DBH mailako Hizkuntza eta literatura ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Menderakuntzazko perpausak

Konpletiboak: (e)la, (e)nik, t(z)ea, t(z)eak, t(z)eari... Zehar galdera: (e)n, n ala ez. Erlatibozkoa: (e)n, tako(dako), (r)iko. Moduzkoa: (e)n bezala, (e)n moduan, (e)n legez,... Konparazioa: (e)n bezain, baino...ago, adina, bezain, bezainbeste, baino gehiago, baino gutxiago. Helburuzkoa: t(z)eko, t(z)ekotan, t(z)eagatik, t(z)earren, t(z)era. Kausazkoa: (e)lako, ...eta, bait..., (e)la eta, zeren...bait, (e)nez gero, (e)la kausa, (e)la medio, t(z)eagatik, t(z)earren. Baldintzazkoa: (baldin)ba, (e)z gero, t(z)ekotan. Kontsesiboa: (e)n arren, nahiz eta...(e)n, ba...ere, arren, ta ere, agatik.

Gaurko Ipuinak

Ahozko literaturan du jatorria, Ipuin idatzia ahozko ipuinen ereduetatik urrundu joan da, Ipuin literario modernoak...

Testu-antolatzaileak: Kohesioa eta Ideien Lotura

Testu-antolatzaileak testuen kohesioa eta ideien arteko lotura errazteko erabiltzen dira.

1. Ordenazkoak

Azalpenetan ordena markatzeko edo hasteko:

• Hasteko, jarraian, gero, ondoren.

2. Ideiak Gehitzekoak

Ideiak lotzeko eta edukia batzeko:

• Gainera, halaber, eta, era berean.

3. Adibidezkoak

Esandakoari adibideak jartzeko:

• Adibidez, hala nola, esaterako.

4. Birformulatzekoak

Kontzeptu baten esanahia argitzeko, beste era batera esateko:

• Hau da, hots, bestela esanda, alegia.

5. Kausa-ondoriozkoak

Zerbaiten kausak eta ondorioak erlazionatzeko:

• -lako, -nez gero, -la eta, zeren, -tzagatik, izan ere.

6. Aurkaritzakoak

Ideiak kontrajartzeko:

• Berriz, aldiz, ostera, ordea, baizik.

7. Denborazkoak

Erlazio kronologikoa ezartzeko:...

Erromantizismoa

1- Politika: 1876an, bigarren karlistaldiaren ondorioz foruak galdu ziren. Horrek foru eta autonomiaren aldeko joera indartu zuen.

2- Ezaugarriak: Gizakiaren nagusitasunean eta berezitasunean sinesten zuten, "NI"a ardatzat hartuz. Herri bakoitzaren nortasuna eta balioak azpimarratzen ziren, baita abertzaletasuna, kristautasuna eta Erdi Aroaren zaletasuna ere. Izadia idazlearen sentimenduen ispilutzat hartzen zen, eta iragana miresten zen. Sentimenduak, gai dramatikoak eta negar eragileak landu ziren, bertsolaritzaren mugan.

3- Egileak: Etxahun, Bilintx, Jean Baptiste Elizenburu.

Sinbolismoa

1- Testuinguru historikoa: 1931n Errepublika ezarri zen Espainian eta 1936an Gerra Zibila hasi zen, urte berean Eusko Jaurlaritza sortu zelarik....

Aditzlaguna: Postpozizioak: NOR( barik,gabe,barru)

Gaia: Puntuazio-markak eta Erromantzeak

Puntuazio-markak

• Puntua: Esaldia bukatu dela adierazten du.
• Bi puntua: Esaldia bukatu ez dela adierazten du. Zerrendetan eta hitzez hitzezko aipamenetan nahiz eta agertzen den.

Erromantzeak

Zer dira erromantzeak? Belaunaldiz belaunaldi transmititzen diren, antzinatik orain arte iritsi diren kantu zaharrak dira.

• Epikoak: Zaharrenak dira, XV-XVI. mendekoak. Nobleziaren arteko guduak eta liskarrak kantatzen zituzten.
• Epiko-lirikoak: XVII. mendekoak. Eredu epikoen antzekoak dira gaiak, baina hemen pertsonaien sentimenduak tartekatzen dira. Ez dira benetako kronikak, baizik eta asmatuak.
• Lirikoak: XVIII. mendekoak. Amodiozko kantak dira, sentimenduak dira nagusi eta sinboloz beteta daude.

Atzizkiak (4. gaia)

• -tar: Silaba

KEXA ADIERAZI

Gutun honen bidez, nire kexa latzena adierazi nahiko nuke, ea zuk arazoa konpontzen laguntzen didazun.

Ez nago ezelan ere pozik zuen agentziaren bidez egindako bidaiarekin, 10 egun bertan pasatzeko.

Auzokoen izenean idazten dut. Egoera honek gainditzen gaituelako, eta jada nekatu gaude. Gure pazientzia agortu da.

Neurri gehiago hartu beharko liratekeela.

Ekainaren 1ean Llaneseko urbanizazio batean dagoen apartamentu bat alokatu genuen zuen agentzian, Kastilla deritzon kalean, abuztuaren lehen hamabostaldia bertan pasatzeko.

Zuen eskaintzaren arabera, bidaia oso ondo zegoen, hau da: izarretako 5 hotela, dena barne, programatutako irteerak, besteak beste. Hala ere, eskaintzan agertzen ziren baldintzak ez dira bete.

Zuen web orriko inprimakia...

NOR-NORI Sistema

Oraina

Lehena

NOR-NORI-NORK Sistema

Oraina

Lehena

HAMABI

• Zakur eder askoa: galanta
• Otzur: zatitxo
• Sigi-saga: zeharka-meharka
• Gorotza: kaka
• Gehiago hurbildu eta ahur janari eskaini diot: eskukada janari
• Usnatu: somatu
• Urruma: kurruka
• Miazkatu: milikatu
• Gaurdanik: gaurtik aurrera
• Kriseilu: oliozko argia
• Zirats eskondu berritan: nahiko ezkondu berritan
• Belus urdin finezko bere soineko ederra: zeta finez egindako soineko
• Harrabotsa: zalaparta txikia

HAMAHIRU

• Otu: bururatu
• Ihardetsi: erantzun
• Uskia!: arranopola!
• Galanki harrotuko nizkioke hautsak!: gauzak esan
• Astazakil: astapotroa
• Alu-kume hori!: tontolapikoa
• Txirri-txirri: kilkerra
• Ateri: aterpe
• Elur-maluta: elur-zatitxoak
• Tarrapataka: arrastaka
• Zur eta lur: harrituta
• Trostan: lauhazka
• Orea: masa
• Dolumina: norbaiti bere doluan adierazten zaion atsekabea
• Zalgurdi: kotxea

HAMALAU

• Pinkarda:

\n

Euskarazko hiztegia: hitzak eta definizioak

\n

Laburpena

\n

Jarraian emandako hitzak eta definizioak zerrendatu dira. Hitz bakoitza lodiz agertzen da, eta definizioa ohiko testuarekin. Edukia zuzenketa ortografiko eta gramatikalekin aurkezten da, originala mantenduz.

\n\n

Hitzak eta definizioak

\n

• \n
• aginpide: agintzeko boterea\n
• aidanez: dirudienez\n
• aise: erraz\n
• akituta: oso nekatuta\n
• aldaba: ateetako burdinazko pieza, etxeetan deitzeko jartzen dena\n
• aldarte: umorea\n
• amarru: maltzurkeria\n
• andana: taldea\n
• ardaila: eztabaida\n
• arian-arian: pixkanaka-pixkanaka\n
• arrenkura: kexa\n
• ase: gosea berdindu arte jan\n
• aztarren: aztarna\n
• burduntxali: janaria banatzeko erabiltzen den koilara\n
• burko: ohean buru jartzeko ipin­tzen den zaku modukoa\n
• deliberatu: erabaki\