Hasiera / Apunteak / Arteak eta humanitateak /

XVIII. eta XIX. mendeko artearen bilakaera

Arteak eta humanitateak3,38 KB

Neoklasizismoa: Arkitektura

Eredu klasikoak berriztea. Greziako eta Erromako tenpluen eredua jarraitzen dute.

  • Ezaugarri nagusiak: Neurriak, proportzioak, oreka eta horizontaltasuna.
  • Elizak: Lehenengo tenpluak (Grezia-Erroma).
  • Eraikuntza berriak: Parlamentuak, museoak, ospitaleak... beti eredu klasikoetan oinarrituta.
  • Oinplanoak: Erregularrak eta zentralizatuak.
  • Argitasun handiko eraikinak.
  • Materialak: Marmola eta harlandua.
  • Dekorazioa: Neoklasizismoaren eraikinek eskulturak izaten dituzte, bai barruan bai kanpoan.

Eragina eta adibideak

Europa osoan izan zuen eragina:

  • Frantzian: La Madeleine eliza.
  • Ingalaterran: Museo Britanikoa.
  • Alemanian: Brandenburgoko atea.
  • Espainian: Prado Museoa.
  • Euskal Herrian: Bilboko Plaza Berria, Donostiako Konstituzio plaza eta Gasteizko Plaza Berria.

Eskultura

  • Eredu klasikoen eragin handia.
  • Ezaugarriak: Mugimendu eta bolumen gutxi, pinturarekiko urruntzea.
  • Modu leunean akabatuta.
  • Materialak: Marmola eta brontzea.
  • Gaiak: Mitologikoak nagusi, nahiz eta erretratu batzuk agertu.
  • Eskultore garrantzitsuenak: Eros eta Psike eta Paulina Bonaparte.

Goya

  • Kostumbrista: San Isidro larrea, Oilo itsua.
  • Erretratua: Carlos IV.aren familia eta Maja jantzia edo biluzik.
  • Historikoa: Maiatzaren 2a edo Mamelukoak eta Maiatzaren 3ko fusilamenduak.
  • Pintura beltzak: Saturno bere semea jaten eta Gizandia.

Erromantizismoa (Pintura)

  • Sentimenduak eta natura adieraztea helburu nagusietakoa.
  • Ikuslearen emozioak piztea zuten helburu.
  • Koloreak marrazkiak baino garrantzi handiagoa du; koloreen bitartez sentimenduak adierazi nahi dituzte.
  • Irudi dinamiko eta dramatikoak.
  • Paisaiak balio handia du.

Egile nabarmenak

  • Frantzia (Delacroix): Obra ugarien egilea, gai politikoak landu zituen, kolore distiratsuak eta kontraste handikoak. Pintore erromantikoen prototipoa: Askatasuna herria gidatzen.
  • Ingalaterra (Turner): Paisaiak dira obraren ardatza. Etengabe esperimentatzen ari zen; bere momentuan gutxi baloratua, gaur egun maisua.

Historizismoa eta Eklektizismoa

  • Iraganeko arkitektura motak imitatzea zen helburua. Arkitektoek egokiena aukeratu behar zuten, eraikuntzaren funtzioa eta adierazgarritasuna kontuan hartuta.
  • Arkitektura desberdinak bizirik egon ziren aldi berean; horregatik deitzen diogu eklektikoa.
  • Garrantzitsuenak: Neoklasikoa, neomudejarra, neogotikoa.

Adibideak

  • Ingalaterra: Parlamentua (Barry eta Pugin), Brighton-eko pabiloia (Nash).
  • Frantzia: Parisko Opera (Garnier).
  • Bizkaian: Bizkaiko Aldundiko jauregia eta Arriaga antzokia.

Deskargatu

PDF Word HTML