Batxilergoa mailako Arteak eta humanitateak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Pintura Barrokoa Europan

Italia: Caravaggiok pintura barrokoaren sorkuntzan eragin handia izan zuen. Kontrarreforma garatzeak katolizismoari arte mota berri bat sortzeko beharra eman zion. Naturalismo berri bat sortu zuen, begirada itxi batean sartzen zitezkeen pertsonaiak eta objektuak, argi-ilun efektuekin.

Errenazimenduaren garaian hedatu ziren lerro horizontal eta bertikalen konbinaketetan oinarritutako konposizio guztiz ordenatuak. Horietatik urrunduz, diagonal baten konposizioak bereizi zituen, irudiaren batasuna hautsi gabe.

Flandes

Europak pinturan landu ez zituen gaiak erabili zituzten: genero-eszenak, nekazari bizitza, natura hilak eta paisaiak.

Rubens

Rubens Flandesko pintore garrantzitsuena izan zen. Carracci eta Caravaggio ezagutu zituen,...

INTRODUKZIOA

XII.mendearen erdian hasi zen garatzen eta XVI. menderaren hasiera arte iraungo du. XII.mendetik aurrera birpizkundea eta giza klase baten sorkundea ezagutuko du Europak: burgesia. Mundu erromanikoa nekazaritzakoa zen eta nobleziak eta kleroak boterea mantentzen zuten. Jainkoa epaile bezala ikusten zuten, ahalguztiduna eta errukigabea. "Egi errebelatuaren" aurrean, "arrazonamendua" agertuko da. Ezagutza berriak sortzen dira eta hauei esker, katedralak altxatuko dira. Erromanikoan eraikuntzarik inportanteenak monastegiak izan ziren, Gotikoan eraikuntzarik inportanteena katedrala izango da. Katedrala hiritar gutztiak lotzen dituen lokarria izango da. Gotikoari mina interesatzen zaio, sufrimendua: horrexegatik Jainkoa minduta errepresentatuko...

Arkitektura gotikoa: -Katedrala gaitzat jotzen da. -Oin latindarra-oin basilikala. -Aldare nagusia luzatzen da. -Deanbulatorioa edo girola. -Kapera erradialetara igo daiteke.

Erakuntza osagai nagusiak: -Harrizko hormak, modu perfectuan. -Zutarri lodiak. Goialdean pinakulu konoak. -Zutarri fuszikulatuak. -Ogiba arkua gero arku konopiala. -Triforioa-alboko nabeetako goikaldeko galeriaz. -Gurutze ganga. -Arrosa leihoa.

Aldiak: -Hasierakoa: katedralen lehen eraikuntzak. -Klasikoan: aldeko espazioak guztiz zabaldu ziren. -Manierista: arku zorrotzagoak eta bigarren mailako nerbiodun ganga. -Garduna: arku konopiala.

Eskultura: -Mundu sensiblea. -Inspirazioa, espiritualtasuna, frantziskotarra edo doktrina. -Eskultuaz: aurpegia,gorputza eta jantziak ez...

Surrealismoa

Surrealismoa 1920ko hamarkadan sortutako arte modernoaren mugimendua da. André Breton izan zen bultzatzaile nagusia, eta Paris izan zuen erdenetzat, nahiz eta mundu osoan zabaldu zen. Mugimendua batik bat margolaritza, zinema, literatura eta musika arloetan burutu zen, eta aurreko hamarkadetan garatutako kubismoa ordezkatu zuen.

Automatismo psikikoaren bidez, ordu arteko gizarte moldeak eta arte eta kultura balioak irauli nahi zituen, eta XX. mendeko artean eta pentsaeran eragin handia izan zuen. Surrealismoaren jarraitzaleei eta horiek egindako lanei surrealista deritze.

Surrealismoaren Jarraitzaileak

Lehenengo urteetan bat egin zuten artisten artean, hauek ditugu:

• Louis Aragon
• Man Ray
• Tristan Tzara
• Paul Klee
• Giorgio de Chirico
• Salvador

GOTIKOA

-Gotiko hitza arkitekturarako Erabiltzen hasi zen eta estiloaren ezaugarriak hortxe nabarmentzen dira gehien. Katedrala gertatu zen arkitektura berriaren eeraikin-eredu.

- Arkitektura gotikoaren oinarrizko elementuak bi Dira: arku apuntatua edo ojiba-arkua (Erdi-puntuko arkua erromanikoan) eta Ojiba-ganga edo gurutze ganga (“bóveda de crucería”).

- Aipatutako elementu hauetatik kanpo, Ezberdintasun estetikoa da, berarekin gotikoa gehienbat sustraitzen duena. Hauen artean aipagarriena bertikaltasuna edo goruntz eramaten gaituen inpulsoa izango zen.

-Katedral bakoitzak bere Ezaugarriak ditu, baina gehienek errespetatu egiten dute arte erromanikoaren Garaian erabilitako espazio-banaketa: nabe nagusia eta transeptua, korua Deanbulatorioarekin...

XVIII. eta XIX. Mendeko Mugimendu Artistikoak

Neoklasizismoa XVIII. mendearen bigarren zatian, Frantziako Iraultzak (1789) bultzatuta, Europara zabaldu zen. Erromako eta Greziako arte klasikoa berreskuratu zen, burgesia eta gizarte ekonomikoa bultzatuz. Iraultzaren ondoren, Lehen Inperioa hasi zen.

Erromantizismoa XIX. mendearen hasieran sortu zen Europan, arau neoklasiko zurrunen, kalkuluaren eta harmoniaren aurka egiteko. Totalitarismo arrazionalaren ondoren, ordena ideologiko berria proposatu zen, askatasun indibiduala eta nazionala lortzeko. Erdi Aroko sustraiak bereziki arakatzen ziren.

Errealismoa XIX. mendearen bigarren erdialdean (1848ko Frantziako Iraultzaren ondoren) sortu zen Europan. Egunerokotasuna eta errealitatea objektiboki islatzeko...

Arte Gotikoa: Jatorria eta Testuingurua

Arte Gotikoa XII. mendeko aldaketa ekonomiko, politiko eta teknologikoen ondorioz sortu zen, eta zenbait lurraldetan XVI. menderaino luzatu zen. Hiri-garapenarekin batera, burgesen talde soziala eta unibertsitateak agertzen dira, baita katedralak eta apezpikuak ere. Beneditar ordenaren erreforma zistertarrak hasiera batean zurruntasuna proposatu arren, Gotikoak bilakaera konplexua izango zuen.

Katedral Gotikoa: Arkitektura eta Sinbologia

Katedrala hiriaren sinbolo eta batasun espiritualaren lokarri zen. Estetikoki eta fisikoki, orratz luzeak gailentzen dira. Nagusiki harria erabiliz, oinplanoa gurutzeduna edo basilikala izan ohi da, eta girolan kaperak ditu.

Ezaugarri Teknikoak eta Egitura

Arku zorrotza eta...

Pintura Erromantikoaren Ezaugarriak

1. Lerroaren eta marrazkiaren nagusitasunaren aurrean, kolorearen edertasuna hobetsiko da.
2. Pintzelkada librea, bizia eta espresibitatez betea da.
3. Dramatismoz betetako argi-kontrasteak. (Argia oso garrantzitsua da).
4. Konposizio mugitu eta desorekatuak.
5. Erretratuak garrantzia hartuko du.
6. Natura da erromantizismoaren beste aurkikuntza garrantzitsu bat. Paisaia zehatz landuko da: fantastikoak…
7. Artistak askatasuna aukeratzen du.
8. Artista eta bezeroaren arteko harreman berria sortzen da.
9. Gai erlijiosoak berreskuratzen dira, barrokoan bezala.
10. Azkarrak eta neurri txikiko koadroak pintatzeko teknikak hobesten dituzte.

Pintore Erromantiko Nagusiak

Delacroix

Europako pintore erromantikoen bigarren belaunaldiko pintorerik garrantzitsuena...

Neoklasizismoa: Arkitektura

Eredu klasikoak berriztea. Greziako eta Erromako tenpluen eredua jarraitzen dute.

• Ezaugarri nagusiak: Neurriak, proportzioak, oreka eta horizontaltasuna.
• Elizak: Lehenengo tenpluak (Grezia-Erroma).
• Eraikuntza berriak: Parlamentuak, museoak, ospitaleak... beti eredu klasikoetan oinarrituta.
• Oinplanoak: Erregularrak eta zentralizatuak.
• Argitasun handiko eraikinak.
• Materialak: Marmola eta harlandua.
• Dekorazioa: Neoklasizismoaren eraikinek eskulturak izaten dituzte, bai barruan bai kanpoan.

Eragina eta adibideak

Europa osoan izan zuen eragina:

• Frantzian: La Madeleine eliza.
• Ingalaterran: Museo Britanikoa.
• Alemanian: Brandenburgoko atea.
• Espainian: Prado Museoa.
• Euskal Herrian: Bilboko Plaza Berria, Donostiako Konstituzio plaza eta