Psikologia Hezkuntzan: Oinarriak, Ikaskuntza-Teoriak eta Autokontzeptua

Psikologia Hezkuntzan: Oinarriak eta Ikaskuntza-Teoriak

Kondutismoa

Oinarriak: psikologiaren aztergaia, helburua eta metodo zientifikoa. Jokabidearen azterketa.

Kondizionamendu klasikoa

Elementuak: BGE (baldintzatu gabeko estimulua), BGEr (baldintzatu gabeko erantzuna), NE (neutro estimulua), BEs (baldintzatutako estimulua), BEr (baldintzatutako erantzuna).

Motak: kitzikapena eta inhibizioa.

Ivan Pavlov eta ondorengo fenomenoak:

• Orokortzea
• Diskriminazioa
• Iraungitzea
• Kontrabaldintzatzea

Thorndike: efektuaren legea eta eragilea

Erantzun baten ondorioek portaeraren maiztasuna zehazten dute.

Skinner: kondizionamendu eragilea

Elementuak: estimulua, bereizketa, erantzun instrumentala eta ondorioa.

Ondorio motak:

• Errefortzua
• Zigorra

Premarka eta laudoriak ere ikaskuntzarako tresna baliagarriak dira.

Neokonduktismoa

• Tolman: ikasle latentea.
• Bandura: ikaskuntza soziala. Irudikapen sinbolikoa, ikaskuntza bikarioa eta autoerregulazio funtzioa.
• Kontingentzia kontrola: kontratuak eta fitxen ekonomia.

Ikaskuntza Kognitiboa

Oinarri orokorrak

Aurresuposizio mentalistak, konputazionalak, mugatzaileak eta funtzionalak.

Prozesu kognitiboak

• Sentsazioa eta pertzepzioa
• Arreta: behetik gorako eta goitik beherako prozesamendua
• Oroimena: oroimen sentsoriala, laburtermina eta epe luzerakoa

Ikaskuntza eraikitzailea

• Piaget: eskema mentalak, asimilazioa eta egokitzapena.
• Vygotsky: ezagutza elkarrekintza sozialaren eta kulturalaren bidez eraikitzen da.
• Ausubel: ikaskuntza esanguratsua vs. ikaskuntza errepikakorra.
• Bruner: aurkikuntzaren bidezko ikaskuntza. Printzipioak: motibazioa, egitura, antolaketa eta sekuentziazioa. Etapa kognitiboak: enaktiboa, ikonikoa eta sinbolikoa. Errefortzu printzipioa (feedback-a) eta curriculum espiral modularra.

Autoerregulazioa

Ezaugarriak: rol aktiboa, kontrol kognitiboa, motibazioa eta jarrera.

Helburuak: argiak eta prozesua konparatzeko modukoak.

Eragileak: faktore pertsonalak eta testing-a.

Motibazioa

Osagaiak: balioa, itxaropena eta afektua.

Motak: barne-motibazioa eta kanpo-motibazioa.

Weiner-en teoria

• Kausa-leku: barnekoa edo kanpokoa
• Egonkortasuna: iraunkorra edo aldakorra
• Kontrola: kontrolagarria edo ez

Lorpenerako beharra: motibazio altua duten ikasleek erronka hobeto onartzen dute.

Ikuspegiak

Konduktista, humanista eta kognitiboa.

Emozioak

Motak: fisiologikoak, kondutazkoak eta kognitiboak.

Familiak: positiboak, negatiboak, anbiguoak eta borderline-ak.

Hezkuntza emozionala: kontzientzia, erregulazioa eta autonomia emozionala, trebetasun sozialak eta bizitzarako trebetasunak garatzea.

Autokontzeptua

Dimentsioak: kognitiboa, afektiboa eta portaerazkoa.

Ezaugarriak: hierarkikoa, multidimentsionala, egonkorra baina aldakorra.

Garapena: 10 urte eta 10-12 urte bitartean.

Distortsio kognitiboak

Interpretazio pertsonal okerrak. Autokontzeptua aldatzeko: baxua identifikatu eta esku hartu.

Sailkapena

• Akademikoa: matematika, hizkuntza, gizarte-zientziak
• Ez akademikoa: soziala, emozionala, fisikoa