Batxilergoa mailako Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Zer da adimena?

Historian zehar, adimena giza espeziearen ezaugarri bereizgarri nagusiena izan dela uste izan da. Gaur egun, ordea, ezin dugu esan soilik gizakiena denik, beste espezie batzuetan (tximinoen adimena) eta sistemetan (ordenagailuaren adimena) ere ikus baitaiteke.

Adimenaren definizioak

Definizio asko daude, baina bat ez da bestea baino hobea:

1. Adimena pentsamendu abstrakturako ahalmena da (Terman).
2. Adimena erantzun egokiak asmatzeko ahalmena da, egiaren edo gertaeren ikuspuntutik (Thorndike).

Adimen motak (Gardner)

Howard Gardnerrek adimen anitzen teoria proposatu zuen, eta honako adimen mota hauek bereizi zituen:

• Adimen linguistikoa: Idazleek, bertsolariek eta antzekoek dutena.
• Adimen matematikoa: Arazo logikoak ebazteko gaitasuna.
• Adimen

1. Zerk motibatzen gaitu? Motibazioarekin zerikusi handia duten terminoak:

• BEHARRA: urritasun fisikoa edo psikologikoa adierazten du. Batzuentzat, motibazioa eta beharra sinonimoak dira.
• MOTIBAZIOA: behar batek eragiten duen eta behar hori asetzera bultzatzen gaituen indarra edo zirikatzea.
• BULKADA: oinarrizko behar fisiologiko batzuei dagokie. Instintuak jaiotzatik datozen bulkadak dira.

1.1. Motibazioen sailkapena

• Motibazio fisiologikoak: jaiotzatik ditugu, adibidez: egarria, gosea, sexu-beharrak...
• Motibazio sozialak: gure kulturan helburutzat arrakasta lortzea duten zenbait motibo daude, adibidez: dirua, ospea, giza harremanak… Motibo horietako batzuek lotura zuzena dute fisiologikoekin, baina beste batzuek ez.

Maslow psikologia humanistaren...

Logika matematikoa matematikaren antzeko lengoaia artifizial bat da, arau deduktiboez beteriko kalkulu baten antzekoa. Logika matematikoaren bidez zehazki determinatu daiteke filosofiari dagokion zeregina: lengoaian datzan egitura logikoa azaltzea. Tractatus-en filosofia logika matematikoarekin identifikatzen da.

Tradiziozko "arazo filosofikoak": "zentzugabeko enuntziatu linguistikoak"

Wittgenstein-en ustez, filosofiak planteatu dituen arazo filosofiko tradizionalak ez dira benetako arazoak, "buruhausgarri linguistikoak" baizik, sasiarazoak. Arazo filosofikoak deritzonak lengoaia gaizki erabiltzen denean sortzen dira. Filosofiaren proposizioak sasiproposizioak baino ez dira, zuzengabeko enuntziatuak dira. Filosofia tradizionala zuzengabeko proposizio...

Gestalt-aren Legeak

Gure ohiko esperientziak, objektu egonkorrak hautematen ditugula dio. Gestalt-ak itxuraz kontraesankorra dirudien fenomeno honi erantzuna aurkitzen saiatu zen. Ez ditugu objektuak antolatu gabeko sentsazio konbinaketa edo pilaketa gisa hautematen, osotasun antolatuak edo Gestalt-ak bezala baizik.

Bi multzotan banatuko ditugu:

1. Figura-Hondoaren Legea

Edozer hautematerakoan, lehenik eta bat-batean, eragiketa bat egiten dugu: figura hondotik bereiztea. Figura gure oharmenaren arreta irabazi duen hura da, gainontzekoak hondoa edo figuraren ingurua osatzen duten bitartean. Ezinezkoa da biak aldi berean hautematea.

2. Estimuluen Lege Bateratzaileak

Lege hauek estimuluak antolatzeko modu bat ezartzen digute, gizakiok bat gatozelarik...

Informazioa Gordetzea: Oroimenaren Eredu Estrukturala

Oroimenaren lehen prozesu garrantzitsua informazioa gordetzea da. Hautemandakoa, sentitutako emozioak, hausnarketa intelektuala... poliki-poliki, oroimenean pilatzen joaten da. Horrelaxe osatzen da gure izaera, zeren oroimena baita gure nortasunaren oinarria. Oroimenaren funtzionamendua oso konplexua da eta, gainera, ez da unitarioa.

Atkinson-Shiffrin ereduaren arabera, oroimenak hainbat egitura edo informazio biltegiz osaturiko sistema gisa funtzionatzen du. Sistema horren barruan 3 biltegi bereizten dira:

• Zentzumenezko oroimena (1): Gure zentzumenek kanpoan atzematen duten informazioa biltzen da, baina informazioak oso gutxi irauten du biltegi horretan: segundu bat edo bi gehienez.
• Gero informazio

Laguntza Harremanak: Ezaugarriak

Laguntza harremanek ezaugarri hauek dituzte:

1. Gaixoaren eta langilearen artean mendekotasun eta botere edo autoritatezko harremanak sortzen dira.
2. Langileak jarrera eraginkorra hartzen du; gaixoak, aldiz, jarrera pasiboa.
3. Laguntza harremanetan kontuan eduki behar dira osasun-erakundearen ezaugarriak, langilearen baldintzak, gaixoarentzat denbora...

Harremanetan Izaten diren Aldiak

1. Hasierako Hartu-emana: Informazio bilketa (izen-abizenak, nola sentitzen den... zenbat eta gehiago, hobe). Zalantza guztiak argitu. Ondoren, historia klinikoa: gaixoaren egoera eta familiaren aurrekariak ezinbestekoak dira. Amaitzeko, langileak gaixoari entzuten jakin behar dio, beti objektibotasunez.
2. Bigarren Aldia, Esku-hartzea: Beharrezko

Gizakiaren Ezaugarri Nagusiak

• Sinbolizatzeko gaitasuna: Sinboloen bidez komunikatzen gara.
• Errealitatean bizitzea: Adimenari esker, gauzak gutaz kanpoko errealitatetzat hartzen ditugu, aldi berean gurekin ere zerikusia dutela badakigu.
• Norberaren gorputzaren sentimendua: Gorputza barrutik ezagutu behar dugu. Barruak emandako informazioaren eraginez, nolabaiteko sentimendu bat pizten zaigu.
• Munduari irekita egotea: Espazioan eta denboran egokitu zaizkigunetik harago dauden gauzak ulertzeko gai gara.
• Aukeramena: Gizakia bere berezko nahiei ezetz esateko eta bere etorkizuna aukeratzeko gai da.
• Ezer ez dago bukatuta: Gizakia inoiz ez dago erabat bukatuta; gehiago nahi dugu beti, promesak egiteko gai den animalia bakarra gara.
• Norberaren baitan biltzeko

1. Giza Espeziearen Sorrera

1.1. Teoria Eboluzionistak

Fixismotik Eboluzionismora

Gizakiak beti bere jatorria ezagutu nahi izan du, eta horretarako bi teoria nagusi aurkeztu ziren:

• Fixismoa: Georges Cuvierrek proposatua, espezie guztiak dauden bezala sortu eta aldaezin iraun dutela zioen.
• Transformismoa: Buffongo kondeak sortua, eboluzionismoaren oinarriak finkatu zituen. Teoria honen arabera, bizidunak espezie batetik sortuak dira eta denboran zehar transformatzen joan dira.

Lamarckismoa

Jean-Baptiste Lamarckek (mediku eta aristokrata) sortu zuen teoria hau. Bere arabera, organismoetan pixkanakako progresioa gertatzen da, sinpleenetatik konplexuenetara. Ezaugarriak erabileraren arabera hobetu edo desagertu egiten direla zioen. 1809an Philosophie

Natura Gizakiaren Baitan: Jatorrizko eta Eskuratutako Jokabideak

Gizakiaren baitan, animalia batzuek natura itxia dute (senen arabera), zenbait animaliak ikasteko gaitasuna duten bitartean. Gizakiok, ordea, natura irekia dugu; bizitzan zehar eraikitzen dugu kultura eta historia, askatasunari esker. Ondorioz, gizakiok jatorrizko eta eskuratutako osagaiak ditugu gure naturan:

Jatorrizko Osagaiak

Ezaugarriak:

• Senezkoak.
• Egonkorrak.
• Heredagarriak.
• Gure nahimenak ez du parte hartzen.
• Oinarrizko beharrak asetzen dituzte.

Adibideak:

• Osagai biologikoak (gorputzaren organoak).

Giza Naturaren Eskuratutako Osagaiak

Ezaugarriak:

• Adimenean eta erabaki askeetan oinarrituak.
• Aldakorrak.
• Izaera pertsonala dute.
• Nahimenak parte hartzen du.

Adibideak:

• Pentsaerak.
• Nortasunak.
• Ohiturak