Lanbide heziketa mailako Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Enpresen Garrantzia Munduan

Munduko enpresa asko liderrak dira beren sektoreetan. Gizarteak enpresa-espiritua balioesten du.

Inbertsioak eta Lehiakortasuna

Ikerkuntzan inbertsio handiak egiten dira, eta horrek enpresen produktibitatea eta lehiakortasuna handitzen ditu.

Langileria Gaitua eta Baliabideak

Kalitate oneko unibertsitateak langile gaitua du. Gainera, natura eta energia baliabideetan aberatsa da.

Malgu Ekonomia eta Atzerriko Inbertsioak

Ekonomia malgua da eta aldaketetara azkar egokitzen da. Atzerriko inbertsioak erakartzen ditu.

Ahuleziak

Familia-zor handia, merkataritza-balantza defizitarioa eta dolarraren menpekotasuna.

Japonia

Abantailak

• Industria ahalmen handia.
• Mundu mailako esportazioak.
• Inbertsio publiko etengabeak.
• Nazioarteko finantza merkatuak

Hornitzaile bakoitzari dagokion fitxa betetzea: fitxa bakoitzean, enpresaren identifikazio-datuak, zerbitzatu ditzakeen produktuak eta eskaintzen dituen merkataritza-baldintzak jasoko ditugu.

Eskaintzak alderatzeko koadroa egitea: laburpen-moduko koadro horretan, hainbat datu jasoko dira; produktuaren prezioa, kalitatea, entrega-epeak...

Hautapen-faktoreak

Hiru faktore daude:

• Faktore ekonomikoak: Unitate prezioa, merkataritza deskontua eta rappelak, zalantzak/gastuak… Guztizko zenbateko txikiena duen eskaintza hautatzea da irizpide nagusia.
• Kalitate-faktoreak: Produktuaren kalitatea lehentasun nagusia denean hartzen dira aintzat. Horretarako, jasotako laginen ezaugarri teknikoak eta funtzionamendua aztertzen dira. Urrats hori ezinbestekoa da.
• Zerbitzu-

Erosketa Zikloaren Aldakortasuna Enpresa Motaren Arabera

Erosketen zikloa nabarmen aldatzen da enpresa mota batetik bestera, bakoitzaren helburu eta behar espezifikoen arabera:

• Industria-enpresetan: Bukaerako produktuak osagaien kostuaren zati handia osatzen du. Horregatik, kalitate-prezio erlazioa ahalik eta gehien doitu behar da.
• Merkataritza-enpresetan: Produktuen kostua funtsezkoa da, salmenta-marjina zuzenean eragiten baitu.
• Zerbitzu-enpresetan: Bezeroen beharrak asetzea da kontuan hartu beharreko aldagai nagusia, zerbitzuaren kalitatea bermatuz.

Erosketa Zikloaren Pausoak

Erosketa prozesu eraginkor bat bermatzeko, funtsezkoa da hurrengo pausoak zehatz-mehatz jarraitzea:

1. Beharren analisia (barne-eragiketa): Erosketa plangintza egoki bat egiteko

Hori dela eta, inbentarioak eta horiei lotutako kostuak kontrolatzea ezinbestekoa da antolakuntza egokia izateko.

Hornikuntza-funtzioaren helburuak

Hornikuntza-politika egokiaren helburuen artean honako hauek daude:

• Inbentarioaren beharrari buruzko aurreikuspenak egin.
• Erosketak planifikatu eta Erosketa-sailarekin elkarlanean aritu, erosketa merkeak eta eraginkorrak lortu ahal izateko.
• Inbentarioan egiten den inbertsioa minimizatu.
• Biltegiratze-kostuak murriztu.
• Kalteen, zaharkitzearen eta gai galkorren ondoriozko galerak minimizatu.
• Produkzioan lehengairik eta gainerako hornigairik falta ez dadin, behar adinako inbentarioak egin.
• Inbentarioen garraio eraginkorra mantendu, saltze- eta jasotze-jarduerak barne.
• Inbentarioaren informazio-sistema eraginkorra

Pasiboko hornidurak baloratzeko modua

Pasiboko hornidurak balio eguneratuan baloratzen dira.

Zenbateko estimatua eta finantzaketa

Estimatutako zenbatekoa/(1+i) formula erabiltzen da.

Enpresak behar duen dirua zenbateko "arrunta" denean, mailegu bat eskatu ohi da; zenbateko "itzela" denean, berriz, tituluak jaulki.

Interes efektiboa

Gaur egungo liburu balioa eta bizitzan zehar espero diren diru-fluxu estimatuen gaurko balioa berdintzen dituen eguneratze tasa da.

Kapitala zabaltzeko moduak

Kapital Soziala (KS) zabaltzeko moduak:

• Akzio kopurua igo.
• Balio Nominala (BN) handitu.

Formula: KS = Akzio kopurua X BN

Akzio propioak erosteko baldintzak

Akzio propioak erosteko, honako baldintza hauek bete behar dira:

• Akziodunen batzar orokorraren baimena (baimenak <

Teknoegitura

Enpresa handi bat zuzentzea zaila da, eta ezagutza espezializatua eta talentua duten enpresari talde baten gain uzten da lan hori (ekonomistak). Pertsona talde horrek, teknoegitura deritzonak, erabaki garrantzitsuenak hartzen ditu eta enpresa gobernatzen du. Enpresa handietan, enpresaren jabetzaren (akziodunak) eta enpresaren kontrolaren (teknoegitura) arteko bereizketa ematen da.

Enpresaburu indibiduala

Irabazi asmoarekin jarduera ekonomikoa egiten duen pertsona fisikoa da, laneko kontratu bati lotu gabe. Erantzukizun mugagabea duelako, ondasun pertsonalen eta enpresakoen artean ez dago bereizketarik. Enpresaren gobernua jabeak egiten du. Abantailak: bai onurak, bai erabakiak enpresaburuak hartzea. Desabantailak: arrisku handia hartzea...

Enpresa Motak

A) Jardueraren arabera

• Lehen sektorea: Natura baliabideak ustiatzen jarduten dutenak.
• Bigarren sektorea: Eraldatze-jardueretan jarduten duten enpresek osatzen dute.
• Hirugarren sektorea: Zerbitzuak dira. Bi motatako enpresek osatzen dute: merkataritza-enpresak, produktuak eraldatu gabe saltzen dituztenak, eta zerbitzu-enpresak (adibidez: bankuak eta klinikak).

B) Jabetzaren arabera

• Enpresa pribatuak: Partikularren edo beste enpresa batzuen jabetza dira (adibidez: Mercadona).
• Enpresa publikoak: Estatuaren edo erakunde publikoren baten jabetza dira (adibidez: Renfe).

C) Egitura juridikoaren arabera

• Banako enpresak: Pertsona fisiko baten jabetza dira eta bera arduratzen da enpresaz (adibidez: janari-denda txiki bat).
• Bazkide-enpresak edo sozietateak:

Kontu Ikuskaritzaren Arau Teknikoak

Kontu ikuskatzaileek bete beharreko arau teknikoak eta printzipioak zehazten dira jarraian, jarduera profesionala zuzentasunez eta eraginkortasunez burutzeko.

Prestakuntza teknikoa eta gaitasun profesionala

Auditore izateko beharrezkoa den prestakuntza teknikoa, gaitasun profesionala eta legeak eskatzen duen baimena dauzkan pertsonak egin beharko du ikuskaritza lana.

Independentzia, zintzotasuna eta objektibotasuna

Auditoreak ezin du:

• Ikuskatuko duen enpresan inolako harremanik izan.
• Kapitalaren %10 baino gehiago izan enpresan.
• Enpresatik mozkinik edo oparirik jaso.
• Enpresan aurretik kontabilitatea eramandakoa izan.

Ardura profesionala

Auditoreak arauak bete behar ditu jardueran eta iritzia ematean. Horrez gain, kontuak...

Enpresa Sistema Gisa

Sistema elkarrekin eta sistema ekonomiko globalarekin erlazionatutako elementu-multzo gisa ikusten dugu. Ingurunea → Sistema ekonomiko orokorra → Enpresa (11. or.).

Enpresak honela irudika ditzakegu:

Enpresek, sistema gisa, honako ezaugarri hauek dituzte:

• Enpresak sistema irekiak dira. Ingurunearekin erlazionatzerakoan, enpresatik kanpoko edozein elementuk garrantzi handia du.
• Enpresa elementu edo azpisistemen konbinazioez osatuta dago. Azpisistema guztiak batera aritzean, banaka aritzean baino errendimendu handiagoa lortzen da; honi sinergia