Kirolaren Eraginak eta Kirol Psikologia

Kirolaren Eragin Fisiko eta Psikologikoak

Kirolak eta ariketa fisikoak eragin anitzak dituzte gure organismoan eta ongizate orokorrean:

Eragin Fisikoak

• Fisikoa: Organo eta sistemen gaitasun funtzionalaren igoera, bihotz-erritmoaren jaitsiera, odol-ponpaketa igoera, birika-gaitasunaren igoera, gihar-indarraren igoera eta laktato-tasaren murrizketa.

Eragin Psikologikoak eta Emozionalak

• Psikologikoa: Maisutasuna, pazientzia, aldaketarako gaitasuna, orokortze-gaitasuna, distrakzioa, ohitura positiboak eta lasaitasuna.
• Depresioa: Norepinefrina mailak igo, gorputz-sentsazioek eta autokontrolak emozio-egoera kontrajarriak sortzen dituzte, gorputz-sasoia hobetzen da eta, beraz, egoera depresiboak prebenitzen dira.
• Arima eta aldartea: Endorfina, entzefalina, dopamina eta norepinefrina sortzen dira, eta arima zein aldarte onak eragiten dituzte.
• Antsietatea: Berezitasunekoan gehienbat; ariketa aerobikoan emaitza hobeak lortzen dira. Antsietate-egoeran epe motzeko eta luzeko aldaketak ematen dira, eta bereizgarri-antsietatean epe luzeko aldaketak.
• Estresa: Maila murriztu eta prebenitu egiten du. Ariketa aerobikoa, lehiaketarik gabea eta errepikakorra da estresa murrizteko egokiena.
• Psikosoziala: Pertsonen arteko harremana posible egiten du, arau sozialen onarpena errazten du, nortasunaren formakuntzan eragiten du, aisialdia betetzen du eta bizi-ohitura osasuntsuak sortzen ditu.

Kirolaren Kalteak

• Espezializazio goiztiarra.
• Gainpraktika (gainentrenamendua).
• Dopina.
• Kirolaren komertzializazioa eta politizazioa.
• Kirol-biolentzia.
• Menpekotasun fisiko eta psikologikoa.

Aktibazio eta Desaktibazio Teknikak

Desaktibazio Fisiologikoa

• Jacobsonen erlaxazio progresiboa.
• Arnasketa kontrolatua: geldoa eta sakona.
• Biofeedbacka.

Aktibazio Kognitiboa

• Meditazioa.
• Pentsamenduaren kontrola (detentzioa eta hitz-gakoen erabilera).
• Irudikapena.

Aktibazio Fisiologikoa

• Biofeedbacka.
• Arnasketaren kontrola.
• Gihar-tentsioaren igoera.
• Pentsamenduaren kontrola.
• Irudikapena.
• Autohipnosia.
• Musika.

Zergatik Ez Da Erabiltzen Kirol Psikologia?

• Ezezagutza eta ez entrenagarriak diren ustea.
• Diru-falta eta interes-falta.
• Bakarrik arazoak dituztenentzat pentsatuta egotea.
• Goi-errendimenduko kirolarientzat soilik dela pentsatzea.
• Konponbide azkarrak nahiago izatea.
• Intrusismo profesionala.

Antsietatea Kudeatzeko Teknikak

Teknika Zuzenak

• Antsietatea kontrolatu eta kirolariei ez transmititu.
• Hitzezko eta ez-hitzezko komunikazioa zaintzea.
• Kirolaria gehiegi eta gutxiegi aktibatuta dagoenean hautematen ikastea.

Teknika Ez-zuzenak

• Kirolariei gorputzeko seinaleak hautematen irakastea.
• Potentzialki estresagarriak diren egoerak detektatzen eta horiei aurre egiten irakastea.
• Antsietatearen araberako emaitza positiboak eta negatiboak bereizten irakastea.
• Entrenamendu-egoerak lehiaketakoekin konparatzea.

Estutasun Prozesua

Sortzen Duten Baldintzak

• Lehiaketa garrantzitsuak.
• Entrenatzaileen, taldekideen eta gurasoen ebaluazioa.

Aldaketa Fisikoak

• Muskulu-tentsioaren igoera, arnasketaren azkartzea eta bihotz-taupadak handitzea.

Arreta-aldaketak

• Arreta barnekoa eta estua bilakatzea (gai berean finkatuta).
• Malgutasunaren (flexibilitatearen) murrizketa.

Gauzatzea (Exekuzioa)

• Erritmoa eta koordinazioa galtzea.
• Neke muskularra.
• Aurrehartzea.
• Seinale garrantzitsuenetan arreta jartzeko zailtasuna.
• Beldurrei bakarrik kasu egitea.