Batxilergoa mailako Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Altruismoan eragiten duten faktoreak

• Faktore afektiboak

  • Enpatia
  • Afektu positiboa
  • Erru sentimenduak

• Faktore kognitiboak

  • Arrazonamendua: Arrazonamendu maila altuak jokabide prosozial altua dakar.
  • Rol-hartzea: Besteen lekuan jartzea.

• Sexu-ezberdintasunak

  • Auto-txostenetan oinarritutako ikerketak: Emakumeek enpatia handiagoa erakusten dute.
  • Haurrekin egindako ikerketak: Neskek jokabide prosozial handiagoa erakusten dute.
  • Jokabide zehatzetan: Gizonezkoak defentsan gehiago, emakumezkoak zaintzan gehiago.
  • Ezberdintasunen zergatia: Kultura, gizartea eta diziplina teknikak.

• Nortasuna

  • Autoestimu altua
  • Konpetentzia altua
  • Barne kontrol maila altua

• Sozializazioa

  • Diziplina teknikak: Arrazonamendua eta indukzioa.
  • Atxikimendu segurua eta eredu prosozialak.
  • Eskola.

• Testuinguruaren

Kurrikuluma / Helburua

Kurrikuluma / Helburua - Oinarrizko Hezkuntzaren kurrikulu berriaren marko orokorrera hurbiltzea. - Natur zientzien kurrikuluma aztertu.

Zer da konpetentzia?

Zer da konpetentzia?

DeSeCo Txostena eta Europako Legebiltzarra (Gaitasunen Definizioa eta Hautaketa) arabera: "Konpetentziak testuinguruari egokitutako ezagutza, gaitasun eta jarreren konbinazio bat dira. Gaitasun giltzarri dira pertsona guztiek behar dituztenak garapen eta errealizazio pertsonalerako, hiritar aktibo izateko, gizarteratzeko eta lana lortzeko."

Egiten jakitea da: aplikatzen den jakintza bat.

Zeintzuk ezaugarriak ditu?

• Konplexutasuna: ezagutza-sarea, ziurgabetasuna, larritasuna…
• Funtzionaltasuna eta ezagutzaren transferentzia: gizarte mailan esanguratsuak

Txostenak Haur Eskolan

Txosten indibiduala familiei ematen zaien dokumentu bat da. Bertan adierazten da haurrak zer aurrerapen egin duen zenbait garapen-esparrutan eta autonomia-ohiturak hartzean duen bilakaeran. Hainbat txosten-eredu daude, eta zentro bakoitzak horietako bat hautatu behar du, edo, bestela, berea egin.

Oro har, haurren esperientziaren eta garapenaren berezko esparruei dagozkien alorretan dago egituratuta, eta hauei buruzko informazioa ematen du:

• Garapen afektiboa
• Mugimendua eta gorputza kontrolatzeko ohiturak
• Komunikazioaren eta hizkuntzaren seinaleak
• Elkarbizitzarako eta gizarte-harremanerako oinarrizko arauak
• Bizi diren inguruneko ezaugarri fisiko eta sozialen aurkikuntza

Erabilitako eredua edozein dela ere, hezitzaileak leku bat...

Zer da sozializazioa?

Sozializazioa gizarteratze-prozesua da; pertsonak gizartekide izaten ikasten duen bidea. Prozesu honen bidez, gizabanakoak gizartearen sentitzeko, pentsatzeko eta jarduteko moduak barneratzen ditu.

1. Lehen sozializazioa

Haurtzaroan gertatzen da. Fase honetan, gizarte-taldearen ohiturak eta ereduak bereganatzen dira:

• Lotura afektiboak: Senide eta kideen bidez rolak ikasten dira.
• Izaera: Gizabanakoak ez dauka prozesuaren inguruko kontzientziarik; jolasaren bidez ikasten da.

2. Bigarren sozializazioa

Heldutasunean ematen da. Gizabanakoak erabaki kontzienteak hartzeko gaitasuna du:

• Metodologia: Jolasez, sariez eta zigorrez gain, arauen transmisioak eta komunikazio esplizituak garrantzi handia dute.
• Kontzientzia: Sozializazioa kontzientea

Ezaugarrien teoriak edo ikuspegi korrelazionala

Izaera kuantitatiboa (ezaugarrien kantitatea) duten ikerketetan oinarritutako ikuspegia da, lagin handiak erabiliz. Ezaugarriak jarrerazko joerak eta joera emozional eta kognitiboak dira.

Bost faktoreen ereduak pertsona baten nortasuna markatzen duten bost dimentsio nagusi proposatzen ditu:

• a) Neurotizismoa
• b) Kanporakoitasuna edo estrabertsioa
• c) Erantzukizuna
• d) Adeitasuna
• e) Esperientziekiko irekiera

1. Eysenck-en eredua

Analisi faktorialeko tekniketan oinarritutako eredua da. Hierarkia bat jarraitzen du: erantzun espezifikoak → ohiko erantzunak → ezaugarri orokorrak → oinarrizko motak edo superfaktoreak.

Bere teoria superfaktoreetan oinarritzen da:

• Kanporakoitasuna edo estrabertsioa vs. barnerakoitasuna

1. 1. Tractatus: Proposizioen zentzua eta motak

2. Proposizio batek forma logiko bera eduki behar du gertakari atomiko bat adierazteko; hau da, forma logikoa da zentzua ematen duena. Oro har, proposizio guztiek, proposizio izateagatik, zentzua izan behar dute.

   Tractatusen ikus daitekeenez, teknika logiko batzuen laguntzaz, mota askotako proposizioak azter daitezke irudi atomikoen eta haien konbinazioen bidez. Proposizio batzuetan horrelako analisirik ezin denean egin, proposizio horiek pseudo-proposiziotzat hartzen dira, izan ere, haiek munduari buruz inolako irudirik ez dakarte. Horien artean daude filosofia-proposizioak. Metafisika-proposizioek munduaren logikaren forma deskribatzen saiatzen dira, nahiz eta hori ezinezkoa izan.

   1) Proposizio egiazkoak

1. Fixismoa

XIX. mendean teoria eboluzionistak sortu arte, fixismoak azaltzen zuen biziaren aniztasuna. Ikuspegi erlijiosoarekin bat etorrita, espezie guztiak independenteak direla eta sortu zirenetik beren horretan iraun dutela, inolako aldaketarik gabe, esaten du.

2. Gizakiaren berezko ezaugarriak

Fisiologia eta anatomia

• Zutik ibiltzeko joera: Pelbisa pongidoek baino laburragoa da.
• Bizkarrezurra: Burmuinarekin lotuta dago.
• Esku askeak: Gauzak erabiltzeko ahalmena ematen dute.

Burmuinaren garapena eta gaitasun kognitiboak

Gizakiaren entzefaloa txinpantxearena baino 3 aldiz handiagoa da. Neurofisiologo batzuen ustez, sinbolizazio-ahalmena da animalietatik bereizten gaituena.

• Kontzientzia: Errealitatea eta bere burua ezagutzeko gaitasuna.
• Arrazionaltasuna:

MAILA T ESTADIOAK:

-1.Konbentzi aurreko maila: 1.estad: Moral heteronomoa. Arauen menpe egotea. 2.Estad: Indibidualista/Instrumentala. Interes propiogatik arauak betetzea.

-2.Konbentzio maila: 3.Estad: Pertsonen arteko harremanak izateko aukerak. Beste iritziak garrantziak. 4.Estad: Sistema soziala eta kontzientzia. Konpromisoa betetzea. 

-3. Konbentzio osteko maila. 5.Estad: kontratu soziala haurrak bere eskubideak. 6.Estad: Etika-printzipio unibertsalak. Besteei egitea espero dezuna.

HOFFMAN: 4 maila.

-Enpatia orokorra: ez nia t bestea bereizten.

-Enpatia egozentrikoa: beste haurra negar berarekin serikusia ez duen arrazoiagatik izan  daitekela konturatu. Bera lasaitzeko balio duen gauzak, bestea lasaitzeko ere balio duela pentsatu.

-Beste sentimendukiko...

1. Hizkuntza-Jokoen Kontzeptua

Ludwig Wittgenstein filosofoak, bere beranduko lanetan, lengoaia eta harekin lotutako pragmatika izendatzeko "hizkuntza-jokoak" esamoldea erabili zuen. Hizkuntza-jokoak dira lengoaiaren esanahia ezartzen dutenak.

1.1. Lengoaia "Tresna-Kutxa" Bezala

Wittgensteinentzat, lengoaia "tresna-kutxa" bezalakoa da. Kutxa horrek barneratzen dituen tresnak (hitzak eta proposizioak) era desberdinetan erabil daitezke. Lengoaiaren tresnen erabilerak berak ezartzen du lengoaiaren esanahia.

1.2. Lengoaia eta "Bizimodua"

Hizkuntzek hiztunen mundu-ikuskera islatzen dute, giza-harremanak modu zehatz batean proiektatuz. Hizkuntza bat ikastean, umeak modu zehatz batean arrazonatzea eta gertaerak era espezifiko batean sailkatzea ikasten...

Sigmund Freuden Ikuspegia: Giza Egitura

Giza Psikearen Hiru Mailak

• Zera (Id): Osagaiak: Oinarrizko irrikak (sexu-sena, egarri-sena, etab.) eta baztertutako desioak. Herentzia biologikoaren arabera jokatzen du.
• Nia (Ego): Osagaiak: Pentsakizun arrazoidunak, objektiboak eta sozialak. Ingurunearen eskakizunei erantzuteko sortzen da. Errealitate-printzipioaren arabera jokatzen du. Irriken eta moralaren arteko bitartekaria da.
• Supernia (Superego): Gizarte arauen barneratzeak sortzen du.

Zera, Supernia eta Niaren Funtzioak

Zera: Desira / Supernia: Eginbeharra / Nia: Bien eskakizunak orekan mantentzea.

Errepresioaren Izaera Bikoitza

• Gehiegizko neurrian, gaixotasun psikikoen jatorria izan daiteke.
• Neurri egokian, ezinbestekoa da gizarte-bizitza bideratzeko.