Konpletiboak eta perpausa osagarriak euskaraz: motak eta adibideak

Beste ikasgaiak-n eguneratua5,28 KB

Laburpena

Dokumentu honek euskarazko konplementu-perpausak (konpletiboak) eta horien mota nagusiak laburbiltzen ditu. Erlatiboak, denborazkoak, moduzkoak, konparaziozkoak, helburuzkoak, kausazkoak, baldintzazkoak, kontsekutiboak eta kontzesiboak aurkeztu dira, eta bakoitzaren atzizkiak eta lokailu adierazgarriak zerrendatzen dira.

Funtsezko puntuak

  • Konpletiboak perpaus osagarriak dira eta hainbat motatan sailkatzen dira.
  • Denborazko perpausek aurrekotasuna, gerokotasuna, berehalakotasuna eta aldiberekotasuna adierazten dute (adib. baino lehen, eta gero, bezain laster, –(E)NEAN).
  • Konparaziozko perpausek berdintasuna (bezain... beste) edo desberdintasuna (baino... –ago) adierazten dute.
  • Helburuzko perpausek ZERTARA eta ZERTARAKO galderei erantzuten diete.
  • Kausazko perpausek arrazoia adierazten dute (–(E)LAKO, –T(Z)EAGATIK, –(E)NEZ GERO).
  • Baldintzazko perpausek (BALDIN) BA–, –(E)Z GERO eta –T(Z)EKOTAN atzizkiak erabiltzen dituzte.
  • Kontzesiboek aurkako arrazoia adierazten dute (NAHIZ ETA, ARREN, –AGATIK).

Frogatu zeure burua

1. Konpletiboak

–(E)LA, –(E)NIK, –T(Z)EA, –T(Z)EAK, –T(Z)EARI, –T(Z)EKO,...

  1. Zehar galdera

 –(E)N, EA...–(E)N,  –(E)N ALA EZ.

  1. Erlatibozkoak

–(E)N, –TAKO  (–DAKO), –(R)IKO.

  1. Denborazkoak

Aurrekotasuna: baino lehen, aurretik,...  

Gerokotasuna: eta gero, ondoren, –TAKOAN,...

Berehalakotasuna: bezain laster, –(E)NEKO,...

Aldiberekotasuna: –(E)NEAN, –T(Z)EAN,...

Maiztasuna: –(E)NEAN, –(E)N BAKOITZEAN,...

  1. Moduzkoak

–(E)N BEZALA, –(E)N LEGEZ, –(E)N     MODUAN, –(E)N  ARABERA,...

  1. Konparaziozkoak

Berdintasuna: bezain (kual.),  beste  (kant.)

Desberdintasuna:  baino... –ago, baino gehiago, baino gutxiago.

  1. Helburuzkoak

ZERTARA eta ZERTARAKO galderei erantzuten diete

  1. Kausazkoak

–(E)LAKO, ...Eta,  BAIT–..., –(E)LA ETA,  –(E)NEZ GERO, –T(Z)EAGATIK,...

  1. Baldintzazkoak

(BALDIN) BA–, –(E)Z GERO, –T(Z)EKOTAN.

  1. Kontsekutiboak

Hain / hainbeste ..... Non / ezen  ..... Bait– / –(e)n

Hain / hainbeste ... –(ela)

  1. Kontzesiboak

-(e)N ARREN, ARREN, NAHIZ ETA, -AGATIK, -(e)LA ERE, BA-... ERE, -TA ERE, -(e)Z GERO ERE.

Deskargatu

PDF Word HTML

Ohiko galderak

Zer dira euskarazko konpletiboak?

Konpletiboak perpaus osagarriak dira, hau da, perpaus nagusiaren osagai bihurtzen direnak. Testuak hainbat motatan sailkatzen ditu: denborazkoak, moduzkoak, helburuzkoak, kausazkoak, baldintzazkoak eta beste batzuk.

Zein dira helburuzko perpausak?

ZERTARA eta ZERTARAKO galderei erantzuten dieten perpausak dira. Testuak ez ditu atzizki zehatzak zerrendatzen helburuzkoentzat.

Zein lokailu erabiltzen dira kontzesiboetan?

Testuak hainbat lokailu zerrendatzen ditu: –(E)N ARREN, ARREN, NAHIZ ETA, –AGATIK, –(E)LA ERE eta BA-... ERE. Horiek guztiek aurkako arrazoia edo salbuespena adierazten dute.

Frogatu zeure burua

Berrikuspen-txartelak

Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.

Testa

1. Zein motatako perpausak dira ZERTARA eta ZERTARAKO galderei erantzuten dietenak?
2. Zein atzizki edo lokailu da denborazko gerokotasuna adierazten duena?
3. Zein da desberdintasuna adierazteko erabiltzen den egitura?
4. Zein lokailu erabiltzen da kausazko perpausetan arrazoia adierazteko?
5. Zein da baldintzazko perpausen atzizkia?

AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.