DBH mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Mikel maitea,

Dagoeneko igaro dira zortzi hilabete Kanadara joan zinenetik eta umezurtz sentitzen naiz zu gabe. Bakardade sentsazio hau oso bitxia egiten zait, edozein momentutan agertzen delako:

• Parrandan egon eta bat-batean zure begirada botatzen dut faltan.
• Klaseko mahaikidea zu ez izatea sinesgaitza egiten zait oraindik.
• Zapatuetan portaleko txirrinak jotzen duenean “Mikel da” pentsatzen dut, eta gero errealitateak kao uzten nau.

Nori bururatu behar zitzaion Batxillergoa atzerrian ikastea?

Sentimenduak paperean

Badakizu gutunak idaztea zaila egiten zaidala, are gehiago bihotzeko kontuak letren bitartez kanporatu behar baditut. Baina horretan ere exijentea izan zinen: “Idaztekotan, gutunak idatzi gero! Ez ditut nahi posta elektroniko hotzak,

Bizkaierazko Literatura XIX. Mendean

Bizkaierak XIX. mendera bitartean ez du bizitasun-zantzurik erakusten. Izan badira, jakina, bizkaieraz idatzitako gutun, errefrau-bilduma edo doktrina katolikoak, baina ez dute interes literariorik. Idazki horien guztien interesa linguistikoa da.

XIX. mendean, ondorioz, idazle talde bat aurkitzen dugu bizkaieraz ere idazteko gai dena (gaztelaniaz, gipuzkeraz edota latinez, besteak beste, trebeak dira). Idazteaz interesaturik daude: mogeldarrak, Astarloa, Añibarro eta Uriarte, besteak beste. Humboldt bezalako linguista ospetsu eta adituak hurbilekoak dituzte. Euskaraz idazteko ardura dute, batez ere, eta guztiak dira apaizak. Horretaz gain, itzulpen ahalik eta txukunenak biribiltzea ere helburu dute; eta euskararen...

G.L:

Eskaintzaren eta eskariaren legea

Kontsumitzaileentzat: Prezioa zenbat eta handiagoa izan, kantitatearen eskaria gero eta txikiagoa izango da; eta prezioa zenbat eta txikiagoa izan, kantitatearen eskaria handiagoa izango da.

Enpresentzat: Prezioa zenbat eta handiagoa izan, kantitatearen eskaintza gero eta handiagoa izango da; eta alderantziz, prezioa zenbat eta txikiagoa izan, kantitatearen eskaintza txikiagoa izango da.

Gehiegizko eskaria

Enpresek ondasunak eta zerbitzuak eskaintzen dituzte merkatuan kontsumitzaileen eskaria asetzeko. Behar adineko kopururik ez badago, eskaintzaren prezioak igotzen dira. Etekinak lortzeko itxaropenak bultzatuta, enpresek eskaintza handitzen dute eskaria asetzeko; ondoren, eskaintzak eskaria gainditzen du eta...

Ekonomia eta Enpresa Kontzeptu Garrantzitsuenak

Efizientzia Teknikoa eta Ekonomikoa

Efizientzia teknikoa: Teknologia batek ekoizpen, ondasun edo zerbitzu kantitate jakin bat lortzeko ahalik eta baliabide gutxien erabiltzen dituenean ematen da; enpresek teknologia mota hauek aukeratzen dituzte ekoizpena optimizatzeko.

Ekonomia efizientea: Efizientzia eskaintzen duten teknologien artean, eta gainera eskura dauden artean, merkeena hautatzea da. Kostuak kontuan hartzea oso garrantzitsua baita enpresa-ekimenean irabaziak lortzeko.

Enpresaren Kostu Motak

Enpresaren gastuak aztertzerakoan, bi kategoria nagusi bereizten dira:

• Kostu finkoak: Enpresak ekoitzitako ondasun eta zerbitzu kopuruak aldatu arren, berdin jarraitzen duten kostuak dira. Adibidez, nahiz

1834ko Errege estatutua. Martinez de la Rosak egindako gutun aitortuaren izaera duen konstituzioa Gorte bi ganbarakoa Goi-ganbara edo Ospetsuen Estamentua Behe-ganbara edo Prokuradoreen Estamentua. Koroak subiranotasuna Gorteek legerik emateko eskubiderik ez Sufragio eskubidea errenta handien jabeek eta gaituek 1837ko konstituzioa. Izaera progresista 1812ko alderdi batzuk berreskuratu. Koroaren boterea sendotu Subiranotasun nazionala Koroak beto-eskubidea (erregea ez egoteko botoa emoteko eskubidea)Gorte bi ganbarakoa (kongresua eta senatua) Botere banaketa Banakako eskubideen deklarazioa Errolda sufragioa Milizia Nazionala berrezartzeko legeak 1845ko konstituzioa. Izaera moderatua Liberalismorik kontserbadoreenean oinarrituta Gorte bi ganbarakoa...

Karlos IV.aren Agintaldiaren Hasiera eta Frantziako Iraultza

1788an, Karlos III.aren heriotzaren ondoren, bere seme Karlos IV.a jarri zen agintean, 1808ra arte. Agintean jarri eta hurrengo urtean, 1789an, Espainian ondorio larriak ekarri zituen iraultza liberala gertatu zen Frantzian. Ipar Euskal Herrian, adibidez, foruak eta gobernuak indargabetu zituen, neurri iraultzaile liberalak ezarriz. Horrelakorik gerta ez zedin, erregeak hainbat bakartze neurri ezarri zituen: liburu iraultzaileak erresumatik kanpo utzi zituen, eta Inkisizioari intelektual susmagarriak atxilotzeko baimena eman zion.

Konbentzio Gerra eta Basileako Bakea

Frantzian iraultza liberala erradikalizatu zenean, Karlos IV.ak aldaketa ugari egin zituen Espainian. Godoy lehen ministro...

XIX. mendeko Espainiako historiaren gako nagusiak

1851ko Konkordatua

Eliza Katolikoaren eta gobernuaren arteko akordioa izan zen. Eliza haserre zegoen Mendizabalen desamortizazioa dela eta. Gobernuak ez zizkion lurrak itzuli Elizari, baina finantzaketa eta hezkuntzaren kontrola ziurtatu zizkion.

Zentralismoa eta Federalismoa

Estatua egituratzeko eta boterea kudeatzeko bi modu desberdin dira:

• Zentralismoa: Boterea leku jakin batetik kudeatzea, lurralde guztietara botere hori zabalduz. Adibidez: Hamarkada Moderatua.
• Federalismoa: Boterea banatzea. Adibidez: Lehen Errepublika.

Batasun Liberala

Sortutako alderdi politiko liberal berria izan zen, liberal moderatuek eta aurrerakoiek osatua. Bere liderra O'Donnell izan zen eta gobernuan egon zen 1856tik 1863ra...

Mundu sentikorra

Zer da?

Gure sentimenek hautematen duten errealitatea da. Errealitate hori aldagarria da; ez da ideien bezain betierekoa. Alde batetik ideiak daude, bestetik materia, eta bi horiek ez ziren inoiz berez harremanetan jarriko.

Demiurgo

Zer da?

"Timeo" elkarrizketan azaltzen denez, Demiurgoak arkitekto baten funtzioa betetzen du. Izenak arkitekto bat adierazten du. Demiurgoak ideien menpe jarduten du, baina jainko guztien gainetik kokatzen da; beraz, nolabait betierekoaren zerbait du.

Zergatik eta nola sortu zuen mundua?

Demiurgoak, ona eta bekaitzik gabekoa izanik, onaren zabalkundea nahi izan zuen eta hori komunikatu egin behar izan zuen. Materia bere egoera zaharretik atera zuen ideiak eredutzat hartuta.

Zergatik da mundu hau inperfektua?

Zelulen Bizi Funtzioak eta Nutrizioa

Nutrizio zelularra zelulek dagozkien bizi funtzioak betetzeko beharrezkoak dituzten materia eta energia lortzeko prozesuen multzoa da. Zelulek kanpotik hartzen dituzten substantziei mantenugai deritze, eta energia lortzeko, zelula egiturak eratzeko eta berritzeko erabiltzen dituzte.

Zelula Metabolismoa

Mantenugaiek zenbait prozesu kimiko izaten dituzte: horri zelula metabolismoa deritzo. Bi metabolismo mota daude:

• Katabolismoa: Substantzia organiko konplexuak, energia ugarikoak, konposatu txikiago eta bakunago bihurtzean energia lortzen da.
• Anabolismoa: Eratze erreakzio bat da. Substantzia txikiak eta bakunak substantzia organiko konplexu bihurtzeko prozesuak dira, egiturak berritzeko. Anabolismoa gerta dadin,

Urrezko kaiola bat nobleentzat: Frantzia

Frondea Luis XIV.a oso gaztea zela gertatu zen, eta eragin handia izan zuen harengan. Hain zuzen, Versailles eraiki zuen Parisko istiluetatik aldentzeko eta noblezia handia —zenetaz ez baitzen inoiz fidatu— erakartzeko; horrela, hobeto kontrolatu ahal izango zuen, eta gobernu-ardurak emanez saritu.

1.2 Parlamentarismoa: Ingalaterrako kasua

Zenbait lurraldetan, gorte eta parlamentuek gobernuaren boterea kontrolatzen zuten, esaterako, Venezian eta Probintzia Batuetan. Zenbaitetan, subirano baten asmo absolutistei aurre egin behar izan zitzaien, hala nola Ingalaterran. Estuardo etxea Parlamentuaren kontroletik askatzen saiatu zen, eta gerra zibila (1642-1648) piztu zuen.

Armada parlamentarioek, Oliver Cromwell...