Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Psikologia Hezkuntzan: Oinarriak eta Ikaskuntza-Teoriak

Kondutismoa

Oinarriak: psikologiaren aztergaia, helburua eta metodo zientifikoa. Jokabidearen azterketa.

Kondizionamendu klasikoa

Elementuak: BGE (baldintzatu gabeko estimulua), BGEr (baldintzatu gabeko erantzuna), NE (neutro estimulua), BEs (baldintzatutako estimulua), BEr (baldintzatutako erantzuna).

Motak: kitzikapena eta inhibizioa.

Ivan Pavlov eta ondorengo fenomenoak:

• Orokortzea
• Diskriminazioa
• Iraungitzea
• Kontrabaldintzatzea

Thorndike: efektuaren legea eta eragilea

Erantzun baten ondorioek portaeraren maiztasuna zehazten dute.

Skinner: kondizionamendu eragilea

Elementuak: estimulua, bereizketa, erantzun instrumentala eta ondorioa.

Ondorio motak:

• Errefortzua
• Zigorra

Premarka eta laudoriak ere ikaskuntzarako...

CIE-10 kodifikazioaren gida orokorra

CIE kodifikazioan botoiak honela laburtzen dira: D: diagnostikoak; E: kausa esternoak; F: farmakoak; P: prozedurak; M: neoplasiak.

Kapituluak

• 1 (A00-B99): Gaixotasun infekzioso eta parasitario batzuk.
• 2 (C00-D49): Neoplasiak.
• 3 (D50-D89): Odol eta organo hematopoyetikoen gaixotasunak, eta mekanismo inmunologikoei eragiten dien trastornoak.
• 4 (E00-E89): Gaixotasun endokrino, nutrizional eta metabolikoak.
• 5 (F01-F99): Nahasmendu mentalak eta portaerazkoak.
• 6 (G00-G99): Nerbio-sistemako gaixotasunak.
• 7 (H00-H59): Begiko eta haren eranskinetako gaixotasunak.
• 8 (H60-H95): Entzumenaren gaixotasunak.
• 9 (I00-I99): Zirkulazio-aparatuko gaixotasunak.
• 10 (J00-J99): Arnas-aparatuko gaixotasunak.
• 11 (K00-K95): Digestio-aparatuko

Sarrera: multimedia proiektuaren osagaiak

Multimedia proiektu baten osagaiak, edukia digitalean nahiz tradizionalean, galdera eta galdegai ugariez osatuta daude. Oharra: clickbait (klik-amua edo klik-bait) terminoa ere aztertuko dugu.

1. Online komunikabideak eta atariak

2.1 Egituraren arabera sailkatutako webguneak

Webguneak, atariak, blogak eta sare sozialak.

2.2 Funtzioaren arabera sailkatutako webguneak

2.2.1 Enpresa/erakunde webgunea (ompag)

2.2.2 Egunkari, aldizkari eta agenda webgunea

2.2.3 E-merkataritza webgunea

2.2.4 Blogak (Web log = Blog)

2.2.5 Portfolioak

2.2.6 Ekintza webgunea (CTA, "Call-To-Action" webpage)

2.2.7 Sare sozialak

2.2.8 Direktorio eta kontaktu webguneak

2.3 Komunikazio-enpresaren eremuaren arabera

Multimedia enpresak eta zibergunedia...

Muskulo eskeletikoa: ondo daudenak seinalatu

Muskulo eskeletikoak hezurretan txertatzen dira tendoien bidez.

Pektoral txikiaren txertaketak: aukeratu ondo daudenak

• Humeroa
• Eskapula

Subeskapularra: egia edo gezurra

• Zeharkako planoan eskalenoarekiko goikoa da. Gezurra
• Kubituan txertatzen da. Gezurra
• Sorbaldaren abduktorea da. Gezurra
• Eskapulan txertatzen da. Egia

Hankaren flexoreak

• Bizeps femorala: bai
• Aduktore nagusia: ez
• Popliteoa: bai
• Bikiak: bai

Non txertatzen dira

• Aurreko tibiala: lehenengo metatarsianoa
• Krurala: femurean
• Popliteoa: femurren kanpoko kondiloan
• Kanpoko laprana: bostgarren metatarsianoa

Aukeratu aldakaren adukzioa eragiten ez duena

• Bikiak

Hauetariko bat ez dago ondo zerrenda honetan

• Biceps femorala
• Erdizurdezkoa
• Erdimintzezkoa
• Soleoa: ez

Esaldi bakoitzean

Kirolaren Eragin Fisiko eta Psikologikoak

Kirolak eta ariketa fisikoak eragin anitzak dituzte gure organismoan eta ongizate orokorrean:

Eragin Fisikoak

• Fisikoa: Organo eta sistemen gaitasun funtzionalaren igoera, bihotz-erritmoaren jaitsiera, odol-ponpaketa igoera, birika-gaitasunaren igoera, gihar-indarraren igoera eta laktato-tasaren murrizketa.

Eragin Psikologikoak eta Emozionalak

• Psikologikoa: Maisutasuna, pazientzia, aldaketarako gaitasuna, orokortze-gaitasuna, distrakzioa, ohitura positiboak eta lasaitasuna.
• Depresioa: Norepinefrina mailak igo, gorputz-sentsazioek eta autokontrolak emozio-egoera kontrajarriak sortzen dituzte, gorputz-sasoia hobetzen da eta, beraz, egoera depresiboak prebenitzen dira.
• Arima eta aldartea: Endorfina, entzefalina,

Errealitate soziala

Errealitate soziala honela definitzen da: kanpokotasuna, koertzitibotasuna eta kolektibotasuna dituen errealitatea.

• Gizakia gizartean produktora (Eraikitzailea) eta produktua (eraikia) da.
• Independizatu, gaitasun faktikoa eta koertzitiboa ditu.
• Aktiboki nomos segurua eta ordenatua sortzen du. Oinarrizko egiak arautzen ditu, segurtasuna eta babes emozionala eman eta bizitzari zentzua ematen dio.
• Guk egindakoak gu egiten gaitu; osagarriak dira erabilerarako.

Gizakia gizartean produktora

Azalpena: ingurunarekiko joera produktibo fisiko eta mentala. Gizakia gizartean produktora da.

• Objektibazioa: produzitutakoa independizatzen da. Gizartea gizakiaren produktua da.
• Barneratzea: objektibatutakoa barneratu eta egiturak bere egiten ditu.

4.1. GARAPEN FISIKO ETA PSIKOMOTOREA

·         · Hazkunde Geldoagoa

·         · Altuera, Pisua... Desberdintasunak

·         · Begia/eskuaren arteko koordinazio hobea

·         · Mutilek: Indarra; Neskek: malgutasuna

4.2. GARAPEN KOGNITIBOA

·6 Urteko adina: adin magikoa “arrazoiaren adina”.

·Intuiziozko Pentsamendutik, pentsamendu operatoriora

Garapen kognitiboa (Piaget)

·         · Eskolako Urteak (7-11): pentsamendu zehatza. Logika erabil dezake “orain”

·         · +12- Nerabezaroa: pentsamendu formala. Pentsamendu abstraktoa, hipotesiekin lan Egiteko gaitasuna, metakognizioa.

Operazio zehatzen estadioa

·         · Operazioa: Barneratutako ekintzak, multzo edo osotasun batetan antolatuta

Diagnostikoa

Diagnostikoa, latinez, "Conocer a través de" (Ezagutu bidez) esan nahi du. Sintomak eta zeinuak aztertuz, gaixotasuna zehaztea eta beste patologia batzuetatik bereiztea du helburu. Informazioa jaso eta aztertuz, gaixotasuna egoki diagnostikatu, tratatu eta sendatu daiteke.

Diagnostiko Motak

• Hipotetikoa: Anamnesia eta azterketa fisikoak eginez lortzen dena (proba gehigarririk gabe).
• Definitiboa: Hipotetikoa proba gehigarriekin konfirmatu ondoren.
• Goiztiarra: Gaixotasuna zeinu eta sintomak hasi baino lehen detektatzeko erabiltzen dena.
• Bereizgarria: Patologia zehatza zehazteko, antzeko ezaugarriak dituzten beste batzuk baztertuz.
• Anatomopatologikoa: Laborategian mikroskopiopean egiten dena.
• Nagusia: Gaixotasun edo kausa nagusia.
• Sekundarioa:

Tenperamentua, nortasunaren oinarria da, eta substratu neurofisikoa, endokrinoa eta biokimikoa barne hartzen ditu, herentzia biologikoari lotuta dago eta oso zaila da aldatzen. Izaera eta nortasuna antzeko kontzeptuak dura. Gizabanakoaren ezaugarri psikologikoei dagozkie, baina izaerari balio etikoa atxikitzen diogu, horrela norbait izaera onekoa edo txarrekoa dela diogu. Izaera aldakorra da. Esan dezakegu izaerak eta tenperamentua nortasuna osatzen dutela. Eredu intrukturala. Fred hiru eremutan banandu zuen nortasuna: zera, nia eta supernia. Zera. Nortasunaren oinarri primitiboena da, instintuen eremua. Jaiotzatik dugu gurekin eta inkontzientzia da. Zerean sortzen diren irrikak berehala asetzeko joera daukagu, plazerran printzipioak zuzente...