Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Komunikazioa

Komunikazioa: Sentimendu, iritzi edo bestelako informazio moten elkartrukatzeari esaten zaio.

Ondo komunikatzeko ezaugarriak

1. Besteak hitz egiten duenean, guk eman nahi dugun mezua edo erantzuna pentsatzean baino, berak esaten duena jasotzera zentratu behar gara; horrek ulermena hobetzen laguntzen du.
2. Hitz egin aurretik pentsatu behar da, eta aurrekoari edo inori min egin gabe hitz egin behar da.
3. Pentsamolde irekia izatea funtsezkoa da.
4. Komunikazioan eragiten duten faktore guztiak ondo zaindu eta erabili behar dira. Adibidez: eskuen mugimenduak, ahots-tonua eta bestelako nonbertzeak.
5. Denok eskubide berdinak ditugula argi izan behar da; guztion berdintasuna aitortu behar da.

Laburbilduz

Laburbilduz: Komunikazio ona lortzeko funtsezkoa da...

Neurketen doitasunik eza

Magnitude fisikoak neurtzean beti gertatzen da errore bat: ezusteko bat izan daiteke, neurgailua gaizki erabili delako, edo neurgailuak berak mugak dituelako.

Neurketaren errorea estimatzeko bi estrategia erabili daitezke: errore absolutua eta errore erlatiboa.

Errore esperimentalak

1 Errore absolutua

Errore absolutua: Neurketan lortutako emaitzaren eta neurriaren benetako balioaren (edo balio zehatzaren) arteko kenkadura da, balio absolutuan hartua. Neurtutako magnitudearen unitate berberetan adierazten da.

2 Errore erlatiboa

Errore erlatiboa: Errore absolutuaren eta neurriaren benetako balioaren (edo balio zehatzaren) arteko zatidura da. Ez du dimentsiorik, eta magnitudearen unitate bakoitzeko egin den errorea adierazten...

Memoria motorra eta ikaskuntza

Ikaskuntza motorrak ikasleak zer egin eta nola egin galderak erantzuteko, jasotzen eta batzen dituen ezagutzaren lorpena eta buruan gordetzea eskatzen du. Buruan gordetzea ikaskuntza motorraren ezaugarri esentziala da; horrek esan nahi du ikasitako ezagutza denboran mantentzen dela, baita praktika eten ondoren ere.

Ahaztea eta memoriaren definizioa

Ahaztea gizakiaren beste ezaugarri bat da, erantzuteko gaitasuna galtzea bezala definitzen dena. Memoria, berriz, egoerak eskatzen duenean erabiliko den informazioa gordetzen den espazioa da.

Memoriaren hiru konpartimentuak

Autore gehienek memorian hiru konpartimentu desberdin daudela azpimarratzen dute:

• Memoria sentsoriala: Esperimentatu eta jarraian jartzen da funtzionamenduan.

Hizkuntza: Pertsonen artean komunikatzeko sinbolo linguistikoen sistema da.

Zeinuak

Gauza bat adierazteko erabiltzen den elementua da. Bi mota nagusi daude:

• Naturalak: Seinaleak, adibidez, kea sua adierazteko.
• Konbentzionalak (Artifizialak):
  • Ikonoak: Objetuarekin zerikusia dutenak.
  • Sinboloa: Objetuarekin zerikusirik ez dutenak.

Linguista edo Semiotika: Hizkuntza aztertzen duen zientzia da.

Mintzamena eta Teoriak

Mintzamena: Gizakion gaitasun linguistikoa da, hitz egiteko ahalmena.

Bi teoria nagusi daude:

• Konduktistak (Eskola psikologoa): Hizkuntza ikastea imitazioaren eta sari/zigor mekanismoen bidez gertatzen dela uste dute.
• Gramatika Sortzaileak (Chomsky): Gure garunak hizkuntzak ikasteko gaitasun berezia duela dio.

Mintzamena vs. Pentsamendua

Eztabaidagarria...

Frustrazioa

Gure helburuak lortzen ez ditugunean, frustrazioak jota gaudela esaten dugu.

Behar bat asez gero, organismoak saria jaso duela sentitzen du. Behar bat ezin badugu ase, frustrazioa sentituko dugu eta emozio desatsegina askatuko dugu; ondorioz, ez dugu jakingo zer egin edo era desegokian erantzungo dugu.

Frustrazioan hainbat osagai aurki ditzakegu: barne-estimuluen zein kanpo-estimuluen bidez motibatutako organismoak bitartekoak jartzen ditu, baina bitarteko horiek egokiak ez direlako edo oztoporen batek helburuak lortzea eragozten diolako, organismo hori frustrazioak jota geratzen da. Zenbat eta motibazio handiagoa, orduan eta frustrazio handiagoa.

Defentsa-mekanismoak

Frustrazioari aurre egiteko, irtenbide praktikoak aurkitzen saiatzen...

Egiaren Teoriak

Egia Elkarrekikotasun eta Egokitzapen Gisa

Teoria hori gure kulturan sen onekin iruditzen zaiguna jasotzen duen egia ulertzeko modua da. Egia hau dela baieztatzen du: esaten edo pentsatzen dugunaren eta errealitatearen arteko elkarrekikotasuna edo egokitzapena.

Hori horrela, teoria horrek defendatzen du egia esakune batzuen ezaugarria dela; esakune horiek munduan dagoenarekin edo hartan gertatzen denarekin bat egiten dute. Esakune faltsuek ez dute ezaugarri hori.

Arazoak eta Jatorria

Autore batzuen arabera, teoria hori gainerako teoria guztien oinarrian dago; hala ere, arazo batzuk ditu:

• Ez du ematen prozedura argirik pentsatuaren eta errealitatearen artean elkarrekikotasunik baden ikertzeko.
• Teoria honek berekin dakar faltsutasun

Nerbio Sistema Periferikoa (NSP)

Zer da: Nerbio Sistema Zentraletik (NSZ) kanpo dagoen nerbio sistemaren atala da. NSZ eta organo zein egituren artean kokatzen da, eta gorputz osoan zehar banatzen diren zuntzez eta kordioz osatua dago.

Funtzioa: NSZ organoekin konektatzea, zentzumenen errezeptoreekin, muskuluekin eta guruinekin.

Osagaiak

• Sistema somatikoa: Zentzumenek jasotako informazioa hartu eta muskuluak mugitzeko erantzuna bidaltzeaz arduratzen da. Borondatezko mugimenduak kontrolatzen ditu eta gorputza bere ingurunearekin kontaktuan mantentzen laguntzen du.
• Sistema autonomo edo begetatiboa: Informazioa errai eta barne ingurunetik jaso, eta odol-hodi, guruin eta muskuluen gain eragiten du.

Sistema Somatikoa

Zer da: NSP-aren parte da.

Funtzioak:

1. Gorputz Hezkuntzaren Definizioa

Gorputz Hezkuntza (GH) ikaskuntza-irakaskuntza praktika bat da, non ikasleen jokaera motorretan eragina duen eta hezkuntza-arauen arabera antolatuta dagoen. Aipatu arauak legedian oinarrituta egon daitezke, ala ez (usadioak, irakasleak ezarritakoak, ikastetxeak bultzaturikoak, etab.). (Parlebas, 2001, moldatua)

2. Jokaera Motorra

(Beste arloetatik bereizten gaituena. Iturria: eGelan, Lavega)

• Giza-portaera motorraren antolakuntza esanguratsua da.
• Gizakiaren osotasunean eragiten du: arlo motorra ez ezik, pentsamendua, afektibitatea eta harremanak ere barne hartzen ditu.
• Ikaslearen nortasun osoa dago jokoan: hezkuntza integrala.
• Konpetentzia motorra (2007): curriculumaren gabezia nabarmena.

2.1. Arlo Motorra GHn

• Ekintza

Gizarte-egiturak eta kontzeptu soziologikoak

Gizarte-taldeak

Elkarren arteko harreman jakin batzuk dituzten gizabanakoen multzoez osatuta daude. Multzo bakoitzeko kide diren pertsonek elkarri eragiten diote. Portaera-itxaropen komunetan funtsaturik, jende-talde bereko partaide direlako kontzientzia dute.

Gizarte-erakundeak

Gizabanakoen ekintzetatik sortzen diren portaera-jarraibideen multzoak dira. Udalak, adibidez, herritarren jarduerak antolatzeko hainbat arauez hornituta agertzen dira. Giza behar kolektiboei erantzuna emateko sortzen dira.

Gizartekotasuna

Besteengana hurbilduta eta haiekin elkarlanean jardunda, gizakiek taldearen iraupena segurtatzen dute eta existentziari eusteko sortzen zaizkien arazo guztiei konponbidea ematen diete.

Sozializazio-

Heziketa Estiloak

Familia bakoitzak bere heziketa estilo propioa du, hainbat faktorek eraginda:

• Ingurune kulturala.
• Baliabide ekonomikoak.
• Gurasoek haurtzaroan jasotako heziketa.

Bi dimentsio nagusi

• Permisibitatea vs. Murriztailetasuna: Mutur batean kontrol itxia eta murriztailea dago; bestean, askatasun osoa ematen dutenak.
• Berotasuna vs. Etsaitasuna: Mutur batean tratu afektiboa dago; bestean, maitasuna gutxiespen eta etsaitasun sentimenduekin uztartzen duten familiak.

A. Estilo Autoritarioa

Gurasoak erdigunean daude, norabide bakarreko komunikazio sistema itxiarekin. Aginduak azalpenik gabe ematen dituzte, semeen autonomia murriztuz. Ohikoak dira zigorrak, mehatxuak eta debekuak arrazoitu gabe. Seme-alabei exijentzia handia eskatzen diete bizitzako...