Lanbide heziketa mailako Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Enpresa Txikien Abantailak eta Desabantailak

Enpresa txiki bat sortzeak eta kudeatzeak berezko abantailak eta desabantailak ditu, enpresa handiekin alderatuta. Jarraian, horietako batzuk aztertuko ditugu:

Abantailak

• Oporrak nahi duzunean hartzeko aukera malgua.
• Zerga gutxiago ordaintzeko aukera.
• Instalazio txikiagoak eta kudeaketa errazagoa.
• Lankideekiko harreman estuagoa eta giro familiarra.
• Etekin hobeak lortzeko potentziala.
• Kontrol eta askatasun handiagoa erabakiak hartzerakoan.
• Hasiera erraza eta merkeagoa.
• Greba eta liskarrik eza, langile kopuru txikiagoa dela eta.

Desabantailak

• Enpresa handiek diru gehiago dute eta prezio merkeagoak eskain ditzakete.
• Lehengaiak erosteko beherapen gutxiago lortzeko zailtasunak.
• Dirulaguntzak lortzeko zailtasun handiagoa.

Zer da lan arriskuen prebentzioa?

Enpresako zuzendaritzak onartu beharreko agiria da, eta elementu hauek izan behar ditu: enpresaren identifikazioa, enpresaren antolaketa-egitura, ekoizpenaren antolaketa, enpresako prebentzioaren antolaketa, prebentzioaren arloko politika eta helburuak.

Zertan datza “arriskuen ebaluazioa”? Zein etapa antzeman daitezke?

Prozesu honen bidez, eragotzi ezin diren arriskuak zenbaterainokoak diren aztertzen da, eta beharrezko informazioa biltzen da, enpresaburuak prebentzio-neurri egokiak hartu eta lehentasunez abian jarri ditzan.

• Arriskua check-list baten bidez (azterketa galdetegia edo gida) aztertzea.
• Arriskuaren zenbatespena egitea (zenbaterainokoa, larritasuna...).
• Arriskuaren balorazioa (arrisku maila: altua,

Hornikuntza Sailaren Funtzioak

Hornikuntza prozesua: Enpresaren esku jartzen den ekintza multzoa da. Horrela, enpresak bere produktuak egiteko behar dituen materialak ahalik eta baldintza onenetan eta kostu txikienean eskuratuz, enpresaren helburu komunei laguntzen die.

Erosketa Funtzioak

• Enpresa materialez eta bestelakoez hornituko duten iturriak aurkitu, aukeratu eta zehaztu.
• Aurrez ezarritako irizpideen arabera hornitzaileak aukeratu.
• Materialen prezioa, kalitatea eta garraioa alderatu.
• Entrega eta ordainketa epeak negoziatu, baita materialen itzulketak ere.
• Erosketa agindua eman, betiere hornitzaileekin adostutako baldintzetan.
• Materialen sarrera eta biltegiratzea.
• Materialen sailkapena.
• Izakinen kontrola.

Biltegiaren Kudeaketa Fasea

Biltegian stocka...

Jarrera ekintzailea

Jarrera ekintzailea duen pertsona merkatuan negozio-aukerak aurkitzeko gaitasuna duena da. Jarrera eta trebetasun egokiak dituen pertsona da, eta horretarako behar diren baliabideak lortzeko eta antolatzeko gaitasuna du.

Ekintzaile motak eta profilak

Ekintzaile motak

• Intraekintzailea: Besteen kontura ibiltzen den langilea da.
• Ekintzaile independentea: Norberaren kontura aritzen dena.

Ekintzaile profilak

• Ekintzaile bokazioduna: Produktu edo zerbitzu berri bat ekoizten edo merkaturatzen duen pertsona.
• Langile esperientziaduna: Enplegu bat izanik, bere kontura aritzeko asmoa duen pertsona da.
• Enpresa spin-offa: Enpresa berria jada eratuta zegoen enpresa batetik sortzen da.
• Spin-off akademikoa: Enpresa-proiektuak unibertsitate batean

Kontabilitate Eragiketen Laburpena

Ondorengo ataletan, enpresaren ohiko jarduerari dagozkion kontabilitate-eragiketak zehazten dira, dagozkien kontu-kodeekin batera.

1. Erosketa, Deskontua eta Garraioa

Erosketa 2.800 € ordaindu da. Fakturan %5eko deskontua aplikatu da, eta garraioa 130 € izan da, BEZ barne. Kontabilizazioa: 2.790 (600) 502,2 (472) (400) 3.292,2

2. Aurreko Erosketaren Akatsak eta Negoziazioa

Aurreko erosketa akatsekin. Hornitzaileak onartu du 2.200 €-tan uztea, %5eko deskontua mantenduz. Kontabilizazioa: 672,6 (400) (608) 570 (472) 102,6

3. Elkarte Anonimoaren Obligazioen Kobrantza

Elkarte anonimoaren obligazioak. 1.500 € kobratu behar dira banku bidez. Aurretik %18ko atxikipena egin da. Kontabilizazioa: 1.215 (572) 285 (473)...

Elastikotasuna (Prezioarekiko)

Neurtzen du: eskatutako kantitatea zenbat aldatzen den, eskarian eragiten duten faktoreen aldaketen arabera.

Prezio-elastikotasunaren definizioa

Prezio-elastikotasunak neurtzen du ondasun baten prezioa aldatzean eskatutako ondasun-kantitatea zenbat aldatzen den.

Formula: E_p (prezio-elastikotasuna) = Eskatutako kantitatearen aldaketa (%) / Prezioaren aldaketa (%)

Merkatu Baldintzen Aldaketak

Ordezkapen eta Errenta Efektuak

Produktuen eta zerbitzuen prezioa igotzen denean, kontsumitzaileek eskatzen duten kopurua jaisten da. Hori azaltzeko bi arrazoi daude:

Ordezkapen efektua

Alde batetik, produktu baten prezioa igotzen bada, haren ordez erlatiboki merkeagoa den beste ondasun bat erosiko genuke.

Adibidez: Laranjak erosten...

Kalitateak dirua balio, baina kalitate faltak ere bai

Deming-en arabera, antolakuntza arazoak %85 dira eta giza baliabideen arazoak %15.

Kalitate Kostuen Iceberga

Aurretik ikusten diren kostuak baino askoz gehiago daude atzetik.

Lantegi Mamua

Akastun lantegiari deritzogu, baliorik eransten ez duten baliabide eta esfortzuei (kostu bat suposatzen dute).

Eraginak

• Lanak errepikatzea
• Prozesuak bikoiztea
• Akatsak zuzentzea

Helburuak

Kalitate kostuen erabilera: Zuzendaritzaren arreta lortzeko, hobekuntza ekintzen lehentasunak ezartzeko, hobekuntza lana justifikatzeko eta erakundearen efizientzia kontrolatzeko.

Sailkapena

• PEA eredua: prebentzioa, ebaluazioa eta akatsak.
• Bizitza zikloaren eredua: kostuak produktuaren bizitza zikloaren faseen arabera.
• Kostu eredua:

Enpresen Sailkapena

Enpresak hainbat irizpideren arabera sailka daitezke:

• Tamainaren arabera:
  • Txikiak: 50 langile baino gutxiago.
  • Ertainak: 50 eta 250 langile artean.
  • Handiak: 250 langile baino gehiago.
• Jabetzaren arabera:
  • Pribatuak: Jabetza partikularren esku daudenak.
  • Publikoak: Estatuaren edo erakunde publikoen esku daudenak.
  • Mixtoak: Bi motatako jabetza dutenak.
• Izaera juridikoaren arabera:
  • Banakakoak.
  • Elkarteak: Kolektiboak, Komanditarioak, Anonimoak, Mugatuak, Laboralak, Kooperatiboak.

Produktuen Bizitza Zikloa

Produktu orok bizitza ziklo bat du, hainbat etapatan banatuta:

• Sorrera-etapa: Merkaturatu aurretik igaro behar duen etapa. Produktua definitu, ezaugarriak finkatu eta zein merkatutara zuzendu behar den zehazten da.
• Sarrera-etapa: Produktua dagokion

Sektore ekonomikoaren arabera

Lehenengoa: Nekazaritzako lehengaiak (adib. Esteviako landareak).

Bigarrena: Lehengaiak eraldatzea (adib. Estevia-orriak infusiorako).

Hirugarrena: Zerbitzuak: garraioa, logistika, administrazioa (adib. farmazia-laborategiak).

Finantzaketaren arabera

Publikoa: Administrazio Publikoaren jabetza; herritarren zerbitzua irabaziaren aurretik. Defizitarioak izan ohi dira (adib. Osakidetza).

Pribatua: Ekimen pribatuarena; irabaziak lortzea helburu (adib. IMQ).

Kontratazio-motak

Enplegu Publikoaren Eskaintza (EPE)

Enplegu Publikoaren Eskaintza (EPE) administrazio publikoek plantilletan langileak sartzeko erabiltzen duten tresna da. Urtero onartzen dute eta aldizkari ofizialean argitaratzen da (BOE edo autonomia erkidegoarena)....

Batez besteko heltze-aro ekonomikoa (BHAe)

Zenbat egun pasatzen diren lehengaiak eskuratu direnetik produktu bukatuak kobratu arte. X egun pasatzen dira enpresak lehengaiak eskuratu dituenetik produktu bukatuak kobratu arte.

BHAe=HAb+HAp+HAs+HAk---egunak gehitu

Batez besteko heltze-aro finantzarioa (BHAf)

Zenbat egun pasatzen dira lehengaiak ordaindu arte.-- X egun pasatzen dira lehengaiak ordaindu eta produktu bukatuak kobratzen diren arte.

BHAf= BHAe-HAf--- lehengoa - hornitzailea