Apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

EAEko Hiri Hierarkiaren Mapa: Iruzkina (2006)

Aurrean dugun mapak EAEko hiriek 2006an zuten hierarkia erakusten digu. Honako ezaugarri hauek ditu:

a) Hirien Garrantzia eta Eragin-Eremua

Hirien garrantzi demografiko, funtzional eta eragin-eremuaren arabera, hierarkia bat ezagutzen da:

Euskal Sistema Polinuklearra

Hierarkia horren barruan Euskal Sistema Polinuklearra dago, Bilboko metropoli-eremuak eta Gasteizek osatzen dutena. Mapan ikur handienekin adierazita ageri dira.

Bilboko Metropoli-Eremua

Bilboko metropoli-ingurua EAEko pilaketa demografiko handiena da. Industria-eginkizunak, merkataritza eta negozioak ditu. Inguru honen eragin-esparrua autonomia erkidego osoan hedatzen da, eta nazioarteko lotura aipagarriak ditu Bilboko portuko salgaien trafikoaren...

Clara Campoamorren Hitzaldia eta Testuingurua

Testua, Clara Campoamorrek 1931ko irailaren 30ean emakumezkoen bozkatzeko eskubidearen gainean hasitako eztabaidako hitzaldi batetik aterata dago. Ez dago osorik, Victoria Kentek eta beste diputatu batzuek kontrako iritzia ematen zutelako; hemen agertzen zaigun testua bere alderdiko edota ideologiako kideei zuzenduta baitago. Testu zirkunstantziala da, Espainiako Gorteetan emandako hitzaldia baita, eta eduki politikoa du. Hartzailea, beraz, kolektiboa da (gainontzeko diputatu guztiak), eta egile pribatua, Clara Campoamor. Lehen mailako informazio-iturria daukagu eta 1931ko irailaren 1ekoa da; argia da, beraz, ezkertiarren artean bera izan zela eskubide hau lortzeko ahalegin handiena egin zuena eta...

Inguru silizeoa

Noiz: Aro Kanbriarra eta Primarioa.

Non: Iberiar penintsularen mendebaldean, Kantabriar mendikatearen, mendikate zentralaren, Toledoko mendien eta Sierra Morenaren mendebalderantz adarrak ditu. Beste inguru batzuetan ere aurki daiteke.

Mota: Granitoa.

Erliebe mota:

• Granitoa kimikoki eta sakon aldatzen da uraren eraginez.
• Kristalak deskonposatu eta harea horixka arrea bihurtzen da.
• Granitoa harriaren arrailduraren edo ahusturaren eraginez aldatzen da.
• Formak desberdinak dira altitudearen arabera.

Inguru buztintsua

Noiz: Tertziarioan eta Kuaternarioan.

Non: Ipar eta Hego goi-ordokietan, Ebroren eta Guadalquivirren sakonuneetan, inguru hondoratuetan eta Mediterraneoko kostako lautadetan.

Harri mota: Buztina.

Erliebe mota: Horizontala. Material...

Filosofiaren Oinarriak

Zer da Filosofia?

Filosofia: Errealitateari buruzko hausnarketa arrazionala da. Galderak sortu eta erantzunak arrazoiaren bidez ematen saiatzen den jarduera.

Filosofiaren Ezaugarriak

• Funtsezkoa
• Erotikoa (oinarrizkoa)
• Kritikoa
• Orokorra
• Kausala
• Sinbolikoa
• Arrazionala

Filosofiaren Abiapuntuak

Mitoak eta Logos-a

• Mitoak: Gizakiari eskatzen dizkion arazoei erantzuten die. Erantzuna naturaz gaindikoa da.
• Logos: Azalpen logikoa da, gauzen eta fenomenoen azterketan oinarritzen dena.

Harridura eta Zalantza

• Harridura: Gure mundu misteriotsu honek harridura sortzen du eta mota guztietako galderak eragiten ditu. "Kosmosa" izatea, osotasun harmonikoa, alegia, eta ez "kaosa". Jarduera filosofikoak logosaz baliatzen da.
• Zalantza: Ez gara konformatuko

Erantzukizun Mugatuko Sozietatea (SL)

Erantzukizun mugatuko sozietatea kapitalista mota bat da, bazkide gutxik osatzen dutena eta kapital handia behar ez duten enpresentzat egokia. Gutxienez bazkide bat edo gehiagok osatu behar dute.

Bazkideen erantzukizuna sozietatean egindako kapital ekarpenaren araberakoa da. Kapitala partaidetzetan banatuta dago, zati metagarri eta zatiezinak direnak.

Sozietatearen izena enpresaren izena eta gero SL (Sozietate Mugatua) da. Partaidetzak transmititzeko, administratzaileei jakinarazi behar zaie eskualdatu nahi direla.

Sozietateen gaineko zergak zergapetzen ditu erantzukizun mugatuko sozietateak.

Bazkideen Eskubideak

• Mozkinen banaketan parte hartu.
• Sozietatetik atera diren bazkideen partaidetzak lehentasunez erosteko

Ekologiaren Oinarrizko Kontzeptuak

Ekologia: Bizidunen eta ingurumenaren ezaugarriak, bizidunen arteko harremanak, eta bizidunen eta ingurumenaren arteko harremanak aztertzen dituen zientzia da.

Ekosistemaren Osagaiak

• Ekosistema: Izaki bizidunek osatutako komunitateak, haien bizileku den ingurune fisikoak eta haien arteko nahiz ingurunearekiko harremanak aztertzen ditu.
• Ekosfera: Lurreko ekosistema guztiek osatzen duten sistema zabala.
• Biosfera: Planetako izaki bizidun guztiek osatzen duten multzoa.

Ekosistemaren Komponentzia

Ekosistema bi osagai nagusik osatzen dute:

1. Biotopoa: Ekosisteman izaki bizidunak bizi diren lekuak edo ingurune fisikoa da. Elementu nagusiak erliebea, ura eta klima dira.
2. Biozenosia: Ekosisteman bizi diren izaki bizidunen multzoa

Al-Andalus: Emirerri Menpekoa (714-756)

Al-Andalus izena jarri zieten mendean hartutako lurraldeei eta Kordoba izendatu zuten hiriburu. Musulmanek konkistekin jarraitu zuten eta Pirineoetatik gorago erasoaldiak egin zituzten, baina 732. urtean Poitiersko borrokan frankoen aurka garaituak izan ziren. Horren ondorioz, musulmanek Galiako (Frantziako) lurraldeetan zituzten konkistak utzi zituzten. Kordoban, 751. urtean, Abd ar-Rahman I.a emir izendatu zuten.

Kordobako Emirerri Independentea (756-929)

Abd ar-Rahman I.ak estatu berri bat sortu zuen, eta Kordobako emirrak Abbastar Kalifari obeditzeari utzi zion. Islamiar inperioaren hiriburua Bagdad zen. Abd ar-Rahman I.ak Al-Andaluseko lurraldeko administrazioa berrantolatu zuen eta armada iraunkor...

1. Oinarrizko Finantzaketa

• 100 Kapital Soziala: Enpresako bazkideek diruz nahiz gauza materialez egiten dituzten ekarpenak; enpresa sortzen den unean edo ondorengo urteetan egin daitezke.
• 11 Erreserbak: Enpresak irabazten duenetik gordetzen dena, autofinantzaketa moduan inbertitzeko.
  • 112 Legezko Erreserbak: Legez ezarrita daudenak.
  • 113 Borondatezko Erreserbak.
  • 1141 Estatutu-erreserbak: Estatutuetan azaltzen direnak.
• 129 Ekitaldiko Emaitza: Irabaziak edo galerak.
• 170 Kreditu-erakundeekiko Epe Luzeko Zorrak:
  • 1700 Kreditu-erakundeekiko Epe Luzeko Maileguak.
• 173 Epe Luzeko Ibilgetu-hornitzaileak: Ibilgetuko edozein elementu erosteagatik (makineria, altzariak, garraio-elementuak, ordenagailuak...) haiekin ditugun epe luzeko zorrak.

2. Aktibo Ez-korrontea

• 203

1. Pirinioak: Hiru Erregeen Mahaitik (2.428 m) hasi eta Larruneraino (900 m) hedatzen dira.

• 1.1. Ardatzetako Pirinioak: Larrun, Irati eta Aiako Harriak dira mendi nagusiak. Ez dira oso garaiak. Materiala kuartzitak, granitoak eta kareharriak dira. Ibaien jarduera oso bizia da eta haitzarte sakonak sorrarazi ditu.

• 1.2. Pirinioen Hego isurialdea:

• • 1.2.1. Barrualdeko mendikateak: garaiena eta hedadura handikoenak dira (Orhi 2.021 m; Auñamendi 2.521). Horma bertikalak eta ibaiek sortutako arroilak.

• • 1.2.2. Barrualdeko sakonuneak: Irunberritik Iruñeraino eta Arakileko korridoretik luzatzen da. Material tertziarioak, flysch eta marga sektoreak nabarmentzen dira.

• • 1.2.3. Kanpoaldeko mendikateak: Erreniega, Alaitz, Izko eta Leire. Tertziarioko materialez

1. Artea eta Erlijioa Paleolitoan eta Neolitoan

1.1 Erlijioaren Jatorria

Bizitzan eta naturan misterio asko daude. Guretzat zaila da ulertzea. Beraientzat ere?

Nola ulertzen zituzten jaiotza, heriotza, landareen hazkundea, fenomeno atmosferikoak, eguna eta gaua?

Guzti hau ulertzeko erantzunak bilatu zituzten. Ulertzen ez zuten guztia jainkozko goren baten bidez esplikatzen zuten. Horrela, errituak eta zeremoniak asmatu zituzten jainko-jainkosekin harremanetan jartzeko, haiek ohoratzeko edo laguntza eskatzeko, eskaintzak, sakrifizioak eta dantzak eginez.

Hilobiak aurkitu dira, hildakoak lurperatzen zituztela adierazten dutenak, eta badirudi heriotzaren ondoko bizitzan sinesten zutela. Honekin lotuta, hileta-errituak egiten zituzten (ehorzketa, errausketa,...