Batxilergoa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Egiaren teoriak: elkarrekikotasuna, pragmatismoa eta adostasuna

Filosofia eta etika-n eguneratua3,15 KB

EGIA ELKARREKIKOTASUN ETA EGOKITZAPEN GISA:

Teoría Honek egia hau dela baieztatzen du: esaten edo pentsatzen dugunaren Eta errealitatearen arteko elkarrekikotasuna edo egokitzapena. Bere oinarrizko elementuak; subjektua eta Objektua da. Beraz, bai pentsatu-esaten denak, bai badenak edo Gertatzen denak bat egiten dutenean, egia dago. Baina objektuak ez Dira gugan barneratzen ezagutzen ditugunean. Baina arazo Batzuk baiditu: - Ez du ematen prozedura argirik, ez baitugu gure Buruetatik irten. Ezin dugu jakin hizkuntzak gertaerak deskribatzen Dituen edo ez. - Faltsutasun irizpide bikoitz bat. Esakune bat faltsa Izango da subjektutik esaten den nolakotasunak ez badu bat egiten Objetuaren ezaugarri batekin. Elkarrikotasun eta egokitzapen...

Jarraitu irakurtzen "Egiaren teoriak: elkarrekikotasuna, pragmatismoa eta adostasuna" »

Platonen ezagumenduaren teoria, mundu sentigarria eta mundu ulergarria

Filosofia eta etika-n eguneratua2,19 KB

PLATON: ezagumenduaren teoria:  haitzuloaren mitoaren bitartez azaltzen da. Ezagumenduaren teoria berrtutearen gaia aztertzen dau. Bertutea berarekin jaioz lortzen dozu edo ikasi lortzen dozu, eta honen ondorioz jakituria lortuko dozu galdera eta erantzunen bitartez. Hau  heziketaren prozesua izango da eta horretarako eta zezer berrria ikasteko azeptatu behar dozu ez dakizula hemen soratesen eragina ikusi ahal dogu. Haitzuoaren mitoan heziketaren prozesu hau ikusi ahal dogu, itzaletan hasten dena eta eguzia ikustean amaitzen dena. Hau lortzen dabena gobernante filosofoak izango dira  eta beste pertsonak gidatu behar dabe haziketaren prozesuan . Baina prozesu honetan  ezin da inor behartu, besteen lehen erreakzioa ukapena izan ahal da eta
...
Jarraitu irakurtzen "Platonen ezagumenduaren teoria, mundu sentigarria eta mundu ulergarria" »

Egia koherentzia gisa: teoria, Hegel eta testuingurua

Filosofia eta etika-n eguneratua1,51 KB

Egia elkarrekikotasun edo egokitasun gisa: Egiaren oinarrizko egitura agertzem zaigu. Definizio klasikoa Aristotelesek adierazi zuen ez denari buruz badela esatea edo badenari buruz dela gezurra da. Badenari buruz badela eta ez denari buruz ez dela, egia da. Elementuak: Badena: Objetua, Esatea: Subjetua eta horrek egiten duen objetuaren irudikapena. Bi elementu horien arteko bat etortze harremana; harreman horri elkarrekikotasuna esaten zaio. Eta horixe da, berez egiaz egiten dugun kontzeptua: Zerbaiti buruz esaten denaren eta zerbait hori denaren arteko bat etortzea.Egia koherentzia gisa:Hegelek adierza zuen lehen aldiz eta gerora hainbat bertsio izan ditu. Teoria guztiekproposizioaren koherentzia dute egia-irizpide.Horrela, proporzioa egiazkoa
...
Jarraitu irakurtzen "Egia koherentzia gisa: teoria, Hegel eta testuingurua" »

Jakintza mitikoa eta jakintza filosofikoa: ezaugarriak eta bereizketa

Filosofia eta etika-n eguneratua3,73 KB

Filosofiaren sorrera:k.A.Vi.Mendean Greziako Jonia lurraldean.Filosofia hitz grekoa, filia(adiskidetasuna)eta sofia(jakinduria).Filosofiak jakinduria-zaletasuna esan nahi du.Jakinduria ez da edukitzen,baizik eta bilatu egiten da.jakintza mitikoaren ezaugarriak:oinarririk gabeko pentsamendua,jakintza akritikoa,arauemailea,legitimazio soziala ematen zuena,antropomorfikoa,konprometitua,ahistorikoa eta anonimoa.oinarri gabeko pentsamendua:pentsamendu mitikoa oinarririk gabeko pentsamendua.pentsamendu akritikoa:bere baieztapena egitean ez du aztertzen egin duen bidea egokia den ala ez.pentsamendu arauemailea:bizitza bideratzen duen arauen eta balioen multzoa.legitimazio zoziala:mitoaren eskakizunak betetzen dituen neurrian balioetsiko da gizarte-
...
Jarraitu irakurtzen "Jakintza mitikoa eta jakintza filosofikoa: ezaugarriak eta bereizketa" »

Atzerriko euskalariak: euskarologiaren sorrera eta bidaiari filologoak

Historia-n eguneratua2,81 KB

    73.Gaia
ATZERRIKO EUSKALARIAK

1.- Euskarologiaren sorrera
® Definizioa: geografia, zuzenbidea, politika, medizina e.A kontuan hartu
® XV eta XVI mendeetan Berpizkundearekin testu ugari, bertako eta atzerriko filologoek aztertuak = euskarologia

2.- Atzerriko filologoak eta bidaiariak: Andrea Navagero, Nicolas Landuchio, Joseph Escaligero, Bonaventura Vulcanius.
® Berpizkundean hainbat humanista Europan zehar, beren jakituriaren aztarna utzi.
· Andrea Navagero : Venezia 1383-1429
® Politikari, historialari eta poeta latindarra. Zeregin filologikoari eskaini bizitza zati handia. 1524-26 artean Espainia eta Frantziara bidaiatu eta :
® Gasteizen gaztelera hitz egiten zutela, euskara ulertu, Gipuzkoan eta Bizkaian Vascuence hitz egin.
...
Jarraitu irakurtzen "Atzerriko euskalariak: euskarologiaren sorrera eta bidaiari filologoak" »

Platonen suminezko arima: funtzioa eta bertutea

Filosofia eta etika-n eguneratua2,04 KB

Dualismo ontologikoak bi munduen existentzia aldarrikatzen du, mundo sentigarria eta ideien munduarena. Dualismo antropologikoak, gizakiaren bi zatien existentzia aldarrikatzen du: arima eta gorputza.Platonen iritziz gizakiak bi osagai ditu: arima eta gorputza. Arima jainkozkoa, betierekoa eta hilezina da, gorputza, aldiz, aldakorra, zantarra, arimaren kartzela eta hilkorra. Honela,Platonek hiru arima bereizten ditu: arrazio-arima, suminezko arima eta irritsezko arima. Arrazoi-arima gizakiaren goi-mailako gaitasuna da. Gogamenaren funtzioak betetzen ditu, hau da, pentsamena eta nahimena.Berezko bertutea zuhurtasuna da, hau da, ongia eta egia bilatzeko gaitasuna.Filosofo agintaria izango da bere hiri-egitekoa.Alegorian gurdi-gidariak edo zamaltzainak
...
Jarraitu irakurtzen "Platonen suminezko arima: funtzioa eta bertutea" »

Mussolini boterea nola eskuratu zuen: krisia, faxismoa eta Erromako martxa

Historia-n eguneratua1,91 KB

Azaldu Mussolini-k boterea Eskuratzea: Lehen Mundu Gerraren ondoren, Italian krisi-egoera handia zegoen. Italiarren bizitza-mailak okerrera egin zuen. Herrialdea izugarri zorpetu zen Gerra finantzatu ahal izateko. Zorrak prezio-igoera eragin zuen, gero eta Handiagoa. Armadaren desmobilizazioaren ondorioz, langabezia hazi egin zen. Ekonomia-krisiak Gizarte-tentsioak areagotu zituen. Nekazari batzuek lurjabeen lursailak okupatu Zituzten, eta langile taldeek fabrikak indarrez hartu.Erdi-mailako eta Goi-mailako klaseak herrialdean iraultza komunista gertatzeko beldur izaten hasi ziren. Alderdi politikoa tradizionalek ez zuten jakin egoera zail horri Aurre egitea, eta biztanleriaren zati handi bat muturreko alderdian alde Jartzen hasi zen: Alderdi
...
Jarraitu irakurtzen "Mussolini boterea nola eskuratu zuen: krisia, faxismoa eta Erromako martxa" »

Zelula biologia: mitokondrioa, kloroplastoak, zentrioloak eta garraio zelularra

Biologia-n eguneratua12,18 KB

Mitokondrioa: Egitura eta Funtzioak

Mitokondrioa zelula eukariota guztietan dagoen organulua da (kondrioma). Kopurua zelularen aktibitate mailaren araberakoa da.

Egitura

  • Itxura aldakorra (luzangak).
  • Kanpo mintza: Porinak ditu, mintz bakterianoaren antzekoa.
  • Barrunbe perimitokondriala: Kanpo eta barne mintzen artean dagoen gunea (100 Å).
  • Barne mintza: Fosfolipido bereziak, proteina garraiatzaileak (arnas-katekoak, adibidez) eta ATP sintetasa ditu. Gandorrak izeneko tolesturak ditu.
  • Matrizea: Mitokondrioaren barne ingurunea da. Erribosomak (70S-koak), DNA mitokondriala eta entzima ugari ditu.

Funtzioak

  • Arnasketa aerobikoa: Energia (ATP) sortzen du. Prozesu honetan Krebs zikloa, β-oxidazioa eta oxidaziozko fosforilazioa gertatzen dira, ATParen sintesiarekin
...
Jarraitu irakurtzen "Zelula biologia: mitokondrioa, kloroplastoak, zentrioloak eta garraio zelularra" »

Euskal literatura: historia, idazleak eta euskara batua

Hizkuntza eta literatura-n eguneratua3,51 KB

Euskal nobelaren aurrekarien artean Juan Antonio Mogelen "Peru Abarka" dugu, 1880an argitaratu zen. Peru Abarka beraren eta Maisu Juanen arteko solasaldia du oinarri, helburu didaktikoekin idatzita dagoelarik.

1883an Sabino Arana Goik aldarrikatu zuen "Euskotarren aberria Euzkadi da". Euskarazko literaturaren helburu nagusia Euskal Nazioaren oinarriak ezartzea eta sustatzea zen garai hartan.

50eko Hamarkadako Literatura

Belaunaldi gazte inkonformista eta berritzaile bat agertu zen Euskal Herrian 1958 inguruan. Literatura gizakiaren izateaz eta gizarteaz arduratzen hasi zen.

Narratiba

Kontakizuna, gorabehera etengabean murgildurik eta historian zehar garatuz doazen pertsonaia konplexuen bidez adierazten diren barne-korapilo, zalantza eta larriminek...

Jarraitu irakurtzen "Euskal literatura: historia, idazleak eta euskara batua" »

Euskal Foruen aurkako erasoak: gertaerak eta ondorioak

Historia-n eguneratua2,78 KB

Foruen aurkako erasoak

Zentralismoaren ezarpena Espainian

Espainiako Koroak eredu zentralista inposatu zuen monarkia osoan. Aragoiko Koroako foruak ezabatu zituzten Oin Berriko Dekretuen bidez. Aragoin, Katalunian, Valentzian eta Mallorcan Gaztelako legea eta eredu administratiboa ezarri zituzten.

Aduanen auzia Euskal Herrian

Euskal Herrian, aduanak kostaldera eta Frantziako Erresumako mugara eramateko saio bat egin zen, baina matxinada herritar bat gertatu zen eta aduanak betiko lekura itzultzea erabaki zen.

Godoy eta Zamakolada: Zerbitzu militarraren aurka

Madrilgo Gortean uste zuten foruak erregearen kontzesioak zirela, eta ez euskaldunen berezko eskubideak. Godoyk, Karlos IV.aren ministroak, nahitaezko zerbitzu militarra ezarri nahi izan zuen...

Jarraitu irakurtzen "Euskal Foruen aurkako erasoak: gertaerak eta ondorioak" »