Beste ikasgaiak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

-GRAMATIKA: -IZENA (kasua, numroa): -partitibo: (r)ik. -datibo: i (nori). -inesibo: n (non, noiz, zertan, nola, norengan). -leku genitiboa: ko (nongo, noizko, zertako..). -adlatiboa: ra (nora, zertara, nola, norengana). -hurbiltze adlatiboa: rantz (norantz, norenganantz). -muga adlatiboa: raino (noraino, zenbateraino, norenganaino). -ablatiboa: tik (nondik, noiztik, norengandik). -jabego genitiboa: (r)en, re (noren, zeren, zeinen). -soziatiboa: ekin (norekin, zeinekin). -instrumentala: z (nortaz, zeintaz, nola, noiz). -motibatiboa: gatik (norengatik, zeinengatik). -xedezkoa: endako, entzat (norendako, zeinendako). -ines gain eraikia: ko (nongo). -adla gain eraikia: rako, enganako (norako, norenganako). -banatzailea: ko. -prolatiboa: tako,

Alienazioa eta Lana Marxen Filosofian

Alienazioaren Kontzeptua

1. Zertan datza alienazioa?

   Bere burua ez identifikatzea edo ez ezagutzea da.

2. Feuerbachen arabera, Jainkoa zergatik da alienatzailea?

   Gizakiak, Jainkoa sortu duena, Jainkoa bere gainetik balego bezala gurtzen duelako.

3. Zer kritika egiten dio Marxek Feuerbachen gizakiari buruzko kontzeptuari?

   Feuerbachen gizakia ez da gizaki erreala, abstrakzio bat baizik.

4. Zer esan nahi du Marxek erlijioa herriaren opioa dela esaten duenean?

   Esan nahi du erlijioa zapalduak zapalduta mantentzeko tresna baino ez dela, eta hobeto baten promesek gizartea aldatzeko gogoa moteldu eta onartezinak diren egoerak onargarri bihurtzen dituztela.

Lanaren Balorazioa eta Alienazio Bikoitza

5. Orokorrean, nola baloratzen du lana

Osasun‑hezkuntza: kontzeptua eta helburuak

Osasun‑hezkuntza (ADIBIDEA → Tabernan erre) Esaten da osasun‑hezkuntza dela gizabanakoari informatzea, kontzientziatzea eta gaitzea, banakoaren osasuna eta osasun kolektiboa defendatzeko eta sustatzeko beharrezkoak diren ezagutzak, ohiturak eta jarrerak eskuragarri eduki ditzan. Helburu nagusia da biztanleek osasun hobea lortzera bideratutako bizi‑estiloak aukeratzea, eta, beraz, norberaren osasunerako eta inguruko pertsonen osasunerako arriskuak saihesteko gai izatea.

Osasun‑hezkuntza eta norbanakoaren askatasuna ezin dira bereizi; bereziki, lotura estua dago osasun‑hezkuntzaren eta gizarte‑erantzukizunaren artean. Zuzenean edo zeharka, jarduera ekonomiko asko erlazionatzen dira osasunaren...

Teoria Funtzionalista

• Estratuen teoria: lau puntu nagusi ditu oinarri.
• Estratu sozialak faktore subjektibo, ekonomiko, politiko eta okupazionalen arabera definitzen dira.
• Estatu Batuetan: klase sozialari ez zaio garrantzi handirik ematen.

Egile Nagusiak Funtzionalismoan

Émile Durkheim

Durkheimek pentsatu zuen faktore ekonomikoak nagusi ziren ideologietara moldatzen zirela. Marxen historiaren ikuspegia ukatu zuen, gizarte-gertakizunen arrazoia bilatu behar dela defendatuz. Lanaren zatiketak desoreka berregituratzen duela eta lehia murrizten duela zioen.

Talcott Parsons

Parsonsen ustez, estruktural-funtzionalismotik dator estratifikazio soziala. Egitura eta funtzioa aztertu zituen, ekintzaren sistema orokorra osatzen duten lau sistema eta edozein sistematan...

Rousseau-ren Kontratu Soziala: Botere Legitimoa eta Nahimen Orokorra

Jean-Jacques Rousseau, pentsalari suitzarra, Kontratu Soziala idaztean botere legitimoaren iturria eta mugak ezartzea zuen helburu. Hobbes eta Lockeren pentsamenduan, askatasuna murrizten da babesaren truke. Rousseau-k, aldiz, bere kontratu sozialaren bertsioan bi kontzeptu hauek uztartzen dituela dio, nahimen orokorraren doktrinaren bidez.

Nahimen Orokorra: Estatuaren Ongizate Amankomuna

Estatuaren parte diren indibiduoek helburu amankomunak dituzte. Estatuaren nahia ongizate amankomuna da. Adibidez, estatu batean pertsona guztiek zergak murriztea nahi badute ere, gehiengoaren ongizatea murriztea badakar, ez litzateke aplikatu behar. Beraz, nahimen orokorra zergak mantentzea...

-Hika:toka(gizon),noka(neska)

-Hikako alokutiboa lagun arteko hizkeran erabiltzen da,eta solaskideen artean Konfidantza edo parekotasuna dagoela adierazten du.

-Hika ari garenean, forma alokutiboak eta Neutroak erabiltzen ditugu. Izan ere, 2.Pertsonari erreferentzia egitean beti Neutroa.

-Behin hikako tratamendua aukeratuz gero, Behartuta gaude hikako alokutiboa erabiltzera.

-Zukako edo xukako alokutiboa:

-zukako tratamendua errespetua adierazten Dute.

-Berorika:

-Errespetu Handia zor zaien pertsonarekin erabili, baina zahartuta dago gaur egun. Hirugarren pertsonako aditzak erabiltzen dira.

Gainbalioa

Gainbalioa: Ekonomia kapitalistan lorturiko azken dirua, plusa edo gehigarria da. Hori erdiesteko, kapitalistak makinak eta lehengaiak erosten ditu, baita lan-indarra ere. Baina nola lortzen du kapitalistak gainbalio hori? Lehengaien kostua konstantea izanik, gakoa proletarioaren lanean dago.

Kapitalistak lana salgaiaren prezioa baino merkeago erosten du, etekin handiagoak lortuz. Lana salgai bihurtzen da, eskaintza eta eskariaren legearen menpe. Produkzio-bitartekoak kapitalaren eskuetan daudenez, lan-eskaintza handia da eta kapitalistak proletarioaren lanari balioaren parte bat ebatsi diezaioke.

Gainegitura

Ideia, sinesmen, instituzio eta arau multzoa da, kontzientzia soziala determinatzen duena. Bi mota nagusi ditu:

• Juridiko-politikoak: