DBH mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

1 Sozialismo utopikoa

Lehenengo teoria sozialistek kapitalismoaren ondorioak azpimarratzen zituzten, batez ere langileen artean pobrezia eta miseria sortzen zituzten arrazoiak.

• Saint-Simon (1760–1825). Haren jarraitzaileek Ménilmontanteko monasterioa sortu zuten.

• Charles Fourier (1772–1837), frantsesa. Ereduzko gizartea imajinatu zuen, gizon-emakumeen talde txikiz osatua.

• Robert Owen (1771–1858), ingelesa. Estatu Batuetan Harmonia Berria izenekoa sortu zuen.

2 Marxismoa

Marxismoa K. Marx-ek eta F. Engels-ek 1840ko hamarkadatik aurrera landutako ideologia da. Bi puntu azpimarratuko ditugu:

Lehenik, gizartea klaseen arteko borroka bezala ulertzea: kontrako interesak dituzten eta beren nagusitasuna bermatu nahi duten klaseen arteko talka. Gizarte...

Zer da enpresa?

Enpresa oinarrizko ekoizpen-unitatea da. Funtsezko erabakiak hartzen ditu, adibidez, zer ekoitzi eta zer preziotan saldu. Enpresek ahalik eta kostu txikienaz ahalik eta etekin handiena lortzeko aukera emango dien konbinazioa aukeratuko dute. Erabaki horien bidez, enpresek eta familiek elkarrekintzan jarduten dute merkatuan; horren ondorioz, aldatu egiten dira ekoizpenari eta salmenta-prezioari buruzko erabakiak. Aldi berean, enpresek ekoizpen-baliabideen kontratazioa negoziatzen dute familiekin ekoizpen-faktoreen merkatuan. Trukean familiek jasotzen dutenari esker (errentak: soldatak, interesak eta alokairuak), enpresei beren produktuak erosiko dizkiete, eta prozesua berriro hasiko litzateke.

Zer da organigrama bat?

Enpresaren...

EAEko Hirien Hierarkia eta Ezaugarri Nagusiak

Aurrean dugun mapak Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) hiriek 2006an zuten hierarkia erakusten digu. Sistema honek honako ezaugarri nagusiak ditu:

1. Hirien Garrantzia eta Hierarkia Egituratua

Hirien garrantzi demografiko zein funtzionalak eta eragin-eremuaren hedadurak egituratzen dute hirien hierarkia:

• Hiriburuen Euskal Sistema polinuklearra: Bilboko metropoli-inguruak, Donostiak eta Gasteizek osatzen dute. Mapan ikur handienekin adierazita ageri dira.
• Eskualdeko hiriak: Hiriburuen azpitik hiri txikiagoak daude, eskualdeko betekizun administratiboak, industrialak edota zerbitzuetakoak dituztenak.

2. Banaketa Espaziala: Kostaldea eta Barrualdea

EAEko hiri-sistemak banaketa desorekatua du espazioaren ikuspuntutik;...

Industrializazioa Ingalaterran sortu zen XVIII. mendean, eta geroago, inguruko herrialdeetara zabaldu zen. Espainian XIX. mendearen erdian eman zen, gaur egun ezagutzen dugun industria garatzeko prozesu luzea izan zen. Geldialdi bat egon zen II. Karlistadengatik, baina I. Errepublikaren garaian berriro bultzatu zen. 60ko hamarkadan izandako industrializazio aldaketak handiak izan ziren. XX. mendean, Bizkaia, Katalunia, Asturias eta Andaluzia eremu industrializatuenak izan ziren, azken hau, gerora, behera etorri zen. Siderurgia eta ehungintza industria nagusienak bihurtu ziren.

Faktoreen Eboluzioa

• Faktoreak:

- Garrantzia galdu // - Garrantzitsuak dira oraindik // - Lehentasuna

- Joera:

• Sektore helduetan areagotu da industria hedapena eta deslokalizazioa.

Linfa-zirkulazio aparatua

Linfa hodietara sartzen den likido interstiziala da. Linfaren zirkulazioa noranzko bakarrekoa da.

Egiturak

• Linfa-kapilarrak: Ehun guztietan banatuta dauden hodi itsuak, oso meheak eta adarkatuak. Gure gorputzeko zelulen inguruko likido soberakina biltzea da haien funtzioa.
• Linfa-gongoilak: Linfa-hodietan zehar ageri diren zabalgune txikiak dira. Oso ugariak dira galtzarbeetan, izter-ondoetan, lepoan eta arteria eta zain nagusietan. Defentsa-zelula kopuru handia dute; zelula horiek gure organismoa kutsa dezaketen mikroorganismoak eta substantzia arrotzak bilatu, aurkitu eta kanporatzen dituzte. Gongoil horien jarduera handitu eta hantzen dira, horrexegatik uki ditzakegu.
• Linfa-hodiak: Linfa-kapilarrak bateratu eta hodi zabalagoak

Filosofiaren eragina Agustin Hiponakoarengan

Agustin Hiponakoaren (354-430) pentsamendua filosofia platonikoa eta kristau doktrinaren arteko uztarketa gisa definitzen da askotan. Izan ere, Agustinek Platonenganako miresmen handia agertu zuen beti, eta bi pentsalari hauen artean ezberdintasun nabariak aurki badaitezke ere –hasteko, bata paganoa zen, eta bestea kristaua–, Agustinen kristau filosofiaren oinarri platonikoak ukaezinak dira. Hala ere, esan beharra dago Agustinek Platonen filosofia Plotino bezalako egile neoplatonikoen bidez ezagutu zuela nagusiki. Edonola ere, azter dezagun, bada, Platonen eragina Agustinen pentsamendu kristauan.

Estilo literarioa eta ontologia dualista

Hasteko, Agustinen obra filosofiko gehienak (Contra Academicos,...

Enpresa-motak

Jardueraren araberako sailkapena

Jarduera motaren arabera, hiru sektore bereizten dira: lehenengo, bigarren eta hirugarren sektoreak.

Ekoizpen-baliabideen jabetza

Enpresak pribatuak edo publikoak izan daitezke (adibidez, TUVISA eta McDonald's).

Forma juridikoa

Forma juridikoak esan nahi du erakunde batek bere nortasun propioa duela, hura osatzen duten banakoen nortasuna edozein izanda ere.

• Banakako enpresak: Nortasun fisikoa dute.
• Sozietateak: Nortasun juridikoa dute.

Enpresen osagaiak

Kapital-ondasunak

Enpresak bere jarduera egin ahal izateko dauzkan ondasunak dira:

• Aktibo ez-korrontea: Ekoizpen-jardueran denbora luzez erabiltzeko moduko ondasun edo ekipamenduek osatzen dute (makinak, erremintak, etab.).
• Aktibo korrontea: Aldian-aldian berritzen

Inbertsioen sailkapena

Irizpide hauen arabera sailkatzen dira.

Likidezia

Likidezia: inbertsio batek diru bihurtzeko duen gaitasuna da. Likidezia askoko inbertsioak interesgarriak dira, inbertitzaileak dirua eskura erraz izan nahi badu.

Segurtasuna

Segurtasuna: inbertsio orok dauka espero baino gutxiago eskuratzeko arriskua, eta gerta daiteke dirua galtzea ere. Arriskua zenbat eta txikiagoa izan, orduan eta seguruagoa da inbertsioa, eta alderantziz.

Errentagarritasuna

Errentagarritasuna: hasierako inbertsioaren gainean etekin gehigarriak lortzeko gaitasuna da.

Mailegu kontratuan agertzen diren termino ohikoenak

• Printzipala: mailegatu den diru kantitatea da. Haren gainean kalkulatzen dira maileguaren interesak.
• Maileguaren interes nominala: dirua alokatzearen

PAULO FREIRE

Brasilgo hirurogeigarren hamarkadan bere jaioterria Miseria eta esplotazio ugariko egoera izan zen eta klase zapaltzaileak Gainontzeko klase baxuagoak zapaltzen zituen. Honen ondorioz, Freirek pertsonek Munduko sistema hori aldatu nahi zuen. Bere hezkuntza kritiko horren helburu Nagusia zapalduak diren klaseak esperientzia antidemokratiko hori atzean utzi Eta beraien munduaren birsortzaile gisa ikustea zen, alfabetizazioa eta Demokrazian herriaren parte hartze aktiboagoaren bidez. Bere lanaren bi zutabe Nagusiak kontzientziatzaileak eta politizatzaileak izan ziren. Freireren Arabera ezinbestekoa da hezkuntzako arazoetan ikuspuntu politikoa ezartzea, Derrigorrezkoa baita hezkuntzaren bidez zapalduak kontzientziatzea.

Hezkuntza sistema...