DBH mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Monero Erreinua

Organismo zelulabakar prokariotoak dira. Batzuk autotrofoak dira, eta beste batzuk, heterotrofoak. Protisto-erreinua: Era askotako organismoak dira: zelulabakarrak, zelulaniztunak, autotrofoak, heterotrofoak. Eukariotoak dira guztiak. Onddo-erreinua: Batzuk zelulabakarrak dira, beste zenbait, zelulaniztunak. Zelula eukariotoak dituzte. Ez dute ehunik. Landare-erreinua: Organismo zelulaniztunak eta eukariotoak dira. Ehunak dituzte. Autotrofoak dira. Animalia-erreinua: Organismo zelulaniztunak eta eukariotoak dira. Ehunak ditzute. Eterotrofoak dira.

Zelula

Zelula unitate bizidunik txikiena da. Izaki bizidun guztien egiturazko unitateak eta unitate funtzionalak dira. Zelula eukariotoa: Material genetikoa nukleo izeneko atal baten...

Berezko Sorreraren Arazoa

Antzinaroan pentsatzen zen izaki bizidunak berez sortzen zirela materia bizigabetik. Redik, mikroskopiaren bidez, berezko sorreraren gaineko eztabaida berpiztu zuen. XIX. mendean, Pasteurrek frogatu zuen izaki bizidun guztiak, baita mikroorganismoak ere, ez direla berez sortzen, baizik eta aurreko beste izaki bizidun batetik datozela.

Rediren Esperimentua

Haragi zati batzuk ipini zituen bi ontzitan: bat estalia eta bestea estali gabe. Handik denbora batera, bi ontzietako haragia usteldu egin zela ikusi zuen, baina harrak ontzi irekian bakarrik zeuden. Horiek ez ziren harrak, euliak baizik, euliek haragian ipinitako arrautzetatik sortuak.

Louis Pasteurren Esperimentua

Pasteurrek esperimentu hau egin zuen:

• Haragi-salda ipini

Industria Iraultzaren faktoreak

Industria Iraultza Erresuma Batuan sortu zen, XVIII. mendearen erdialdean. Prozesu hau faktore batzuen ondorioz gertatu zen:

• Sistema politikoa: Parlamentuaren bidez, erregearen boterea mugatuta zegoen eta burgesiak botere handia zuen.
• Demografia: Biztanleriaren hazkundea.
• Baliabideak: Lehengai ugari izatea.
• Garraioa: Garraiorako erraztasuna (ibaiak eta kanalak).
• Merkataritza: Inperio kolonialari esker, merkatu handia sortu zen.

Ehungintza

XVIII. mendean indianen merkataritza oparoa zen. Kotoia ehun leuna da, artilea baino higienikoagoa eta merkeagoa.

Mekanizazio-prozesua bi asmakuntzarekin hasi zen: anezka hegalaria (ehuntze-prozesua bizkortzeko) eta irute-makinak (produktibitatea handitzeko). Azken urratsa ehungailu...

Burgesiaren Garrantzia

Hirien eta merkataritzaren garapenagatik. Botere ekonomikoa izan arren, burgesia herri xehekoa zen eta ezin zituen administrazioko eta Gobernuko karguak eskuratu. Hala, estamentuzko gizartearen aurka egin zuen. Nobleziak eta kleroak zergak ordaintzea eskatu eta botere politiko handiagoa eskuratzen hasi zen. Hori guztiaren ondorioz, arazoak izan zituen klase pribilegiatuekin eta iraultza burgesa piztu zen.

Nekazarien Egoera

Oso ahalmen txikia zutelako gizartean eragiteko. Oso nekazari gutxi ziren beren lurren jabe: %10a baino ez. Beste guztiak, berriz, jaun-erregimenaren mende zeuden: nobleziaren eta kleroaren lurretan lan egiten zuten errenta batzuen truke.

XVIII. Mendeko eta Gaur Egungo Gizartea

XVIII. mendeko gizartea talde...

Soinu-uhinen sorrera eta hedapena

Soinu-uhinak objektu baten bibrazio oso azkar baten ondorioz sortzen dira. Mugimendu hori airera transmititzen da, norabide guztietara sakabanatuz, gure belarrira iritsi arte. Objektuaren bibrazio-azalak gertuen dituen aire-partikulak astintzen ditu; partikula horrek gertuen dituenak astindu, azken hauek beren gertukoenak... Bibrazioa partikulaz partikula hedatuz doa tinpanoraino. Edozein substantzia soinua transmititzeko gai da; ingurunearen arabera, hedatze-abiadura (v) aldatu egiten da.

Soinuaren desagertzea eta islapena

Soinuaren desagertzea: Soinuaren intentsitatea fokutik urrundu ahala txikitu egiten da. Lerro zuzenean hedatu arren, oztopoekin islatu egiten dira soinu-uhinak (errebotatu). Igorlerantz iristen...

Globalizazioa: definizioa

Globalizazioa munduko ekonomien arteko mendekotasun eta integrazio handiagoa lortzeko prozesua da. Ekonomiaren globalizazioak 5 ezaugarri ditu:

Globalizazioaren ezaugarriak

• Nazioarteko finantza-fluxuen hazkunde esponentziala. Atzerriko kapital inbertsio zuzenak ere areagotu egin dira. Burtsak dira globalizazioaren ekonomi-gune nagusiak.
• Nazioarteko merkataritzaren hazkunde handia.
• Kapitalaren nazioarteko mugimenduek enpresen kontzentrazioa bultzatu dute; enpresen arteko fusioak sortu dira, lehiakorragoak izateko.
• Enpresa multinazional handiak izan dira globalizazioaren eragile nagusietako bat. Enpresa horiek nazioartean garrantzi handia eta baliabide ugari dituzte; gobernuetan eta nazioarteko erakunde ekonomikoetan eragin

Sonata klasikoa

Sonata klasikoa: Garai hartan egindako musika instrumentala gehienaren egiturazko oinarria sonata izan zen: sinfoniarentzat, kontzertuarentzat, pianoarentzat... sonata. Bere sortzailea Carl Philipp Emanuel Bach da. 3 zatiko sonata egin zuen, ondoren lehenengo aurkezpenean gai nagusiari beste batzuk gehitu zitzaizkion, 2 gaietako sonata. Sonata formaren eskema:

1. mugimendua

2. mugimendua

3. mugimendua

4. mugimendua

Eliza: Jesusen Jarraitzaileen Elkartea

Itun Berrian, Elizaren hasiera Jesusen jarraitzaileen elkartea da. Berarekin zeudenetik eta betirako badaude:

• Bizimodu bera
• Fede bera
• Konpromisu bera

Eliza Jesusen jarraitzaileen elkartea da. Jesus hasieran dago, baina ez zuen erlijio berri bat sortu. Mendekostean kristau elkartea sortzen da. Aldarrikapena: Jesus bizirik dago eta Mesias da.

Eliza = Jainkoaren Herria = Jesusen Jarraitzaileen Elkartea

Elizaren Misioa

Elizaren misioa kristau elkartearena da: Jesusen lanarekin jarraitu, Berri Ona jakinarazi, Jainkoaren maitasuna zabaldu eta mundu hobe baten alde lan egin.

Kristau Fedea: Zer da?

Fedea pertsonen arteko harremana da. Kristoren kasuan, guk Jesus eta Jainkoarekin dugun harremana da. Fedea ez da zerbait sinestea,...

Erresistentzia: Definizioa eta Motak

Lan bat denbora luzez mantentzen uzten digun gaitasuna da.

Erresistentzia Motak

• Erresistentzia Anaerobikoa: Lan gogor bat, denbora luzez iraun ezin dena (adibidez, 400 metroko lasterketa).
• Erresistentzia Aerobikoa: Lan txiki edo ertaina, denbora luzez iraun dezakeena (adibidez, maratoi bat).

Erresistentzia Garatzeko Entrenamendu Sistemak

Lan Jarraia

• Lasterketa Jarraia: Denbora luzez, erritmo berdintsuarekin.
• Fartleck: Korrika egitean, erritmo eta intentsitate desberdinak tartekatuz.
• Entrenamendu Osoa: Ibilbide bat korrika, non noizbehinka ariketa desberdinak egiteko gelditu egiten den.
• Aerobik: Ariketa desberdinak modu jarraituan.

Lan Tartekatua

Lana zatitu eta atsedenak tartekatu.

• Interval Training: Distantzia zehatz

1. Esamoldeak eta baliokideak

• Ate jokatu aritu zen goiz osoan = maneiatu
• Jo dezagun: oilo batek astean zehar sei arrautza erruten dituela = demagun
• Han dartza aldera jo zuten = abiatu ziren
• Kaletik berandu etortzen bada, gurasoek jo egiten diote = jipoitu
• Bihotzekoak jota hil da = infartua
• Ekialdeko haizeak gogor jotzen du leku honetan = astindu
• Bigarren solairutik eroritako loreontziak buruan jo du gizargoa = kolpada
• Mirariren osobak bost instrumentu jotzen ditu = menderatu

2. Hitz‑paralelismoak eta azalpenak

• Itsasontziaren atzealdea = popa
• Begiaren erdiko beltzunea, biribila = ninia
• Goiera handia duena = garaia
• Aurpegitik ate ematen duen musu = muina
• Gai bat, arlo bat… landu, aztertu = jarraitu
• Historia barruko unea edo aldia = garaia
• Animalien hezur