DBH mailako Geografia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Espainiako Industria Sektoreak

Espainian, industria-sektore helduek garrantzi nabarmena izaten jarraitzen dute. Sektore bakoitzeko jardueretan, teknologia-intentsitatea aldatu egin daiteke, eta behe-mailako eta erdi-mailakoak dira nagusi.

Industria-sektore helduak

Lehiakortasun- eta eskari-beherakada jasaten duten industriaren adarrak dira. Industria horien ezaugarri nagusiak teknologia-intentsitate baxua eta produktu berriak edo merkeago ekoizten dituzten herrialdeekin duten lehia dira.

Metalurgia

Metalurgia metalak erabiltzen ditu lehengaitzat. Siderurgiak bi azpisektore hartzen ditu: siderurgia integralak eta ez-integralak (txatarretatik hartu eta birmoldaketa-prozesu baten ondorioz, hurrenez hurren). Euskadin eta Kantabrian kokatzen dira, besteak...

Zerbitzuak

Enpresentzako zerbitzuak

Enpresen premiak asetzen dituzten jarduerak biltzen dituzte zerbitzu horiek.

Pertsonentzako zerbitzuak

Pertsona bati edo talde txiki bati erabilera pertsonalerako zuzenean eskaintzen zaizkion zerbitzuak dira.

Merkataritza

Merkataritza Jardueraren Faktoreak

• Garraioen eta garraio-azpiegituren garapena. Merkataritza-trukeak errazten ditu.
• Biztanleria-dentsitatea. Merkatu-aukera gehiago daude leku horietan.
• Pertsonen erosteko ahalmena. Gero eta ahalmen gehiago, gero eta kontsumo handiagoa.

Munduko Merkataritzaren Polarizazioa

• Estatu Batuak-Txina ardatza: Esportazioaren eta inportazioaren ehuneko handiena gaur egun herrialde horietan biltzen da.
• Beste merkataritza-ardatz berri batzuk: Suspertzen ari diren herrialdeak.
• Europar

Abeltzaintzako ustiapen-sistemak

Abeltzaintzako ustiapen-sistemak: Zenbait sistema daude, eta irizpide hauek kontuan hartuta sailkatzen dira:

Ustiategiaren tamainari erreparatuta

• Estentsiboa: Azienda lur-eremu zabaletan bizi da (bazkalekuetan).
• Intentsiboa: Kapital-inbertsio handiak egin diren azalera txikietan kontzentratzen dira animaliak.

Aziendaren mugikortasunaren arabera

• Nomada: Azienda etengabe ibiltzen da larre bila.
• Transhumantea: Urtaroaren arabera mugitzen dira.
• Sedentarioa: Azienda ez da bazkaleku bila lekualdatzen.

Elikadura motaren arabera

• Ukuiluratua: Pentsu-konposatuak eta ganadu-jatekoa ematen zaie.
• Ukuiluratu gabea: Bazka baino ez dute jaten.
• Erdi ukuiluratua: Elikadura mistoa (pentsua eta bazka).

Abeltzaintzaren modernizazioa

Abeltzaintzaren

MUNDUKO BIZTANLERIAREN EGITURA BIOLOGIKOA:

Munduan, biztanle adinduen proportzioa oso txikia da: % 8.

Herrialde garatuetan, garapen bidean dauden herrialdeetan baino haur gutxiago jaiotzen da. Bestalde, herrialde aberatsetan, biztanle adinduak urte gehiagorekin hiltzen dira. Hori guztia dela eta, herrialde horietan, biztanle adinduen indizea altua da, eta biztanle gazteenena, baxua. Herrialde pobreetan kontrakoa gertatzen da.

Nazio Batuen kalkuluen arabera, munduko biztanleen batez besteko adina 29,6 urte da.

BIZTANLERIAREN EGITURA EKONOMIKOA:

Bi multzo bereizten dira:

1. Biztanleria aktiboa: lan egiteko prest dauden pertsonek osatzen dute. Biztanleria aktiboaren barruan, bi talde hauek daude:
   1. Biztanleria okupatua: lan ordaindua egiten dutenek osatzen

Merkatu-nekazaritzaren Ondorioak

Merkatu-nekazaritzak ondorio handiak ditu prezioetan, merkatuan eta produktuen banaketan.

• Produktibitate handia: Soberakinak sortzen ditu, eta prezioek behera egiten dute horren ondorioz. Horrela, produktuak hobeto lehiatzen dira merkatuan.
• Prezio apalak eta diru-laguntzak: Prezioak apalak dira, hain zuzen, estatu garatuetako gobernuek batzuetan diru-laguntzak ematen dizkietelako nekazariei. Diru-laguntza horiek desabantailan jartzen dituzte garatzen ari diren herrialdeetako nekazaritza-produktuak; izan ere, ezin dute lehiatu diruz lagundutako prezioarekin.
• Garraio espezializatua: Produktu kantitate handiak ekoizten direnez, errentagarria (eta beharrezkoa) da garraio espezializatuak erabiltzea. Garraio horiek kontserbazio-

Biztanleriaren Banaketa eta Faktoreak

Munduan 7.300 milioi pertsona baino gehiago bizi dira, baina ez daude berdin banatuta.

Faktore Fisikoak

• Klima: Normalean jendea eremu epeletan bizi da.
• Erliebea: Eremu jakin batzuetan kokatzen gara gehienbat, kostaldean edo haranetan, adibidez. Mendian jende gutxiago bizi da.
• Lurzorua: Nahiago ditugu lur emankorrak nekazaritza egin ahal izateko.

Giza Faktoreak

• Faktore politikoak: Gobernuen erabakiek eragin handia dute demografian.
• Baldintza ekonomikoak: Lan-jarduera, zerbitzuak eta baliabideak dauden lekuak gustuko ditugu.
• Garapen teknologikoak: Aurrerapen teknikoei esker, faktore fisikoak aldatu daitezke.

Banaketaren Ezaugarriak

• Biztanleriaren zatirik handiena Ipar Hemisferioan bizi da.
• Itsasotik hurbil dauden eremuetan

Hirugarren sektorearen definizioa eta garrantzia

Hirugarren sektorea ekonomiako hiru sektoreetako bat da. Lehen eta bigarren sektoreen aldean, ordea, ez du ondasun materialik ekoizten; aitzitik, herritarrei zerbitzuak ematen dizkie. Gaur egun, ekonomiako sektore nagusia izatera iritsi da.

Munduko ia herrialde guztietan, garapen maila edozein izanda ere, jende gehiago ari da hirugarren edo zerbitzuen sektorean. Sektore honen ezaugarri nagusietako bat era askotako jarduerez osatuta egotea da: osasuna, hezkuntza, merkataritza, garraioa, komunikabideak, turismoa, aisia, kultura eta kirolak.

Iraultza eta laugarren sektorea

Hirugarren sektorearen hedapenik handiena informazio gizartearen bidez lortu da. Teknika eta zientzia ederki garatu dira, ekonomia...

Globalizazioa: Definizioa eta Ezaugarriak

Globalizazioa munduko ekonomien arteko mendekotasun eta integrazio handiagoa lortzeko prozesua da.

Ezaugarri Nagusiak

• Nazioarteko finantza-fluxuen hazkunde esponentziala, urtero biderkatzen direnak.
• Nazioarteko merkataritzaren hazkunde handia.
• Enpresen kontzentrazioa fusioen bidez, lehiakorragoak izateko.

Globalizazioaren Faktoreak

• Informazioaren gizartea: gaur egun kapitalak segundo gutxitan mugitzen dira puntu batetik bestera Internet bidez.
• Garraioak hobetzeagatik eta merkataritza errazteagatik, errazagoa da salgaien eta pertsonen fluxua.
• Gobernuek ekonomia liberalizatzeagatik, kontrola esku pribatuetara igaro da.

Potentzia Ekonomiko Tradizionalak

Ameriketako Estatu Batuak (AEB)

Indarguneak:

• Bere enpresa handi

Trantsizio Demografikoa: Jaiotza eta Heriotza Tasen Bilakaera

A) Jaiotza-tasaren bilakaera

Jaiotza-tasak modu leun eta ez-jarraituan egin zuen behera. Beherakada handiko aldiekin batera berreskuratze-aldiak egon ziren, gertaera historikoen arabera.

1920ko hamarkada: Berreskuratzea

Jaiotza-tasa beherakadatik berreskuratu zen, oparotasun ekonomikoari esker.

1930-1956 bitartea: Beherakada berria

Beherakada berriz abiatu zen. Horren arrazoiak hauek izan ziren:

• 1929ko krisi ekonomikoa eta Bigarren Errepublikako (1931-1936) ezegonkortasun politikoa.
• Gerra Zibila (1936-39), jaiotzen azpibalioak eragin zituena.
• Gerra osteko egoera (1940-55): erbesteratzeak eta zailtasun ekonomiko handiak, politika autarkikotik eta nazioarteko blokeotik eratorriak.

Horren eraginez,...