Arteak eta humanitateak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Migel Anjel Buonarrotiren Davida (1501-1504)

Ezaugarriak eta Estiloa

Migel Anjel Buonarrotiren Davida mukulu biribileko eskultura da, zutik dagoen gizon gazte bat irudikatzen duena. Marmol zuriz egina dago, eta akabera dotoreak itxura leuna ematen dio. Handitasuna eta tentsio dinamikoa transmititzen ditu. Argiak neurrizko argi-iluna sortzen du gainazalean. Adierazpen figuratiboa eta idealista du, giza gorputzaren ideala bilatuz, eta jarrera autoritarioa erakusten du. Eskulturaren ezaugarri formalak eta giza irudia idealizatzeko nahia kontuan hartuta, Italiako Cinquecentoko obra klasizista da.

Gaia, Sinbolismoa eta Egilea

Gaia erlijiosoa da: Itun Zaharreko Daviden irudia; hala ere, Migel Anjelek ikonografia tradizionalarekin hautsi zuen, David eskultura...

Gotikoaren ezaugarri nagusiak

Hiriaren sinbolo eta batasun espiritualaren lokarri, orratz luzeak gailentzen dira, bai estetikoki bai fisikoki. Nagusiki harria erabiliz, oinplanoa gurutzeduna edo basilikala da eta girolan kaperak ditu. Arku zorrotza eta gurutze-ganga ziren bikaintasun teknikoaren oinarri: Hormen funtzioa arinduz, nerbioek, arbotanteen bitartez, horma-bularretara bideratzen dute pisuaren zati bat. Nabeek altuera irabaztean, baoak ugaritu ziren, beirateek koloredun argiz bete eta barrualdea edertuz. Arkuak eta gangak konplexuago bilakatu ziren. Fatxadan, albo bakoitzean dorre bat eta erdian arrosa-leiho handi bat dituzte, eta atealdea eredu erromanikoa jarraituz antolatzen da.

Gotikoaren agerpen ezberdinak

Etapa klasikoa eta flamenkoa

Zisterren...

Arte Figuratiboa Erromanikoan

Arte plastikoak eraikinetan integraturik garatu ziren. Portada (atelada) eta absidea ziren gune apainduenak, bataiarri eta kapitelekin batera, formak esparru berezi horietara egokituz. Ikonografiak eduki sinbolikoa du. Helburu didaktikoa betetzen zuen, Biblia eta erlijio-gaiak irudikatuz fededunak hunkitu eta hezitzen baitzituzten.

Ondorioz, irudiek indar adierazkor handia zuten, eta edertasun formala eta naturalismoarekiko interesa galdu egin zen. Konposizioek simetria printzipioa jarraitzen zuten, eta irudi hieratikoek denbora-eza adierazten zuten.

Gai ohikoenak hauek ziren:

• Kristo azken epaiketan (Pantokrator)
• Ama Birjina
• Santuak

Gai profanoak, berriz, bigarren mailan geratzen ziren.

Eskultura Erromanikoa

Eskultura monumentala...

Erromanikoa: Testuingurua eta Ezaugarri Orokorrak

Erromanikoa Europan XI. eta XII. mendeetan garatutako estilo artistikoa izan zen. Europako lehen estilo nazioartekoa izan zen, Frantzian sortu eta Europa osoan zabaldu zena. Sentimendu erlijioso handia eta Jainkoari eskerrak emateko joera nabarmendu ziren. Eraikin garrantzitsuenak elizak eta monasterioak izan ziren. 910. urtean Cluny ordena sortu zen, eta erromes bide nagusiak garatu ziren.

Arte erlijiosoa eta didaktikoa zen, kristautasunaren eta Eliza Katolikoaren zerbitzura. Santiagora bi bide nagusi zeuden: kostaldekoa eta barrualdekoa. Helburua bizitza ekonomikoa piztea eta Europako komunikazio sarea sendotzea zen.

Arkitekturaren Ezaugarri Orokorrak

• Artearen enkargatzaileak pribilegiatuak ziren,

Eskulturaren Ezaugarri Orokorrak

• Fustean, brontzezkoak eta marmolezkoak.
• Bi tipologia nagusi:
  • Erliebea: paretari itsatsiak.
  • Exentua: askea, bolumen osokoa.
• Giza irudia gai nagusia.
• Polikromatuak ziren, denborarekin kolorea galduz.
• Gizakiaren edertasun fisikoa eta oreka irudikatu nahi zen:
  1. Kanon baten beharra.
  2. Edertasuna proportzio bezala ulertu.
  3. Irudiak harmonikoak eta idealizatuak.
  4. Gai nagusia gizakia biluzik.
• Bolumenaren irudikapena.
• Frontalitatearekin apurtu, edozein angelu eta ikuspuntutik ikusteko.
• Gehienak konkor osokoak, erliebeen salbuespenaz.
• Mugimendua: hasieran hieratikoak, gero dinamismo forma guztiak saiatuz.

Garaiak eta Estiloak

Garai Arkaikoa

• Hieratikoak: mugimendu eza eta emoziorik ez.
• Frontalitatea.
• Simetrikoak eta geometrikoak.
• Egilerik ezagunik

Greziarren iritziz, bat datoz edertasuna eta ordena, harmonia, oreka eta aldeen artek proportzioa gidatzen dituzten kontzeptuak.

Greziarrek bi material besterik ez zituzten erabiltzen eraikuntzan: harria eta marmola.

Arkitektura greziarrak arkitrabe- estalki sistema erabiltzen zuen, beraz, garrantzi handia hartu zuen zutabeak euskarri giza.

Eraikin garrantzitsuena tenplua da. Tenplu hauek estilobato (harmaila ) baten gainean eraikitzen dute

Arkitektura formetan edertasun eta ordena horiek lortu ahal izateko, hiru arkitektura-ordena bideratu zituzten greziarrek, eta ez ziren orden bakoitzaren araberako jarraibidetik atera.

Ordena doriarra

Greziako penintsulan sortua, lehendabizi zurez eraikitzen zituzten eta gero harriz.

Ezaugarri nagusiak:

• Zutabeek

Francisco Goya

1746an sortu zen Zaragozako herri batean, Rokokoa, Neoklasizismoa eta Erromantizismoa hurbil zirela.

Goyaren estiloa

Bi hamarraldietan egindako lanetan, Rokoko espirituan sartutako Goya ikusten da. Baina beste garai batzuetan estilo guztiz pertsonala landu zuen, espresionismoa eta inpresionismoa aurreikusten zituena.

Goyaren lanak

Artista oso emankorra izan zen eta erretratuak, ohitura-koadroak, bere garaiko gertaerak azalduz eginiko lanak, tapizetarako kartoiak eta erlijio-giroa gain harturiko freskoak eskaini zituen.

Goyaren bizitza politikoa

Espainiako argidunekin bizi izan zen eta ideia progresisten eta abertzaletasunaren arteko tirabira bizi izan zuen.

Bateko nahiz bestekoen gehiegikeriek deskribatuz eskainiko zituen bere koadro...