Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

1.ONGIAREN KONTZEPTUA ETA DIALEKTIKA.

Jakinduria lortzeko ezagutza-maila batetik bestera igo behar da, horretarako heziketa bultzagarri izanda. Ikasketa prozesua aldapa Malkartsua da: dialektika.

Dialektika elkarrizketaren bidez zientzia ezagutzean Datza. Horretarako iritzi edo doxa maila baztertu behar da zientzia edo Episteme mailak ematen dituen ideiak ezagutu arte.

Maila hori filosofoek lortuko dute, eta dialektikoak Izango dira: zientzia ezagutu ondoren, Ongia (ideia gorena, Haitzuloaren mitoan Eguzkiarekin identifikatzen duena) ezagutuko dute. Horren ostean, hiria Gobernatzeko prest egongo dira.

Heziera prozesua “Errepublika” liburuan azaltzen du Haitzuloaren mitoaren bidez.

Ongia ezagutzeko prozesu horretan, ideiak eta Kontzeptuak ikertzen

SOCRATES -->   IDEIA

1. Filosofia Existentzialisten Ideia Nagusiak

Filosofia existentzialistak gizabanakoaren existentzia pentsamendu garrantzitsuena bezala hartzen du. Askoren ustez, Ilustrazioaren ideien porrotaren ondorioz sortu zen.

Existentzialismoak hainbat gauza adierazten ditu:

• Fisikoki eta moralki urratutako Europaren historia (mundu gerrak).
• Ilustrazioaren ideietan (askatasuna, berdintasuna, anaitasuna) izandako konfiantzaren porrota.
• Askatasuna galdu duen gizarteria bat (totalitarismoa eta sarraski-esparruak) eta gizakiaren proiektua, aukera eta askatasun mugatua.

Existentzialismoan eragina izan zuten hainbat filosofo daude: Kierkegaard, Nietzsche edo Husserl, adibidez.

Kierkegaard, Nietzsche eta Husserl

Kierkegaardek dio bizitzak garrantzi gehiago hartzen duela...

Erlijioa Gizartean: Baliagarria ala Faltsukeria?

Antzinatik gaur egun arte, Jainkoak eta erlijioak kezka handiak ekarri dizkie gizarte eta filosofo ezberdinei. Zehazki, erlijioa gure gizartean baliagarria edota mespretxagarria den izan da kezkarik handiena, eta horrek filosofo ezberdinen arteko eztabaida ekarri du. Esate baterako, Nietzschek zioen erlijioa herri xeheak sortutako tresna bat zela, iraultza egin eta menperatzaileen (burgesen) aurka egiteko. Aldiz, Agustin Hiponakoak zioen zoriontsu izateko egia gorena, hau da, Jainkoa, lortu behar zela. Baina, eztabaida hauek alde batera utzita, erlijioa gizartean baliagarria den tresna bat al da? Nola dakigu erlijioa ez dela gizarteko estamentu batek bere onerako sortutako tresna?

Erlijioaren baliozkotasuna

Alde...

Filosofia-ingurunea: Arrazoi Ilustratuaren Krisialdia eta XX. Mendeko Totalitarismoak

XVIII. mendeko Ilustrazioak tradizioa eta erlijioaren dogmak baztertu eta arrazoiaren erabilera askea aldarrikatu zuen, gizartearen aurrerapena helburu. Kant filosofoak “Sapere Aude” (ausartu zaitez jakintzaz) leloa proposatu zuen Ilustrazioaren sinbolo gisa. Ilustratuen ustez, arrazoiaren bidezko askatasunak aurrerapen zientifiko, politiko eta etikoa ekarriko zuen, eta horrek gizartea utopiarantz eramango zuen.

Hala ere, XX. mendeko bi mundu gerrak, eta bereziki bonba atomikoa eta heriotz-zelaiak, amets horren porrota agerian utzi zuten. Ilustrazioaren proiektu aurrerakoiak nola bihurtu zen horren gehiegikeria latzetan? Galdera horri erantzuten saiatu zen...

Ideia filosofiko oso desberdinak

Platon idealista eta Aristoteles errealista ziren. Platonek dualismo ontologikoa zegoela esaten zuen, bi mundu. Esentziak gauzetatik bananduta (ideiak TRANSZENDENTEAK → mundu honetatik at). IDEIAK existitu eta benetako errealitatea dira. PERFEKZIOA mundu sentikorretatik at dago: TELEOLOGIA TRANSZENDENTEA.

Aristotelesentzat, mundua substantzien konposaketa HILEMORFIKOA da: materia + forma. Forma materiaren barnean dago; INMANENTE. Existitzen direnak OBJEKTU/BANAKO KONKRETUAK dira → zerizana (esentzia, forma). Izaki orok funtzio bat lortzea du helburu: TELEOLOGIA INMANENTEA. Ongiaren ideia printzipio ontologiko-etiko-politikoa da. Motor ibilgea = Azken kausa inkausatua.

EPISTEMOLOGIA: ezagutza-teoria

Platonen...

Egitura ekonomikoa eta gainegitura

Marxek ez zuen inoiz esan munduan existitzen den guztia materia hutsa denik. Inoiz ez zuen ukatu adimena, espiritua edo kontzientziaren existentzia. Materialismo marxista ez da ukazio horretan oinarritzen, baizik eta produkzioa, zabalketa, trukea eta ondasun-kontsumoa —gizakien behar oinarrizkoenak bete behar dituztenak— gizakiek beren mentalitatea garatzeko, legeak egiteko eta gizartea gobernatzeko oinarri direla aldarrikatzean.

Gertakari historikoak erabakitzen dituztenak ez dira ez politikako pertsonaia handiak, ez espiritua, ezta jainko kristaua ere; izatez, edozein antolakuntza sozialen oinarria produkzioa da, eta horren bidez azaltzen da historia osoa.

Marxen iritziz, gainegitura —hots, ideia, sinesmen,...