Frantziar Iraultza: Arrazoiak, Etapak eta Napoleon

1. Arrazoiak

• Arazo ekonomiko larriak.
• Estamentuek zituzten pribilegio guztien kontrako jarrera.
• Absolutismoaren kontrako jarrera.

2. Etapak

Asanblada Nazionala (1789-1792)

Subiranotasuna:

Konpartitua.

Ideologia:

Liberala.

Gobernu mota:

Monarkia konstituzionala.

Boterearen banaketa:

• Exekutiboa: Erregea.
• Legegilea: Asanblada.
• Judiziala: Epaileak.

Sufragioa:

Zentsitarioa.

Giza Eskubideak:

Bai.

Konbentzioa (1792-1794)

• Europako herri absolutistetan iraultzaileek gero eta indar handiagoa zuten.
• Luis XVI.a hil eta herriak Konbentzio Nazionala deitu zuen sufragio unibertsalaren bidez.
• Frantzian errepublika aldarrikatu zen.
• Konbentzioan girondinoak nagusi ziren, baina jakobinoek boterea hartu zuten.

1793ko Konstituzioa (Jakobinoak)

Ideologia:

Liberal erradikala.

Gobernu mota:

Errepublika.

Subiranotasuna:

Herritarra edo nazionala.

Botereen banaketa:

• Exekutiboa: Gobernua.
• Legegilea: Asanblada.
• Judiziala: Epaileak.

Sufragioa:

Gizonezko sufragio unibertsala.

Herritarren eskubideak:

Bai, oso zabalak.

Konstituzio hau ez zen indarrean jarri. Robespierrek era diktatorialean agindu zuen, gizabanako eskubideak indargabetu zituen, eta erabili zuen errepresioagatik Izualdia deritzogu garai horri.

Direktorioa (1794-1799)

• 1794: Girondinoek estatu kolpe baten bidez boterea berreskuratu zuten.
• 1795eko Konstituzioa, non gobernu mota errepublika den.
• Aginte legegilea: 500eko Kontseilua eta Zaharren Kontseilua.
• Exekutiboa: Bi ganberek aukeratutako 5 pertsona (Direktorioa).
• Eskubide batzuk kendu egin ziren.

Kontsulatua (1799-1804)

• Armadak gero eta garrantzi handiagoa izan zuen.
• Direktorioak armadaren babesa bereganatu behar izan zuen, jakobinoek agintea berriz ere ez bereganatzeko.
• 1799: Napoleonek estatu kolpea eman eta agintea bereganatu zuen.
• Gobernuak jarrera kontserbadorea izan zuen.

1799ko Konstituzioa

Botere banaketa:

• Exekutiboa: Hiru kontsulek.
• Legegilea: Senatua, Tribunitza eta Biltzar Legegilea.

Eskubideen deklaraziorik:

Ez.

• 1800: Napoleon lehen kontsul izendatu zuten.
• 1802: Napoleon bizi arteko kontsul bihurtu zen.

Inperioa (1804-1815)

Garaipen militarrei eta ongizate ekonomikoari esker, Kontsulatua Inperio bihurtu zen. Napoleon enperadore bihurtu zen eta hainbat berrikuntza egin zituen:

• Zentralizazio politikoa garatu zuen.