Berpizkundea Europan: Ezaugarriak, Humanismoa eta Inprenta
Berpizkundea Europan: Ezaugarriak eta Eragina
Berpizkundeak garrantzia handia izan zuen Europako mendebaldean. Berpizkunde hau XV. mendearen hasieran eta XVI. mendearen erdian gauzatu zen, batez ere Italian.
Berpizkundea higikunde bat izan zen, mugimendu bat, baita estetika higikunde bat ere. Gizartean eragin handia izan zuen, paganismoa aldarrikatzeagatik eta bizitza materiala lortzeagatik bereizten zelako.
Garai Berrien Ezaugarriak
- Estatu modernoaren garapena eta lurralde berrien aurkikuntza, aurrerabide teknikoen esker.
- Politikan, ekonomian eta erlijioan arrasto nabarmenak utzi zituen.
- Nazionalismoaren (internazionalismoaren ordez) aldi bat izan zen. Europako biztanle kopurua asko handitu zen, eta bizitzaren eztanda horrek eragin handia izan zuen.
- Kulturaren sekularizazioa ekarri zuen.
Humanismoa: Pertsonaren Gailentasuna eta Jakinduria
Humanismoa: Pertsonaren Gailentasuna, Espiritu Kritikoa eta Jakindura Berriztua
Gizakia munduaren erdigunean kokatzen zen eta duintasuna zuen helburu. Antzinako aroaren, klasizismoaren, itzulera eragin zuen.
Gertaera garrantzitsuak:
- 1453: Turkiarrek Konstantinopla konkistatu zuten.
- Luterok bere 95 tesiak Wittenbergeko kaperako atean iltzatu zituen urtea da.
Jainkozko gauzetatik hurbil zegoen edertasuna; orduan hasi ziren metodo zientifikoaren oinarriak jartzen.
Inprentaren Protagonismoa
Inprentaren Protagonismoa
Inprenta asmatzea eta zabaltzea funtsezkoa izan zen. Inprimategiak ezinbesteko laguntza izan zuen Erasmusen lanak zabaltzeko. Kartografia lanak asko aurreratu ziren.
Europako Nazioartekotzea eta Harremanak
Europako Nazioartekotzea: Komunikazioa eta Informazioa Hedabide Gisa
Latina erabiltzen zen komunikazioan. Mezenasei esker, hartu-eman asko egon ziren. Atzerriko artista ospetsuak babestu zituen, esaterako, Frantzisko I.a Frantziakoak.
Italia toki garrantzitsua zen. Albrecht Dürer eta Pedro Berruguetek han ikasi zuten.
Italia: Berpizkundearen Sorlekua
Italia Penintsula: Lantegi Esperimentala, Berpizkundearen Sorlekua
Brunelleschik, Masacciok eta Donatellok iraultza egin zuten. Florentzia izan zen Italiako artearen hiri nagusia; Leonardo Florentziakoa zen.
1507. urtean, Erroma hartu zuen nagusitasuna Europan. Artista nagusiak Rafael eta Michelangelo izan ziren.
Aro Berri Baten Garapena
Aro Berri Batean Garapena: Berpizkundea eta Humanismoa Europan
Herbehereak erresuma aberatsa izan zen, Europako bigarren lurralderik aberatsena. Juan van Eyckek olio pintura asmatu zuen.
Frantzisko I.a erregeak Italiako berpizkundea Frantziara hedatu nahi zuen. Oxforden, Tomas Mororen esker oso ondo sartu zen. Guztien gainetik Nikolas Koperniko nabarmendu zen.