Batxilergoa mailako Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Tomas Akinokoa: Jainkoaren existentzia (Bost bideak)

Santo Tomasen ikuspegiaren arabera, Jainkoaren existentzia ez da begien bistakoa edo berez agerikoa; beraz, frogatu egin behar da. Hau da, San Agustinen aurka, Jainkoaren existentziaren frogapena beharrezkoa dela defendatzen du. Santo Tomasek bost bide aurkeztu zituen Jainkoaren existentzia frogatzeko:

1. Mugimenduarena: Mugitzen diren gauzak beste batek mugituak direla eta Lehen Higiarazle bat egon behar duela argudiatzen du.
2. Kausa eraginkorrarena: Gauza guztiak beste batek eragindakoak direla eta, kausalitate eraginkorraren printzipioari jarraituz, azken kausa edo lehen kausa eragile bat egon behar dela frogatzen du.
3. Kontingentziarena: Mundu honetako izakiak kontingenteak direla eta, ondorioz,

AINTZINAKO FILOSOFIA SOFISTAK

Sofistak atzerritik etorritako eta batzarretan hitz egiteko eskubiderik ez zuten pertsona intelektualak ziren. Hauek hiritarrei hezkuntza eskaintzen zieten eta elkarrizketa teknikak (erretorika, hitz egitearen artea) saltzen zizkieten. Besteak konbentzitzen irakasten zieten, hitz egiteko modu berezien bitartez, eta geroago bozkatzeko orduan besteak beraien nahietara konbentzitzeko.

Familia aberatseko seme-alabei bakarrik erakusten zieten, hauek bakarrik ordaindu zezaketelako. Eszeptizismo epistemologikoa aldarrikatzen zuten, hau da, ez dago egia edo ongi absoluturik, eta gainera, existitzen balitz ere, ezingo genuke ezagutu. Hau da, benetako ezagutza ezinezkoa da eta ezin da inola ere lortu. Honekin lotuta, erlatibismo

Sokrates

Sokrates (Atenas, Grezia; K.a. 470 - K.a. 399) Grezia Klasikoaren filosofoa izan zen. Familia noblekoa zen eta Platonen irakaslea izan zen. Familia noblekoa izan arren, bizitza xumea eraman zuen. Aipatzekoa da oso itsusia zela eta bere buruaz aipamenak egiten zituela, berdin ematen zion.

Arazoa

Sokratesek ez zuen ezer bere eskuz idatzi, beraz, gutxi ezagutzen da bere benetako bizitzari buruz. Bere bizitza eta ideiei buruzko idatzirik aberatsena (eta agian zehatzena) Platonek idatzitakoa izan zen. Baina ezin da jakin zein neurritan eraldatu zuen Platonek Sokratesen benetako irudia. Hortaz, oso zaila da bereiztea non amaitzen den "Sokrates historikoa" eta non hasten den "Sokrates platonikoa".

Helburua

Sofistekin nolabaiteko jarraikortasuna...

Kanten epistemologia

Kant 1724. urtean jaiotako filosofo modernoa da. Honek arrazionalismoaren eta enpirismoaren arteko sintesia garatu zuen eta, era berean, arrazoi hutsaren kritika egin zuen.

Arrazoiaren mugak

Beraz, Kantek arrazoiaren mugak aztertu zituen, eta arrazoiaren helburuak hiru galderatan laburtzen dira:

• Zer ezagutu dezaket?
• Zer egin behar dut?
• Zer espero dezaket?

Hiru galdera hauek "Zer da gizakia?" galderan erantzuten dira.

Ezagutzaren elementuak: judizioak

Ezagutzaren elementuak judizioak dira, eta bi irizpideren arabera sailkatzen dira:

• Alde batetik, subjektu eta predikatuaren arteko erlazioaren arabera.
• Bestetik, esperientziaren arabera.

Lengoaia kontuan hartuta, judizio analitikoak eta judizio sintetikoak ditugu. Judizio analitikoetan,...

Marxengan eragina izan duten ideiak

Bere pentsamendua eratzeko, honako ideia hauen eragina jaso zuen:

1. Ilustrazioaren eragina

Ilustrazioaren arrazoiaren esanahia: gizartearen aurrerapena bultzatzen duen arrazoi praktikoa. Rousseauren eragina handiena izan zen, batez ere gizaki guztien berezko berdintasuna defendatzerakoan.

2. Alemaniar filosofia, batez ere Hegelen filosofia eta materialismoa

Hegelengandik dialektikaren kontzeptua hartzen du, historiaren eta naturaren esentzia bezala eta ezagutzeko tresna bezala. Dialektikak aurkakoen borroka aurkezten du; Marxengan, borroka hori klaseen arteko borrokan bihurtzen da.

3. Sozialismo teorikoa

Marxek sozialismo utopikoa deitzen zuenaren aurka, sozialismo zientifikoa proposatzen du. Marxek gizarte komunista...

Eboluzio-teoriak

Lamarckismoa

Lamarckismoa eboluzio biologikoaren lehen teoria globala da. 1809an argitaratutako Filosofia zoologikoa lanean azaldu zuen Jean-Baptiste de Lamarck zaldun frantsesak, natural-zientzialaria.

Lamarckismoaren oinarriak

• Organismo sinpleetatik konplexuetara doan aurrerapen graduala dago.
• Espezieen aldaketa graduala ingurunera moldatzeko premiaren ondorio da: organo batzuk erabiltzen ez direnean atrofiatzen dira, eta beste batzuk erabiltzen direnean garatzen dira.
• Erabileraren ondorioz organoak garatu eta perfekzionatu egiten dira. Hortik dator baieztapen ezagun hau: zein funtzio duen, hala izango da organoa.
• Prozesu horren bidez lortzen diren ezaugarriak ondorengoei transmititzen zaizkie, ingurunera moldatzeko arazorik izan

Erlatibismo kulturala: Kultura bakoitzak bere balioetatik abiatuta neurtu behar dugu, eta ez beste kultura baten balioen arabera. Era berean, toleranteak izan behar dugu kultur adierazpen guztiekiko. Arriskuak: arrazakeria, banantzea, jarrera erromantikoa eta kultur paralisia.

Nazioaniztasuna: Estatu berean hainbat nazionalitate bizitzea. Nazionalitateen minoritarioak bi aukera: autonomia izateko eskubidea eskatzea eta beraien estatua lortzea.

Birsozializazioa: Krisi sakonen ondorioz gertatu ohi da. Hainbat izan daitezke horrelako krisien sorburuak: hazkunde pertsonalerako prozesuak, gizarte aldaketa azkarrak, emigrazioak eragindako txoke kulturalak.

Kontrakultura: Kultura menderatzailearen aurkako jarrera aktiboan daudenen osatzen dute. Kultura...

Immanuel Kant

Bizitza Prusian, Konigsbergen, 1724 erdi mailako burgesiako familia batean, 1804 hil. Influentziak: pietismo, razionalismo, enpirismo, Newton zientzia eta fisika, ilustrazioa.Lanak: Ederra eta goienekoa, Arrazoi hutsaren kritika, Zerda ilustrazioa? Galderari erantzuna, Arrazoi praktikoaren kritika, Judizioaren kritika. Inguru historikoa 18 mendea, Antzinako erregimen estamentala gainbehera eta burgesiak ezarri gizarte orden klasista. Ekonomia nekazaritza, eskulangintza, industriarako bidean. Industria iraultza: merkataritza, itsasketa, manufaktura, banka, burtsa... Krisi ekonomikoa: guda asko, nekazariak eta burgesia zorrez itota, populazioak gora... Horregatik matxinadak (1789 Frantziako iraltza). Beste leku batzuetan erreformak

3-kulturartekotasuna:beste kulturekiko errespetuan oinarritu. Kulturen arteko berdintasunezko arremanak aldarrikatu. Oinarriak: gizartea eta mundua plurala. Harremanak konplexuak. elkarrizketa sustatu behar.Elkarlanean aritu beharra, arazotarako konponbideen bila..-+ helburu nagusia elkarrekin bizitzen ikastea da. Integrazioaren aldeko jarrera. Asimilazioaren, banatzearen eta baztertzearen kontrakoa.-asimilazioa: portaera inposatua nahi izatea.-banatzea:identitatea gorde arren, harreman positiborik ez bada, banatzea.-baztertzea:identitate kulturala galtzeaz,harreman positiborik ez dagoenean baztertzea sortzen da. Oso gogorra denean desagertu.-integrazioa:etorkinen eta gizartearen ateko harreman positiboetan oinarritu. Bere identitateari eusten...