DBH mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

1) Arrheniusen teoria

Arrheniusen teoria: Disoziazio ionikoaren teoria aurkeztu zuen. Horren arabera, substantzia asko ur-disoziotan jartzen direnean, hautsi edo disoziatu egiten dira, ioi positibo eta negatibo bihurtuz.

Azidoa: Ur-disoziotan disoziatzean hidrogeno ioia (H₊) ematen edo eratzen duen substantzia da.

Basea: Ur-disoziotan disoziatzean hidroxido ioia (OH⁻) ematen edo eratzen duen substantzia da.

Neutralizazio-erreakzioa: Azido batek base batekin zeharo erreakzionatzen duenean, gatza eta ura eratzen dira. Beste era batera esanda, azidoaren H₊ ioia eta basearen OH⁻ ioia elkartzen direnean disoziatu gabeko H₂O sortzen da.

2) Brønsted eta Lowryren teoria

Brønsted‑Lowry teoria:

Azidoa: Beste substantzia bati H⁺ ioi bat (protoi bat)...

NAPOLEONEN GARAIA (1799-1815): A-Kontsulatua

Erregimen propio berria eraikitzen du sistema ezberdinen ideiak hartuz, hau da, sistema pertsonalista eraikitzen du. Autoritarismoa, baina ideia liberal batzuk hartuz. Kode Zibila idatzi zuen legeak berrizteko eta sinplifikatzeko. Vatikanorekin Konkordatua sinatu zuen Eleizaren bermea lortzeko.

B-Inperioa

Europako herrialde gehienak inbaditu zituen eta horiek kontrolatzen saiatu zen. Blokeo Kontinentala ezarri zuen Britainiarren salerosketak eta kanpo-merkataritzaoztopatzeko. Espainiako kanpaina militarra, Errusiako kanpaina militarra eta Waterlooko gatazka (Britainiarrak eta Napoleonen kontrako beste herri batzuek osatua) Napoleonen porrota eta bere Inperioaren amaiera suposatu zuten.

ANTZINAKO ERREGIMENA

Berpizkundea Europan: Ezaugarriak eta Eragina

Berpizkundeak garrantzia handia izan zuen Europako mendebaldean. Berpizkunde hau XV. mendearen hasieran eta XVI. mendearen erdian gauzatu zen, batez ere Italian.

Berpizkundea higikunde bat izan zen, mugimendu bat, baita estetika higikunde bat ere. Gizartean eragin handia izan zuen, paganismoa aldarrikatzeagatik eta bizitza materiala lortzeagatik bereizten zelako.

Garai Berrien Ezaugarriak

• Estatu modernoaren garapena eta lurralde berrien aurkikuntza, aurrerabide teknikoen esker.
• Politikan, ekonomian eta erlijioan arrasto nabarmenak utzi zituen.
• Nazionalismoaren (internazionalismoaren ordez) aldi bat izan zen. Europako biztanle kopurua asko handitu zen, eta bizitzaren eztanda horrek eragin handia izan zuen.

Potsdamgo Konferentzia eta Gerra Hotzaren Hasiera

Lehenik eta behin, ikus dezakegu testu hau komunikazio politiko bat dela, eta Potsdamgo Konferentzian hartutako akordioen ideia nagusiak azaltzen zaizkigula. Komunikazio politiko hau 1945eko abuztuaren 2an transmititu zen, eta akordio hauek Europan Bigarren Mundu Gerra (BMG) bukatu zenean idatzi ziren. Hauen helburua, bereziki, Alemania nazia eta berarekin batera ekartzen zituen ideologia, erregimen eta sistema judizial nazi guztiak ezabatzea zen. Nahiz eta Asian gerrak jarraitu, abuztuaren 6an eta 9an Japonian (Hiroshima eta Nagasakin, bereziki) bi bonba atomiko bota zituen AEBk.

Alemaniaren Banaketa eta Okupazioaren Helburuak

Lehenengo puntuan, Alemaniaren baldintzarik gabeko errendizioaren ondoren,...

Gerra Hotzaren Kausak

SESBen Krisialdi Ekonomikoa

Atzeraldi ekonomikoa 80ko hamarkadan. Industria zahartuta zegoen eta nekazaritza ez zen eraginkorra. Lehiakortasuna galdu zuen. Planifikazio ekonomiko zentraleko sistemak ez zuen funtzionatu mundu-ekonomiaren aldaketei erantzuteko.

SESBen Krisi Sozioideologikoa

Ideologia komunistaren beherakada. Komunismoa hasieran (Lenin-ekin) klase-justiziako sistema gisa aurkeztu zen, baina beranduago botereari eusteko errepresio bortitza erabili zuten: estatu-segurtasun sistema basatia, garbiketa hilgarriak, zentsura eta salatariak.

Gorbatxoven Erreformak (1985-1991)

Gorbatxovek sistema demokratizatzeko eta ekonomia deszentralizatzeko saiakera egin zuen. Bi neurri nagusi:

• Perestroika: Ekonomia berritzeko asmoa.

Sistema Endokrinoa

Sistema Endokrinoak Hormonen Bidezko Erantzuna Gauzatzen du

Hormonek Berezitasun Hauek Dituzte:

Lipido- Edo Proteina-Izaera Dutena
Odolera Jariatu, Eta Horrek Itu-Organoetara Edo -Organoetara Garraiatzen Ditu
Kantitate Txikian Ekoizten Dir
Oso Espezifikoak Dir, Eta Beren Funtzioa Betetakoan, Berehala Degradatzen Dir

Giza Gorputzaren Guruin Endokrino Nagusiak Hauexek Dir

Hormonen Jariaketa

Hormonak Jariatzea Nerbio-Sistema Zentralak Kontrolatzen Du; Zehatzago Esanda, Hipotalamoak. Hipotalamoak Informazioa Jasotzen Du, Kanpo-Ingurunetik Zein Barne-Ingurunetik, Eta Hura Prozesatu Ondoren, Neurohormona Deritzen Substantziak Jariatzen Ditu, Erantzun Gisa. Substantzia Horiei Neurohormona Esaten Zaie, Jariatze-Funtzioa Dut Nerbio-Zeluletatik...

Gaia: Aldaketa Fisikoak eta Kimikoak

Aldaketa fisikoak

Aldaketa fisikoetan, hasierako substantzietatik ez dira beste substantzia batzuk eratzen.

Aldaketa kimikoak

Aldaketa kimikoetan, hasierako substantzietatik abiatuta substantzia berriak eratzen dira.

Erreakzio kimikoak

Hasierako substantzia bat edo batzuk (erreaktiboak) eraldatu egiten dira, eta beste substantzia batzuk (produktuak) sortzen dira.

Talken teoria

Erreaktiboen molekulek elkarren artean talka egiten dute, eta haien atomoak elkartzen dituzten loturak hautsi egiten dira. Atomo horiek beste era batera elkartzen dira lotura berriak eratzeko eta produktu berriak sortzeko.

Masaren kontserbazioaren legea

Erreakzio kimiko batean, erreaktiboen masen batura eta produktuen masen batura berdinak dira....

Rutherforden Eredu Atomikoa

XX. mendearen hasieran, Ernest Rutherford fisikariak (1871-1937), erradioaktibitatea ikertzen ari zela, esperimentu bat egin zuen, atomoaren egitura aztertzeko aukera eman zuena. Esperimentuan, urrezko xafla mehe-mehe bat material erradioaktibo batetik zetozen alfa partikulekin (helio nukleoak) bonbardatu zen.

Behaketak

• Partikula gehienek desbideratu gabe zeharkatzen zuten xafla.
• Batzuek desbideratze txikiak izaten zituzten, eta beste batzuek handiagoak.
• Harrigarriro, partikula gutxi batzuek errebotatu egiten zuten.

Ondorioak

• Ematen du atomoa ia hutsik dagoela.
• Aldaratuta ateratzeko, alfa partikulek positiboki kargatutako masa handiko zona txiki baten aurka egin behar dute talka. Zona horri atomoaren nukleoa deitu zion.
• Partikula

1. Ekoizpen-Baliabideak: Natura, Lana eta Kapitala

Ekoizpen-faktoreak edo baliabideak ondasunak eta zerbitzuak ekoizteko eta banatzeko erabilitako oinarrizko elementuak dira.

1.1. Natura-Baliabideak (Lurra)

Jatorria naturan dutenak dira. Termino hori adiera zabalean erabiltzen da eta, landatzeko lurraz eta hiri-lurraz gain, lur-zoruko eta itsasoko baliabideak ere hartzen ditu, hala nola mineralak eta arrainak.

1.2. Lana

Ekoizpen-prozesuan parte hartzen duen ordaindutako giza jarduera fisiko nahiz intelektual oro da.

1.3. Kapital-Ondasunak

Enpresaren titulartasuna duten ondasunak dira, eta bi multzo handitan banatzen dira:

• Dirua.
• Eraikuntzak, makineria, altzariak, ordenagailuak, lursailak, etab.

Teknologiaren Definizioa

Ondasun edo zerbitzu bat lortzeko...

Amerikako Iraultza

Erresuma Batua 13 kolonia zituen Amerikako ekialdeko kostaldean. Ekonomia ezberdina zen iparraldean eta hegoaldean:

• Iparraldea: merkataritza eta nekazaritza.
• Hegoaldea: nekazaritza, nagusiki tabakoa.

Erresuma Batua lehengaiak lortu nahi zituen kolonietatik, baina produktuak bertan ez garatuz eta koloniei zergak ezarrita. Kolonoek "zerga ordainketarik ez Londreseko Parlamentuan ordezkaririk gabe" uste zuten.

1773: Tea Act (Londreseko konpainiari tearen monopolioa ematen ziona) sinatu zenean, kolonietan krisi ekonomikoa areagotu zen. Horren ondorioz sortu zen Bostoneko Tea Aldaketa: kolono batzuek bostongo itsas portuan tea ontziak itsasora botatu zituzten, eta horrek independentzia-gerra bultzatu zuen.

1776: Thomas Jefferson-ek...