Batxilergoa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

San Tomas Akinokoaren bost bideak

Jainkoaren existentzia frogatzeko, San Tomasek bost bide proposatu zituen, esperientziazko gertaera batetik abiatuta eta kausalitate eraginkorraren printzipioaren bidez.

1. Lehen bidea: Higidurari dagokiona

Zentzumenen bidez badakigu munduko gauza guztiek dutela higidura. Halaber, gauza oro beste zerbaitek higiarazten duela badakigu. Higiarazia izateko, beharrezkoa da potentzian egotea, eta higiarazteko, aktoan. Beraz, ezinbestean iritsi behar dugu lehenbiziko higiarazle horretara, akto purua den horretara; inork higiarazten ez duen horri Jainkoa deritzo.

2. Bigarren bidea: Kausa eraginkorraren izaeratik

Kausa eraginkorren segidan, begi-bistakoa da mundu hautemangarrian antolamendu bat badagoela. Ezinezkoa da gauza...

Kareharrizko ingurua eta erliebe karstikoa

• Poljeak: Hondo horizontaleko sakonune luzangak dira, aldapa malkartsuen erdian. Ur-lasterrek zeharkatzen dituzte, tarte batean edo osorik. Ur horiek bat-batean desagertu egiten dira sarbegietatik edo putzuetatik, eta lurpetik mugitzen dira.
• Dolinak edo tortak: Ura gelditzen den lekuetan sortutako barrunbe handiak dira; alboan dauden beste batzuekin lotu daitezke, ubala izeneko bilbe konplexuko barrunbeak sortuz.
• Kobazuloak: Ura iragaztean eta kareharrizko lurzoruaren pitzaduretatik galeriak eginez sortzen dira.
• Leizeak: Lurrazala lurpeko galeriekin komunikatzen dituzten irekigune estuak dira.

Inguru buztintsua

Aro tertziarioko eta kuaternarioko harri sedimentarioek osatzen dute. Ipar eta hego goi-ordokietan,...

Bilintx, Pello Errota eta Otaño: Euskal bertsolariak

Bilintx

Bilintx. Maitasun gaietan utzi digu Bilintxen sorkuntzarik bereziena. Ondoan ditugun bertsoez gain, harenak dira Behin Batean Loilan eta Triste bizi naiz eta beste bertso ezagunak.

Koldo Mitxelenaren iritziz, hura da euskal literaturan ahots benetan erromantikoena. Alabaina, ez da poeta erromantiko klasikoen gisara izakiaren zorigaiztoa txarreztera emana; baizik eta umore gazi-gozoko idazlea izan zen, umore itxuraz azalekoa edo mamirik gabea zirudiena, baina munduaren garratzetik babesteko gotorlekutzat hartu zuena.

Sentimendu handiko idazlea zen, amodioaren aurrean biluzik agertzeko lotsarik ez zuena, hain zuzen ere garaian literaturan barne-aitorpen oro bazter uztea agintzen zuen joera...

Zer da Bertsolaritza?

"Neurriz eta errimaz, kantatzea hitza, horra hor zer kirol mota den bertsolaritza". Amuriza bertsolariak honela definitu zuen bertsolaritza. Bertso bat neurri, errima eta doinuz osatuta dago. Neurriak, adibidez, hauek izan daitezke: zortziko txikia, zortziko handia, hamarreko txikia eta hamarreko handia. Doinuari dagokionez, arlo honetan ez da musika tresnarik erabiltzen, baina jatorriaren arabera hiru kategoriatan sailkatzen dira: usadiozko doinu herrikoiak, bakoitzak osaturiko doinuak eta neurriz parera datozen doinuak. Errima, berriz, bertsolariaren araberakoak izaten dira, batzuk pobreak, beste batzuk oso onak.

Historia Labur bat

Historian atzera eginez, XIX. mendean kokatuko gara, garai hartan sortu baitzen bertsolaritza....

Aro Modernoa Euskal Herrian: Foruak eta autogobernua

Aro Modernoan, Euskal Herriko foruak funtsezkoak izan ziren. Foruak legeak ziren, erkidego bakoitzak bereak, ohiturak lege bihurtuta. Hauek bizitza antolatzeko balio zuten. Erresuma guztiek arauak zehaztu zituzten, baita agintariarekiko harremanak ere. Berezitasun bat zegoen: erregearen erabakiak hartzeko ahalmena, "pase forala" izenekoa. Honen kontrako neurriak "kontrafueroak" ziren. Foruen jatorria zuzenbidean eta "carta puebla" delakoetan zegoen (hiriei emandako pribilegioak).

Foruen bilakaera historiko eta konstituzionala

Erdi Aroan, euskal lurraldeak gobernatzeko instituzioak antolatu ziren. Nafarroan, hiru estamentuetako ordezkariak biltzen ziren. Araba, Gipuzkoa eta Bizkaian, lehenbizi,...

Masa atomikoa eta masa molekularra

Masa atomiko erlatiboa

Masa atomiko erlatiboa = zenbat aldiz duen atomo baten masak masa atomikoaren unitatea.

Masa molekular erlatiboa

Masa molekular erlatiboa = zenbat aldiz duen molekula baten masa masa atomikoaren unitatean.

Masa molekularra

Masa molekularra = molekula bat osatzen duten atomo guztien masa atomikoen batura da. Unitatea: u.

Konposizio ehundarra

Konposizio ehundarra (elementuaren %) = n · elementuaren masa atomikoa / (konposatuaren masa molekularra) · 100

Mol eta masa molarra

Molaren definizioa

Mol = Karbono-12 isotopoaren 12 g-tan dauden atomo kopuruari dagokion oinarrizko entitateen (atomoak, molekulak, ioiek edo beste partikula batzuk) kantitatea da.

Edozein substantziaren mol batek osatzen duten...

Enpresaren Oinarrizko Kontzeptuak

Enpresa Sistema Giza

• Sistema irekia.
• Zenbait elementu konbinatu.
• Globala.
• Bere burua erregulatzen duena.

Enpresaren Elementuak

• Giza faktorea.
• Faktore materialak.
• Antolaketa.
• Ingurumena.

Enpresaren Helburuak

• Aberastasuna sortzea.
• Errentagarritasuna handitzea.
• Haztea.
• Gizarte erantzukizuna.

Enpresaren Funtzionamendu Arloak

• Merkaturatze arloa.
• Finantziazio arloa.
• Ekoizpen arloa.
• Giza baliabideen arloa.

Ingurune Orokorra

• Faktore ekonomikoak.
• Faktore soziologikoak.
• Lege-politika faktoreak.
• Ingurune teknologikoa.
• Ingurune ekologikoa.

Ingurune Espezifikoa

• Hornitzaileak.
• Bitartekariak edo banatzaileak.
• Bezeroak edo kontsumitzaileak.
• Lehiakideak.
• Finantza bitartekariak.
• Lan-merkatua.

Deslokalizazioa

Ekoizpen jarduerak herrialde industrializatuetatik...

Tornuaren Oinarriak

Bankada: Tornuaren gainerako elementuen euskarria da. Gidari batzuk ditu goiko aldean, kontrapuntua eta orga nagusia alde batetik bestera mugi daitezen.

Buru finkoa: Bankadaren muturrean finkatutako kaxa bat da. Barruan zenbait mekanismo ditu (motorra, ardatz nagusia...).

Kontrapuntua: Luzera jakin bateko piezei eusteko erabiltzen den elementua. Puntu 1 du. Aukera ematen du pieza 2 punturen artean jartzeko.

Ebaketa Higidurak

Ebaketa higidura: Higidura hori piezak egiten du, ardatz nagusiak transmitituta.

Aintzinamendu higidura: Erremintak lantzen ari garen piezaren ardatzarekiko luzetara edo zeharka egiten duen mugimendua da. Higadura nolakoa den, zilindraketa edo aurpegiketa lortuko da.

Iraganaldi sakonerako higidura: Erremintak...