Arteak eta humanitateak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Espainiako Eskultura Barrokoa

• Gehiena erlijiosoa da. Nobleziak ez zuen ekonomia ona, eta enkargu gehienak Elizatik zetozen. Gehienbat, Aste Santuko prozesioetarako pausoak ziren.
• Zur polikromatua merkeagoa eta arinagoa zen prozesioetarako.
• Janzteko eskulturak ugariak dira; ikusten diren atalak baino ez dira lantzen.
• Europako artearen ezaugarriak Espainiako berezitasunekin (errealismoa eta adierazkortasuna) uztartzen dira. Mina, angustia, heriotza eta estasia azpimarratzen dira.
• Ekoizpen ugariena izan zen, eta Gaztelako eta Andaluziako eskolak sortu ziren. Gaztelakoan mina, eta Andaluziakoan, berriz, edertasuna bilatzen zen. Gaztelako hiriburuan, Valladoliden, adierazkortasuna eta errealismoa izan ziren ezaugarri nagusiak.

Gregorio Fernández

Galizian...

Erretratua Inperio Garaian

Erretratuak propaganda funtzioa zuen, enperadorearen handitasuna eta boterea adierazteko.

Enperadore Erretratuaren Tipologiak

• Togata: Patrizio edo Aita Santu gisa, togarekin.
• Thoracata: Enperadore, militar edo kontsul gisa, janzkera militarra eta eskua altxatuta.
• Jainko moduan: Biluzik, ereinotz koroarekin, jainkoren baten adierazgarriren batekin.

Bilakaera Estilistikoa

K.a. I. Mendea

Greziar eraginez, idealizaziorako joera zegoen. Berezko ezaugarriak biguntzen ziren, pertsonaiaren handitasuna islatzeko. Idealizazioa batez ere gorputzetan ematen zen.

K.o. II. Mendea

Ile kizkurrak bolumena hartzen zuen. Bizar nabaria agertzen hasi zen. Bustoa luzatu egiten da. Errealismoa indartzeko, kolore desberdinetako harriak erabiltzen...

Las Meninas: Analisi Sakona

Komentatuko dudan lanak "Las Meninas" izenburua jasotzen du, nahiz eta lehenengo izenburua "Felipe IV.aren familia" izan. Madrilgo errege jauregian, margolariaren estudio gisa identifikatzen ditugun hormetan irudiekin apaindutako gela baten barruan talde erretratu baten aurrean aurkitzen gara. Hamar irudi agertzen dira, ia osorik koadroaren beheko erdian, gelari dagokion ikusizko eremu handi bat sortuz, atzeko aldean irekitzen den ate baten bidez zabaltzen den eremua.

Argiaren Tratamendua eta Perspektiba

Laneko argiaren tratamenduari dagokionez, gela bi argi iturriek argiztatutako erdi iluntasunean agertzen da: lehen planoan langileen ezkerrean kokatuko litzatekeen leihoa (bertatik markoaren aldea ikusten dugula), eta...

Bilboren Garapen Urbanoa

A) Sorrera

• 1300. urtean sortu zen, Diego Lopez de Haro Bizkaiko jaunak emandako hiri-gutunaren bidez.
• Merkatal eta industri mailako garapena.
• Hiru kale hasieran (Somera, Artekale eta Tenderia kaleak).
• Hiriaren barrualdean, Santiago Eliza.
• Kanpoan zeuden: San Anton, San Nikolas eta Begoña elizak.
• 1442. urtean Zazpikaleak sortu ziren harresiaren barruan.

B) Lehenengo Zabaltzea

• XVI. mendearen lehen erdian: lehenengo zabaltzea, iparralderantz, gaur egungo San Nikolas de Bari elizarantz.
• Eraikin berriak:
  • Udaletxea San Antonen ondoan.
  • Plaza Zaharra.
  • Erriberako Merkatua.

C) Berreraikuntza (arauak)

• Kaleen zabalera eta murruen lodiera.
• Bi uholde eta sute izugarri.
• Eraikuntzarako erabilitako sistemak ere aldatu egingo dira, orain egurraren ordez

Eskultura Erromanioko Espainian

Santiago bidean tailer desberdinek egin zuten lan aldi berean XI. mendean, Jaka, Leonen eta Santiagon.

XI. mendeko Eskultura

Santiago bidean:

• Aragoan: Jacako katedraleko tinpano krismoidunen ikonografia
• Leongo San Isidororen elizako Arkumearen portada eta panteoiko kapitelak
• Santiago katedraleko Zilartegien atea

XII. mendeko Eskultura

Irudiek ezaugarri eboluzionatuagoak dituzte, gotikoaren naturalismoranzko joera iragarriz.

Pintura Erromaniokoaren Ezaugarri Orokorra

Pintura, arkitektura menpean zegoen eta bertan guztiz integratuta. Horma-pintura nagusi izan zen, baina ohol gaineko obrak miniaturak ere nabarmenak dira.

Kokapena

Horma pintura nagusitzen zen eta pinturaren berezko guneak elizetako absideak ziren.

Teknika

Horma-...

Arte Erromanikoa

Arkitektura Elementuak

Egiturazko elementuak

• Janbak: Arkuari eusten dioten elementu bertikalak.
• Fajoien arkuak: Kanoi-ganga indartzen duten egiturazko elementuak.
• Arku formeroak: Nabeen luzerako ardatzarekiko paralelo jarritako arkuak, hormari eusteko.
• Tribunak: Alboetako nabeen gainean eraikitako galeriak, nabe nagusira irekiak.
• Portadaren txaranbeldua: Ate edo leiho baten zabalera pixkanaka handitzen edo gutxitzen duen forma.
• Dintela: Bi euskarriren arteko hutsartea igarotzen duen elementu horizontala, goiko elementuak eusteko.
• Arkiboltak: Arku baten inguruan apaingarri gisa jarritako moldura multzoa.
• Tinpanoa: Frontoi batean, ataburuaren eta erlaitzen arteko gunea, askotan eskulturaz apaindua.
• Parteluz edo Mainel: Bao bat erditik bi

Erromatar Eskultura

Ezaugarri Orokorrak

• Oso izaera errealista, Grezia klasikoaren idealizazioaren aurrean.
• Hortik dator erretratuaren garrantzia.
• Materialak: Marmola eta brontzea (baita zeramika, beira, egurra...).
• Gai nagusia gizakia da, hiritar gisa ulertua.
• Erretratu eta eskulturaren helburua pertsonai konkretu bat goraipatzea da.
• Artista agintearen zerbitzura zegoen funtzionarioa zen; estilo pertsonala ez da garrantzitsuena, bezero edo agintari publikoa goraipatzea baizik.
• Eskulturaren funtzioa Erroma eta bere gobernarien agintea eta nagusitasuna erakustea da.

Erretratua

Jatorria eta Eraginak (Jatorri Greziar eta Etruriarrak)

• Jatorri Etruriarrak:
  • Hildakoen erretratu ugari, indibidualak edo bikotean.
  • Hildakoen hazpegiak modu zehatzean adierazteko kezka.

Hermes Dionisosekin: Praxitelesen Maisulana

Eskulturaren Identifikazioa

Praxiteles eskultore klasikoak K.a. 340an Hermes Dionisosekin izeneko eskultura hau egin zuen, klasizismoaren garaian. Eskultura zutik dago, eta Hermesek beso batekin Dioniso haurra hartzen du. Gorputz osoko eskultura da, librea, talde eskultorikoa eta konkor biribilekoa. Irudian ikusten da nola Hermesek Dionisori mahats mordo bat eskaintzen dion. Materialak brontzea eta marmola dira, eta erabilitako teknika zizelarekin zizelkatzea da. Gorputzaren gainerakoa modu leunduan eginda dago, eta lerro zuzenak saihestu ditu.

Elementu Formalen Analisia

Hermes Dioniso baino askoz ere handiagoa da, proportzio berria azaltzen da (1/8). Hermes greziar kanon ideala da Lisiporen arabera....

Laokonte eta bere semeen lana

Erromako Vatikanoko museoetan dago. Konkor osoko eskultura bat da, talde eskultorikoa hain zuzen ere. Marmolez egina dago, gainazalen tratamendu desberdineko taila prozedura erabiliz. Ukimenaren ezaugarriak bikainak dira: epidermisa, ilea, sugeak, oihalak. Larruazalaren zimurtasunak eta ehundurak ikus ditzakezu, eta trefinak argiaren eta itzalaren efektuak nabarmentzen dituzten ilearen bizarrean eta kizkurrean lan egiten du. Lana aurrealdetik ikusteko pentsatuta dago, eta beraz, eza da atzetik lantzen. Adierazkortasuna Laokonte-ren irudain batez ere begietan eta ahoan (sufrimendua, mina) ikusten da, baina baita besoetako eta hanketako tentsioko giharretan ere, hozka egitera doazen sugeekin borrokan izandako inpotentziarekin...

Proiekzioak

Proiekzio Konikoa

Proiekzio Axonometrikoa

Proiekzio Isometrikoa

Proiekzio Kabailera