Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Asaldura Fisikoak

Alzheimerra

Garun-azaleko neuronak endekatzearen ondorioz sortzen da. Sendaezina da. Galerak handitzen joaten dira. Aurreratzean, hitz egitea zaildu, jarraibideak ezin bete eta portaeran aldaketak gertatzen dira.

Genetikak eta ingurumen-faktoreek eragiten dutela uste da.

Parkinsona

Mugimendua eta jarrera kontrolatzen duten organoak endekatzea da. Sintomak honako hauek dira:

• Gihar zurrunak
• Ibiltzeko zailtasunak
• Esku, beso eta hanketako dardara
• Koordinazioan zailtasunak

Genetikak eta substantzia toxikoek eragin dezakete. Gehienetan adinekoei eragiten die.

Asaldura Psikikoak

Antsietatea

Emozio desatsegina da, beldurrarengatik gertatzen diren fisiologia- eta portaera-aldaketak eragiten ditu. Sintomak:

• Urduritasuna
• Kontzentrazio-falta
• Loaren gorabeherak

Arreta

Laguntza Harremanak: Ezaugarriak

Laguntza harremanek ezaugarri hauek dituzte:

1. Gaixoaren eta langilearen artean mendekotasun eta botere edo autoritatezko harremanak sortzen dira.
2. Langileak jarrera eraginkorra hartzen du; gaixoak, aldiz, jarrera pasiboa.
3. Laguntza harremanetan kontuan eduki behar dira osasun-erakundearen ezaugarriak, langilearen baldintzak, gaixoarentzat denbora...

Harremanetan Izaten diren Aldiak

1. Hasierako Hartu-emana: Informazio bilketa (izen-abizenak, nola sentitzen den... zenbat eta gehiago, hobe). Zalantza guztiak argitu. Ondoren, historia klinikoa: gaixoaren egoera eta familiaren aurrekariak ezinbestekoak dira. Amaitzeko, langileak gaixoari entzuten jakin behar dio, beti objektibotasunez.
2. Bigarren Aldia, Esku-hartzea: Beharrezko

Gizakiaren Ezaugarri Nagusiak

• Sinbolizatzeko gaitasuna: Sinboloen bidez komunikatzen gara.
• Errealitatean bizitzea: Adimenari esker, gauzak gutaz kanpoko errealitatetzat hartzen ditugu, aldi berean gurekin ere zerikusia dutela badakigu.
• Norberaren gorputzaren sentimendua: Gorputza barrutik ezagutu behar dugu. Barruak emandako informazioaren eraginez, nolabaiteko sentimendu bat pizten zaigu.
• Munduari irekita egotea: Espazioan eta denboran egokitu zaizkigunetik harago dauden gauzak ulertzeko gai gara.
• Aukeramena: Gizakia bere berezko nahiei ezetz esateko eta bere etorkizuna aukeratzeko gai da.
• Ezer ez dago bukatuta: Gizakia inoiz ez dago erabat bukatuta; gehiago nahi dugu beti, promesak egiteko gai den animalia bakarra gara.
• Norberaren baitan biltzeko

1. Giza Espeziearen Sorrera

1.1. Teoria Eboluzionistak

Fixismotik Eboluzionismora

Gizakiak beti bere jatorria ezagutu nahi izan du, eta horretarako bi teoria nagusi aurkeztu ziren:

• Fixismoa: Georges Cuvierrek proposatua, espezie guztiak dauden bezala sortu eta aldaezin iraun dutela zioen.
• Transformismoa: Buffongo kondeak sortua, eboluzionismoaren oinarriak finkatu zituen. Teoria honen arabera, bizidunak espezie batetik sortuak dira eta denboran zehar transformatzen joan dira.

Lamarckismoa

Jean-Baptiste Lamarckek (mediku eta aristokrata) sortu zuen teoria hau. Bere arabera, organismoetan pixkanakako progresioa gertatzen da, sinpleenetatik konplexuenetara. Ezaugarriak erabileraren arabera hobetu edo desagertu egiten direla zioen. 1809an Philosophie

Natura Gizakiaren Baitan: Jatorrizko eta Eskuratutako Jokabideak

Gizakiaren baitan, animalia batzuek natura itxia dute (senen arabera), zenbait animaliak ikasteko gaitasuna duten bitartean. Gizakiok, ordea, natura irekia dugu; bizitzan zehar eraikitzen dugu kultura eta historia, askatasunari esker. Ondorioz, gizakiok jatorrizko eta eskuratutako osagaiak ditugu gure naturan:

Jatorrizko Osagaiak

Ezaugarriak:

• Senezkoak.
• Egonkorrak.
• Heredagarriak.
• Gure nahimenak ez du parte hartzen.
• Oinarrizko beharrak asetzen dituzte.

Adibideak:

• Osagai biologikoak (gorputzaren organoak).

Giza Naturaren Eskuratutako Osagaiak

Ezaugarriak:

• Adimenean eta erabaki askeetan oinarrituak.
• Aldakorrak.
• Izaera pertsonala dute.
• Nahimenak parte hartzen du.

Adibideak:

• Pentsaerak.
• Nortasunak.
• Ohiturak