politiko eta administratiboa...

Jarraitu irakurtzen "Felipe V-etik Lehen Errepublikara: Espainiako liberalismoaren garapena" »