Beste ikastaroak mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Errepublikaren bilakaera politikoa (1931–1936)

Errepublika iraun zuen bost urteetan bilakaera pendularra izan zuen: 1931ean ezker erreformatzaileak gobernua eskuratu zuen; 1933an eskuinak; eta 1936an berriro ezkerrak. Gobernu batek egindakoa besteek desegiten zuten, eta horrek eragotzi zuen larriak ziren arazoak konpontzea.

Behin-behineko gobernua (1931ko apirilaren 14tik abenduera)

Errepublika aldarrikatu ondoren, Donostiako Itunean sortutako batzorde iraultzaileak Behin-behineko Gobernua osatu zuen, Alcalá-Zamora presidente zuela. Kideak honako hauek ziren: zentroko errepublikazale katolikoak, ezkerrepublicazaleak, eta kataluniar eta galiziar nazionalistak. Intelektualak nagusi ziren. Kanpoan geratu ziren anarkistak eta komunistak, euskaldun...

Legegintza Lana eta Erreformak

Antzinako Erregimena Abolitzeko Dekretuak

• Adierazpen Askatasuna: Inprenta askatasunaren dekretua onetsi zen, idazki politikoen zentsura ezabatuz, baina ez erlijiosoena.
• Erregimen Feudalaren Amaiera: Jurisdikzio jaurerriak abolitu ziren, gremioak indargabetu eta ekoizpen kapitalistaren harreman modernoak ezarri. Landa-inguruan burgesen nekazaritza-aldaketa bultzatu zen, auzo-lurrak enkantean saltzea iragarriz. Mesta desegin zen eta herriei auzo-lurrak mugatzeko eskubidea eman zitzaien.
• Erlijio Legeria: Inkisizioa abolitu zen, hamabi kide baino gutxiagoko komentuak ezabatu, erlijio-ordenen ondasunak sekularizatu eta eliz hierarkiaren apurketa gertatu zen.
• Administrazio Eraldaketa: Lurralde-banaketarako Frantziako ereduan

1848ko Iraultza Demokratiko eta Nazionalak

Arrazoi ekonomikoen, nazioarteko politikako arrazoien eta gizarte-arrazoien ondorioz piztu zen mugimendua.

Gertaerak Herrialdeka

• Frantzia: Frantzian hasi zen, Bigarren Errepublika aldarrikatu zen eta neurri iraultzaileak hartu ziren. 1849an Luis Napoleon hautatu zuten, 1851n estatu-kolpea eman zuen eta Napoleon III.a enperadore izendatu zuten.
• Italia: Sufragio unibertsala ezarri zen, Austriaren okupazioaren amaiera. Austriar tropek Toskana, Modena eta Parma okupatu zituzten.
• Alemania: Gobernu bat izendatu zen eta konstituzio-proiektu bat egin zen.

Balantzea

1. Mugimendua liberala eta nazionalista izan zen; sozialistak ere elkartu zitzaizkien langile-borrokarako.
2. Ziklo iraultzaile liberala amaitu zen.
3. Mugimendu

Hurbilketa historikoa

XVII. mendearen erdialdean eginiko lana da, Vatikanoko Basilikaren multzoari behar zuen bukaera emateko. Enkargu-gilea Alexandro VII.a Aita Santua izan zen. Egilea Bernini dugu, artegile polifazetikoa: arkitekto, eskultore eta pintorea. Bere artea botere handienen zerbitzura jarri zuen, besteak beste, lan hauek eginez: Vatikanoko San Petri Basilikaren Baldakinoa eta Lau Ibaien Iturria.

Arkitekturaren ezaugarriak

Barroko gortesaua landu zuen, maiestatua eta klasizista. Ezaugarri nagusiak:

• Koloma eta pilastra erraldoiak.
• Koloma salomondarrak eta kanoi-gangak.
• Forma kurbatuak oinplanoetan eta fatxadetan.
• Arkitektura, eskultura eta koloreen elkarlotzea.

Vatikanoko enparantzarekin helburu bikoitza bete nahi zen: espazio erabilgarria...

1845eko Konstituzio Moderatua

Konstituzio honek botereen banaketa egiten zuen: botere legegilea Gorteen esku uzten zuen (Senatua eta Diputatuen Kongresua). Diputatuak sufragio zentsitarioz aukeratzen ziren, eta senatariak, aldiz, erreginak izendatzen zituen. Gainera, Estatuak kultu eta kleroa mantentzeko konpromisoa hartzen zuen, desamortizazioek eragindako kalteak konpentsatzeko asmoz. Zentsura esplizituki aipatzen ez bazen ere, legeen bidez ezarri zen praktikan.

Konstituzioaren ondorioak

Horrek guztiak hainbat ondorio ekarri zituen. Batetik, liberalismo moderatuaren gobernua sendotu egin zen, eta Elizak Isabel II.a onartu zuen 1851ko Konkordatuaren bidez. Bestetik, eskubideak eta askatasunak murriztu egin ziren, baina, aldi berean, egonkortasun...

inperialismoaren faktoreak:Demografikoak:hazkunde izugarria,emigrazioa kolonietara.Ekonomikoak:Merkatu berrien beharra,produkzio oberakinak saltzeko,lehen gai eta energi iturri berriak lortzeko,talde finantzeroak bertan inbertitu eta aberasteko(goi burgesia)Politiko,estrategiko,teknikoak:nazionalismo aberkoia,prestijioaren bila,harrotasun nazionala.-nazioarteko estatusa kolonia kopuruaren arabera,besteak baino geia izateko naia.-leku estratejikoaklortzearen garrantzia.-metropolien nagusitasun militarra eta teknologikoa.Erlijiosoak,kulturalak,zientifikoak:kristautasuna munduosora sabaldu zuten,gizaki zurien naguzitasunaren ideia(arrazizmoa),zientzilari eta esploratsailen garrantzia.
Kolonien antolamendua:Kanpanien araberako koloniak:kontrol politiko...

3. Erregimenaren funtzionamendu politikoa

Konstituzioarekin batera, Canovas-en sistema zeritzana ezarri zen. Canovas-ek egonkortasuna lortzeko, bi euskarri jarri zituen: erdibanaturiko subiranotasuna (Erregea eta Gorteak), eta Konstituzioaren legeak onartzen zituzten alderdi ofizialen printzipioan oinarritutako jarduera politikoa.

Txandaketa sistema (Turno Pacífico)

Canovas-ek uste zuen alderdi bakar batek ezin ziola eutsi Berrezarpenari. Konstituzioa errespetatzen zuten bi alderdi behar zirela, iritziak batzeko eta gobernuan txandaketak egiteko. Alderdi handiak izan behar zuten, baina masa-mugimenduekin zerikusirik izan gabe. 1878ko Hauteskunde Legeak erroldaren araberako sufragioa ezarri zuen berriro, eta horrek herritarren parte-hartzea biztanleen...

Jakina, zenbat eta errazagoa izan ekoizleek ekoizpena handitzea edo enpresak industria jakin batera sartzea, orduan eta azkarrago desagertuko dira aparteko mozkinak merkatu horretan. Epe luzean, merkatua egonkortu egingo da ez galerarik ez aparteko mozkinik sortzen ez den mailan, hau da, ekoizpen kostu guztiak estali eta mozkin arruntak soilik lortzen diren mailan egonkortuko da. Mozkin arruntak kostutzat hartzen dira edozein merkatu egituratan. Enpresariaren ordainsari arruntaren kostua guztizko kostuan sartzen da.

Monopolioa: Lehia Ez-Perfektuaren Muturreko Kasua

Merkatu batean, ekoizlea edo ekoizleak prezioan eragin nabaria izateko bezain handiak baldin badira, lehia ez-perfektuko merkatua dela esaten da. Horrelako merkatuetan, ekoizleek prezioa...

Aurkibidea

• Portada
• Aurkibidea
• Lana (Aurrekariak, sarrera, azalpena)
• Iritzia
• Bibliografia

Ameriketako Estatu Batuen Historia

Estatu Batuak izen horrekin 1783. urtean ezagutu ziren. XVIII. mendearen erdialdera, Erresuma Batuak zituen hamahiru kolonietan, britainiarrengandik beraien onurarako ezer jasotzen ez zutenez, independentzia aldarrikatzeko ideia sortu zen.

1756-1763 urteen bitartean Zazpi Urteetako Gerra gertatu zen. Gerra honetan britainiarrek eta frantsesek parte hartu zuten. Britainiarrak garaile izan ziren, baina beraien galerak berreskuratzeko, hamahiru koloniei zergak jarri nahi zizkieten eta tea saltzeko monopolioa Ekialdeko Indiako Konpainiari eman zioten. Kolonoek hau ikustean, Tearen Matxinada (1773) gertatu zen. Tearen merkataritza...