Kanbio-letran parte hartzen dutenak

• Igorlea: kanbio-letra igortzen duena, ordainketa-agindua ematen duena (saltzailea).
• Igorpendua: ordainketa-agindua jasotzen duena (eroslea).
• Edukitzailea: titulua eskuetan duena, ordainketa exiji dezakeena.
• Hartzailea: igorleak kanbio-letran kobratzeko adierazten duena.
• Endosu-emailea: kanbio-letraren jabetza endosu bidez transmititzen duena.
• Abal-emailea: kanbio-letraren ordainketa bermatzen duena, obligaziodun nagusiak ordainduko ez balu.

Igorri ondorengo aukerak

• Mugaeguna arte itxaron, kanbio-letraren zenbatekoa eskuratzeko.
• Kanbio-letra bankuan deskontatu, hau da, bankuari saldu.

Igortzeko moduak

• Igorlearen agindura: normalean, igorleak egoitza bat baino gehiago duenean erabiltzen da, batak besteari ordainketak

Nekazaritza Espazioaren Erabilera

Banaketa Espazioan

• % 32 laborantza-lurrak, % 14,5 belardi natural eta bazkalekuak, eta % 35 baso-lurrak.
• % 18 bestelako lurzoruak.
• Nekazaritzak pisua galdu du abeltzaintzaren mesederako.
• Landa-espazioan erabilera berriak: aisialdia, turismoa, etxebizitzak.

Nekazaritza Jarduera: Eraldaketa Egiturari eta Teknikari Erreparatuz

• Nekazaritza tradizionala.
• Espezializazioa.
• Nekazaritza-egiturako aldaketak.

Teknika Modernoak

Teknika modernoak: mekanizazioa, pestizidak, ongarriak, hazi hautatuak eta transgenikoak. I+G+B eskatzen duten teknikak:

• Lur estalpea.
• Harez estaltzea.
• Lurzoru artifizialak.
• Berotegiak.
• Laborantza hidroponikoak.

Nekazaritza Intentsiboaren Gorakada

• Nekazaritza intentsiboak pisua irabazi du: ureztaketa gehiago, lurgorri

Sarrerako gailuak

Teklatua

Teklatua sarrera-unitaterik garrantzitsuena da, nahiz eta ingurune grafikoetan saguak gero eta garrantzi handiagoa izan. Teklatuak erabiltzailearen eta ordenagailuaren arteko harremana bideratzen du. Gehien erabiltzen dena QWERTY da.

Teklatua bost ataletan banatzen da:

1. Alfazenbakizko teklatua: Idazmakina baten antzekoa da.
2. Funtzio-teklak: Programa bakoitzak tekla bakoitzari funtzio jakin batzuk esleitzen dizkio.
3. Zenbakizko teklatua: Tekla hauek zenbakiak idazteko edo kurtsorea mugitzeko erabil daitezke.
4. Mugitzeko teklak: Tekla hauen bidez kurtsorea mugituko dugu.
5. Tekla bereziak: Insert, Supr, Inicio, Fin…

Teklatu motak

• Mekanikoak: Arruntenak dira, eta erabiltzaile gehienek erabiltzen dituztenak.
• Ergonomikoak: Eskuen anatomiari

Euskararen Gramatika eta Testu Analisiaren Oinarrizko Kontzeptuak

Deskribapen Testua: Sailkapena eta Egitura

Deskribapen testuen sailkapena eta ezaugarriak:

• Zientifiko-teknikoa: zientifikoa, teknikoa, soziala.
• Literarioa: erretratua, deskribapen fisiko-psikikoa.

Deskribapen Egitura eta Teknikak

Egitura: gaia, azpigaia, hedapenak (kalifikatzaileak, funtzionalak), markoa (denbora eta lekua).

Ordena: Deskribapen ordena.

Testuinguruarekiko lotura: Nork idatzi du? Ikuspegia? Helburua? Nori zuzendua?

Teknikak: estatikoa - dinamikoa, errealista - idealizatua, inpresionista - espresionista, sinesgarria - fantastikoa.

Narrazio Testua: Egitura eta Elementuak

Narrazioaren Oinarrizko Osagaiak

Egitura: hasierako egoera, arazoa, ekintzak, ondorioa, bukaerako egoera....

II. Errepublika: Ezaugarriak eta Hasiera (1931)

Alfontso XIII.a erregea erbestera joan zen. Gobernuburu Niceto Alcalá Zamora ezarri zuten. Estatua eraldatzen hasi zen.

Antiklerikalismoa nabarmendu zen, Eliza Espainiako arazoen sortzailetzat hartzen baitzen. Ondorioz, 100 eliza inguru erre zituzten.

Lehenengo zeregina konstituzio berri bat idaztea izan zen. Honako hauek dira ezaugarri nagusiak:

• Estatu laikoa eta demokratikoa.
• Sufragio unibertsala.
• Berdintasuna legearen aurrean.

Biurteko Erreformista (1931-1933)

Konstituzioa ezarri aurretik zenbait erreforma egin ziren, estatua modernizatzeko asmoz. Erreforma nagusiak:

• Hezkuntza: Eliza irakaskuntzatik kendu, soldatak igo eta eskola berriak sortu.
• Militarra: Jeneral asko erretiratu ziren. Guardia Zibila

Jainkoaren Izaera Tomas Akinokoaren Ikuspegitik

Tomas Akinokoaren ustez, filosofia Jainkoaren existentzia frogatzeaz gain, Jainkoaren ezagutzan aurrera egin behar du. Horretarako, bi bide nagusi daude:

• Ezezko bidea (Via Negativa)
• Baiezko bidea (Via Affirmativa)

Jainkoa Ezagutzeko Ezezko Bidea

Zentzumenen bidez ezin da Jainkoaz ezer jaso. Gainera, giza ideiak materiazko gauzen esperientziaz eginak dira, eta hizkuntza esperientziaren ekintzak adierazteko egina da. Beraz, esperientziaren bidez, gizakiak ezin du Jainkoaren zerizana ezagutu, baina bai Jainkoa existitzen dela.

Alegia, gizakiak ezin du jakin Jainkoaren substantzia edo errealitatea zer den, baina bai zer ez den. Beste era batera esanda, Jainkoa zer ez den sistematikoki aztertuz, Jainkoa...

Jainkoa eta Jainkoaren Existentziaren Frogak

Jainkoa badela egia errebelatua da, baina, Tomas Akinokoaren ustez, arrazoimenaren bidez ere froga daiteke Jainkoaren existentzia. Hau da, mundu naturalaz dugun ezagutzak Jainkoa badela erakuts dezake. Jainkoa ez denez mundu materialeko izakia, horretarako ez da aski esperientzia soila; esperientziatik abiatu arren, arrazoimena ezinbestekoa da Jainkoaren existentzia frogatzeko.

Giza adimenarentzat, Jainkoa ezagutzea ez da gauza erraza, baina bai posiblea. Gizakia Jainkoa kontenplatzeko egina da; giza adimenak Jainkoa ezagutzeko ahalmena du. Ildo horretatik, Tomas Akinokoak Jainkoa badela frogatzeko bost modu edo bide aurkeztu zituen Summa Theologiae liburuan.

Bost Bideen Egitura Komuna

Bost bide horiek...

Borboitarren Dinastiaren Itzulera (1874)

1868 eta 1874 artean Seiurteko Iraultzailea eman zen I. Errepublikarekin, baina 1874ko abenduan Pavía jeneralak estatu kolpea jo zuen, Serrano gobernuburu jarriz. Espainiako arazoak konpontzeko irtenbidea monarkia berrezartzea zela esaten zen. Abenduaren 29an, Martínez Campos jeneralak pronuntziamendua egin zuen Alfontso XII.aren alde, Errege izendatuz. 1875eko urtarrilaren 9an, Alfontso XII.a Espainiara sartu zen, Errestaurazio sistema ezarriz.

Alfontso XII.a (1875-1885)

Alfontsoren erregetzako gobernuburu eta ideologo nagusia Antonio Cánovas del Castillo izan zen. Helburu nagusia egonkortasun politikoa sortzea zen, garapen ekonomiko eta soziala lortzeko.

Cánovasen neurri nagusiak

• Elizaren babesa lortzeko:

1. Arrazoiak

• Arazo ekonomiko larriak.
• Estamentuek zituzten pribilegio guztien kontrako jarrera.
• Absolutismoaren kontrako jarrera.

2. Etapak

Asanblada Nazionala (1789-1792)

Subiranotasuna:

Konpartitua.

Ideologia:

Liberala.

Gobernu mota:

Monarkia konstituzionala.

Boterearen banaketa:

• Exekutiboa: Erregea.
• Legegilea: Asanblada.
• Judiziala: Epaileak.

Sufragioa:

Zentsitarioa.

Giza Eskubideak:

Bai.

Konbentzioa (1792-1794)

• Europako herri absolutistetan iraultzaileek gero eta indar handiagoa zuten.
• Luis XVI.a hil eta herriak Konbentzio Nazionala deitu zuen sufragio unibertsalaren bidez.
• Frantzian errepublika aldarrikatu zen.
• Konbentzioan girondinoak nagusi ziren, baina jakobinoek boterea hartu zuten.

1793ko Konstituzioa (Jakobinoak)

Ideologia:

Liberal erradikala.

Gobernu mota:

Errepublika.

Errestaurazioa: Borboitarren Dinastiaren Itzulera (1874-1923)

1868 eta 1874 urteen bitartean Seiurte Iraultzailea izan zen, I. Errepublika ezarriz. Ezegonkortasun handia zela eta, 1874an, Alfontso XII.ak Canovas del Castillok bidalitako eskutitza irakurri zuen, non Espainiak arazoak konpontzeko irtenbidea monarkia zela adierazten zen. Martinez Camposek pronuntziamendua egin zuen Alfontso errege izendatuz.

Alfontso XII (1875-1885)

Gobernuburu eta ideologo nagusia Canovas del Castillo izan zen. Bere helburu nagusia egonkortasun politikoa sortzea zen, garapen ekonomiko eta soziala lortzeko. Horretarako, honako helburuak ezarri zituen:

• Bakea lortzea.
• Liberal moderatu eta aurrerakoien arteko adostasuna lortzea, bipartidismoa ezarriz.
• Militarrak politikaz