DBH mailako Geografia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Eztanda Demografikoa: Munduko Biztanleriaren Hazkundea

XX. mendean zehar, izugarrizko eztanda demografikoa gertatu zen. Hazkunde prozesu azkar bat hasi zen mundu osoan. 1950. urtean, 2.500 milioi biztanle zeuden munduan; 2000. urtean, 6.000 milioi biztanle guztira. Gaur egun, 8.000 milioi inguru gara. Urtero 70 milioi baino gehiago gehitzen dira.

Trantsizio Demografikoa: Faseak eta Ezaugarriak

1. Erregimen demografiko zaharra: Jaiotza-tasa eta heriotza-tasa handiak, biztanleria gutxi hazi.
2. Lehen trantsizioa: Heriotza-tasa jaitsi eta jaiotza-tasa mantendu.
3. Bigarren trantsizioa: Jaiotza-tasa eta heriotza-tasa jaitsi.

Erregimen demografiko berria: Heriotza-tasa gutxienekoa da eta jaiotza-tasa behekoena.

Migrazioak eta Eragileak: Mugimendu Demografikoak

Mugimendu...

711. urtean, musulmanek Iberiar Penintsulako zatirik handiena konkistatu zuten. 711 eta 1031 urteen artean, musulmanen nagusitasuna nabarmena izan zen eskualdean.

Musulmanen Konkista (711)

711. urtean, arabiarren eta berberen talde txiki batek Afrikako iparraldetik Gibraltar itsasartea zeharkatu zuen. Tarik zen buru, Muzaren ordezkari militarra (Afrikako iparraldeko gobernadore musulmana). Tariken hasierako asmoak inguruneak arpilatzea baino ez ziren.

Al-Andalusen Egitura Politikoa

Wali-herria (711-756)

Konkistaren ostean, Al-Andalus wali-herri bihurtu zen, hau da, Damaskoko Omeiatarren Kaliferriko beste probintzia bat.

Emirerri Independentea (756-929)

VIII. mendearen erdialdean, Abbastarren altxamenduak Damaskoko kalifa omeiatarra eta bere familia...

LURRAREN EGITURA ETA DINAMIKA: gradiente geotermikoa:lurraren barrualderantz tenperatura handitzea. Lurraren osaera eta egitura: lurrazala:geruza harritsu eta solidoa da. azal kontinentala:granitoz osatuta dago eta harri sedimentarioz eta sedimentuz estalita. azal ozeanikoa:basaltoz eta gabroz osatuta dago. Mantua: geruza harritsua da, eta lurrazalaren azpian dago.Periotitaz osatuta dago. Goi-mantua:lurrazalaren oinarritik 600km-ra dago. Behe-mantua:600-3000 km-ko sakoneran. Nukleoa: %85 burdina da,%5 nikela eta %10 elementu ez metalikoak. Kanpo-nukleoa:3000-5000 km-ra arteko zatia. Konbekzio korronteek magnetismoa sortzen dute. Barne-nukleoa:1000 km inguruko erradioko esfera. Eten sismikoak litosfera: Mohorovic:lurrazalaren eta mantuaren artekoa....

*Estatua: Lurralde bat gobernatzen duen unitate politiko eta administratibo bat da.

-Funtzioak: 1orden politikoa zaindu 2lurraldea, herritarrak babestu 3nazioarteko harremanak 4legeak egin 5ekonomia arautu.

*Ongizatea: Gobernu batek ekonomian eta gizartean parte hartzen du, herritarrak bizi maila duina izan dezaten.

*Estatuen harremanak: Itunak eta hitzemanak harremanak errazteko balio dute. Estatuak kompromisua hartzen du zerbait egiteko.

*Estatu motak: -Laikoa= estatua eta erlijioa bereizita daude.-Konfesionala= erlijio ofiziala dago eta pribilegio andiak.-Teokratikoa:erlijio ofizial legeak liburu sakratua.

*Demokrazia: -herritarrek gobernuan parte hartu. -boterea banatuta, ·parlamentua botere legegilea ·gobernua beterazlea ·epaileek botere

Geografia 1. Zenbat klima-zona handi daude lurrean? Zona horietako bakoitzean zenbait klima mota bereizten dira? (5 zona ezberdin daude- Klima beroa: Klima ekuatoriala, klima tropikala, basamortuko klima. - Klima epela: klima mediterraneoa, klima ozeanikoa eta klima kontinentala. - Klima hotzak: klima polarraeta goi mendiko klima. 2. Zer klima dira nagusi jende gehien bizi den lekuetan? Eta jende gutxien? (Jende gehien klima epelean bizi dira; klima mediterraneoan, ozeanikoan eta kontinentalean. Jende gutxien; klima beroan eta klima hotzan da.) 3. Definitu: Frontea (Bi aire-masa elkar non ukitzen duten adierazteko lerroak dira.), Antizikloia (A letraz adierazten da. Eguraldi lehorra eragiten du.), Depresioa (D letras adierazten da. Eguraldi...

Ozeaniarra: uda freskoak (22tik behera) eta negu moderatuak (6-10). Bitarte termikoa txikia (12ti behera). Prezipìtazio ugariak (800-1000). Erregularrak (Hil lehor ez) max: neguan min: udan. Nafarroako ipar mendebaldea

Mediterraneo kontinentala: uda beroak (22tik gora) eta negu hotzak (6tik behera). Bitarte termiko handia (16tik gora). Prezipitazio urriak (300-800). Irregularrak (2 hilabete lehor baino gehiago). Min: udan Max: Udab/Udaz. Nafarroako hegoaldean

Transiziokoa: uda freskoak (22tik behera) eta negu hotzak (6tik Behera). Bitarte termikoa erdikoa (12-16). Prezipitazioak 800mm. Franko erregularra (gehienez 2 hilabete lehor). Nafarroako erdialdean

Mendikoa: uda freskoak (22tik behera) negu hotzak (6tik behera). Bitarte Termikoa erdikoa...

Mediterraneoko Barrualdeko Nekazal Paisaia

Barrualdeko Baserri-Paisaia Mediterraneoa

Barrualdeko baserri-paisaia mediterraneoa iparraldeko eta hegoaldeko goi-lautadak hartzen ditu, baita Ebroren eta Guadalquivirren sakonuneen zatiak ere. Ingurune fisikoari dagokionez, erliebe laua eta altitude handia ditu, klima mediterraneo kontinentalizatua nagusi delarik, prezipitazio urriak eta tenperatura-alde handiak urtaroen artean.

Populazioa herri txikietan kontzentratzen da Dueroren eta Ebroren haranetan; hegoaldean, aldiz, herriak urrunago daude elkarrengandik. Emigrazio handiaren ondorioz, biztanleria urria eta zahartua da.

Minifundioa nagusi da ureztatutako laborantzan, eta jabetza handiak lehorreko laborantzan. Lehorreko laborantzan zerealak (garia...

Azpigarapenaren Arrazoiak

Munduko azpigarapena fenomeno konplexua da, hainbat faktorek eragindakoa. Jarraian, herrialde askoren garapena oztopatzen duten arrazoi nagusiak aztertuko ditugu:

Kolonialismoaren Ondarearen Zama

Europako herrialdeek ia mundu osoa konkistatu zuten. Europako gobernuek beren mesederako ustiatu zituzten konkistatutako lurrak. Metropoliek kolonietatik ateratzen zituzten industriarako behar zituzten lehengaiak eta, ondoren, kolonietan saltzen zituzten egindako produktuak. Koloniek independentzia lortu zutenean, askok finantza-, industria- eta teknologia-mendekotasuna izaten jarraitu zuten.

Kanpo Zorraren Zama

Urteetan zehar, kanpo-zor handia egin dute zenbait herrialde pobrek. Zor horiek, gainera, herrialde horien garapena oztopatzen...

Lurreko Garraioa

1. Errepide Bidezko Garraioa

Osaketa: Autoak, Autobusak, Kamioiak.

Erabilera: Pertsonak lekuz mugitzeko gehien erabiliena; distantzia laburretan batez ere. Salgaiak garraiatzeko garraio garrantzitsuenetakoa.

Abantailak

• Erosotasuna.
• Malgutasuna: garraiobide bakarra abiapuntutik helmugara zuzenean joateko.

Desabantailak

• Azpiegitura garestiak.
• Istripu asko eragiten ditu.
• Garraiobide kutsagarriena.
• Auto ilarak sortzen ditu, hiri handietan gehienbat.

2. Trenbide Bidezko Garraioa

Osaketa: Trena, Metroa, Tranbia.

Erabilera: Hiri handietan oso garrantzitsua, ezinbestekoa baita metroen eta aldiriko trenen sare on bat izatea. Abiadura handiko trenak garapen handia izan du.

Abantailak

• Oso baliagarria salgaiak garraiatzeko, bolumen handiak garraia ditzake

Gaia: Lehen Sektorea eta Nekazaritza Paisaiak

Lehen Sektoreko Jarduerak

Lehen sektorearen barruko jarduerak hauek dira:

• Nekazaritza
• Abeltzaintza
• Basogintza
• Arrantza

Oinarrizko Kontzeptuak

Definitu kontzeptu hauek:

• Landa-espazioa: hiriek okupatzen ez duten espazioa da.
• Nekazaritza-espazioa: laborantza-lurrek, larreek eta basoek osatzen dutena da.
• Nekazaritza-paisaia: inguru naturala gizakiek eraldatzen dute nekazaritzako, abeltzaintzako eta basogintzako jardueren eraginez. Inguru horiek denek osatzen dute nekazaritza-paisaia.

Nekazaritzan Eragina duten Faktore Fisikoak

Inguru fisikoaren faktore hauek dute eragina nekazaritzako jardueretan:

• Erliebeak
• Klimak eta urak
• Landarediak
• Faunak
• Lurzoruak

Faktore Fisikoen Eragina Nekazaritzan

Azaldu nolakoak diren nekazaritzako...