Apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Egiaren Irizpidea

Egiaren irizpidea: Judizio batean egia edo faltsutasuna erabakitzeko erabiltzen dugun eredua da. Irizpide enpirikoa Descartesek ez zuen onartu; izan ere, irizpide horren baliozkotasuna egon litezkeen kasu posible guztiak aztertzen direnean bakarrik gertatzen da, indukzio osoa ematen denean.

Matematika eta Arrazoiaren Egia

Matematika eta arrazoiaren egia: Descartes matematikaz baliatzen da egiaren irizpidea bilatzeko (bere egia ez diola esperientziari zor). Arrazoiaren egia deitzen zaio, ez dagoelako esperientziaren menpe, arrazoimenean baizik. Bere objektua bakuna delako eta arrazoiketen ziurtasunagatik eta nabaritasunagatik matematika atsegin duela dio.

Metodoaren Erregelak

Lehen Erregela: Nabaritasuna

Metodoaren lehen erregela:...

1. Lehen Industria Iraultza

XVII. mendearen amaieratik lantegiak desagertzen hasi ziren eta fabrikak agertu ziren.

Bertan langileek makinak erabiltzen zituzten lan egiteko. Honek funtzionatzeko, lurruna, ikatz minerala erretako energia erabiliz, beharrezkoa zen.

1769an James Wattek lurrun makina sortu zuen.

Fabriken Sorreraren Ondorioak

Fabriken sorrerak bi ondorio nagusi izan zituen:

1. Industria jarduerak leku jakin batean kontzentratzen ziren.
2. Lanaren antolaketa aldatu zen: Langile bakoitzak gauza zehatz bat egiten zuen (lanaren banaketa).

Lanaren banaketaren ondorioz, produktibitateak gora egin zuen. Langile bakoitzak eskulangileak baino produktu gehiago egiten zituen, eta horregatik produktuen prezioak jaisten hasi ziren.

B.H.: Lehen Industrializazioaren

Berrezarkuntzaren Sistema Politikoa eta Krisia

Nolabaiteko demokratizazioa ekarri zuten zenbait lege onetsi ziren: prentsa-legea (1883), adierazpen askatasuna (1881), sindikatze-askatasuna (1887) eta gizonezkoen sufragio unibertsala (1890ean). Baina erregimena hauteskunde faltsutzean oinarritzen zen. Hautagaiak, Gobernazio Ministerioak aukeratuak, hautatuak izaten ziren zegokion barrutian diputatu, toki horretako eragin handiko alderdiek zuten kontrol sozialari esker.

Mende amaieran, sistema politikoa krisian zegoen. Espainia ofizialak eta egiazkoak ez zuten zerikusirik. Gainera, urte hauetan liderrak desagertu egin ziren: 1897an Cánovas eraila izan zen eta Sagasta 1903an hil zen. Belaunaldi berri bat –Antonio Maura, José Canalejas– bi...

Industrializazioa Euskal Herrian: Isabel II.aren Garaia

Bizkaiko eredua

Hasierako eragileak

• Industria eta merkataritza tradizionalen presentzia.
• Eskulan kualifikatua (burdingintzan, ontzigintzan, armagintzan, marinelak, etab.).
• Burgesia: kapitalismoaren teknikak eta funtzionamendua ezagutzen ditu.
• Kapitalak (meatze-ustiatzaileena, merkatariena, kolonietatik ekarritakoak, etab.).
• Kokapen estrategikoa: itsaso ondoan eta Penintsula eta Europa arteko lotura.
• Burdin mea: hematite ugari eta ustiatzeko erraza.
• Aduanen aldaketa (1841): merkatu nazionalaren parte-hartzaile.

Eragile berriak

• Bessemer bihurgailuaren asmakuntza (1856). Asmakuntza honek altzairu-produkzioa handitzea eta kostuak txikitzea zekarren, baina fosforo gutxiko mineralaren erabilera eskatzen

C. Wilson eredua edo eskabide optimoaren eredua

Baldintzak:

- Kudeaketa egiteko aurrez emandako epea dago.

- Hornikuntza  epea konstantea da.

- Stock kontsumoaren erritmoa konstantea eta ezaguna da.

- Ez dago stock haustea.

- Eskabide kostu konstante bat dago

Zein kantitatea egiten du stocks gestioaren kostea minimoa?

KT = p* E  + s*E/Q +  g (Q/2+SS)

• KT= stock kudeaketaren  koste totala

• p= unitate bakoitzaren prezioa

• E= eskaria (totala)

• Q = eskabide bakoitzean zenbat eskatzen dugun

• g= mantenimendu kosteak =r *p

• D= gestioa egiteko behar dugun denbora.

• s= eskabidearen kostea

Eskabide optimoa eskatzen badu enpresak, biltegiko kosteak minimizatzen dira.

ESKABIDE OPTIMOA:

Noiz egin behar da eskabidea?

Eskaera puntua = hornidura epean egidako kontsumoa+ SS

D.

-Hika:toka(gizon),noka(neska)-Hikako alokutiboa lagun arteko hizkeran erabiltzen da,eta solaskideen artean Konfidantza edo parekotasuna dagoela adierazten du.-Hika ari garenean, forma alokutiboak eta Neutroak erabiltzen ditugu. Izan ere, 2.Pertsonari erreferentzia egitean beti Neutroa.-Behin hikako tratamendua aukeratuz gero, Behartuta gaude hikako alokutiboa erabiltzera.

-Zukako edo xukako alokutiboa:-zukako tratamendua errespetua adierazten Dute.

-Berorika:-Errespetu Handia zor zaien pertsonarekin erabili, baina zahartuta dago gaur egun. Hirugarren pertsonako aditzak erabiltzen dira.