Apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Neodarwinismoa edo eboluzio-teoria sintetikoa

Izen hori du biologiaren hainbat eremu batzen baititu; esaterako, genetika, paleontologia, biokimika eta ekologia.

• Lamarckismoa baztertzen du.
• Aldakortasun genetikoa bi prozesuk eragiten dute: mutazioek eta birkonbinazioak.
• Hautespen naturalak eragina du aldakortasun genetikoan.
• Hautespen naturalak populazio baten aleloak aldatzen ditu.
• Populazioak eboluzionatzen du, ez banakoek.
• Pixkanaka gertatzen da eboluzioa.

Oreka taiduna

Teoria horri oreka taidunaren teoria esaten zaio eta teoria sintetikoaren gradualismoaren alternatiba bat proposatzen du. Niles Eldredge eta Stephen Jay Gould paleontologoek proposatu zuten, fosilen erregistroan ikusten zituzten jauzi handiak azaltzeko.

Teoria horren arabera, eboluzio-...

Marketinaren ikuspuntuak eta helburuak

Ekoizpen-ikuspuntua: Merkatuan den produkturik onena ekoizten badut, bezeroak nire produktuaren bila etorriko dira (marketin aurretiko ideia).

Salmenta-ikuspuntua: Kontsumitzaileak ez du produktua erosiko, baldin eta enpresak, bezeroaren nahia bereganatuz, produktua erostera bultzatzen ez badu.

Marketin-ikuspuntua: Enpresak kontsumitzaileari zerbait saldu behar badio, lehenik eta behin zer saldu behar dion eta kontsumitzaile horrek zer nahi duen jakin behar du.

Marketinaren helburua

Marketin-aktibitatearen helburua kontsumitzailearen nahiak eta beharrak aztertu eta, trukaketen bidez, asetzea da.

Marketinaren lau oinarriak

• Merkatuaren definizioa.
• Kontsumitzailearekiko orientabidea.
• Marketinaren koordinazioa: Denak

Muskuluak: Sarrera eta Funtzio Nagusiak

Muskulu-ehunak uzkurtzeko gaitasuna du. Uzkurdura horiek gorputzaren atal ezberdinak mugiarazten dituzte. Muskulu-zuntzekin batera, ehun konektiboak muskulu-zelulentzako nerbioak eta kapilarrak zuzentzen ditu.

Giza gorputzean hiru muskulu mota nagusi daude, bakoitzak funtzio espezifikoak betetzen dituelarik:

• Muskulu Eskeletikoa: Hezurrak mugitzen ditu, borondatezko mugimenduak ahalbidetuz.
• Bihotz-Muskulua (Kardiakoa): Odola bihotzetik ponpatzen du, zirkulazio-sistemaren funtsezko atala izanik.
• Muskulu Leuna: Barrai hutsetatik igarotzen diren gaiak (elikagaiak, airea, etab.) eta odol-hodietako odola mugitzen ditu, nahigabeko mugimenduak burutuz.

Orokorrean, muskulu-sistemak gorputzari egitura ematen dio eta...

Gaixotasun Ohikoenak eta Osasun Kontzeptuak

Hurrengo zerrendan, gaixotasun arrunten eta osasunarekin lotutako kontzeptu garrantzitsuen definizioak eta ezaugarri nagusiak aurkezten dira:

Gaixotasun Infekziosoak eta Endekatzaileak

• Alzheimerra: Burmuineko dementzia endekatzailea eta progresiboa da. Oroimenaren berehalako galera sortzen da, oroimenaren eta pentsatzeko gaitasunaren ardura duten neuronak hondatzen direlako.
• Crohn gaixotasuna: Hesteen hantura eta ultzerak eragiten dituen gaixotasun autoinmunea da. Kronikoa da, ez dauka tratamendu sendagarririk, eta, batzuetan, ebakuntzak egitea beharrezkoa da.
• Hemofilia: Barneko eta kanpoko odoljario ugari eragiten dituen gaixotasun genetikoa. Emakumeek transmititzen dute eta gizonezkoek pairatzen dute.

Azterketa zertan datza?

• Artezteko makinaren funtzionamendua eta eragiketak ezagutzea.
• Harri urragarria zer den jakitea.
• Artezteko ebaketa-abiadura, aurrerapena eta iraganaldi-sakonera zer diren jakitea.

Harri urratzaile baten dimentsioak zeren menpe daude?

• Kanpo-artezketa zilindrikoa.
• Barne-artezketa zilindrikoa.
• Artezteko laua.

Harri urratzailea osatzen duten elementuak

Ezaugarri garrantzitsuena espezifikazioa da. Harria osatzen duten elementuak:

• Urratzaile mota.
• Ale-tamaina.
• Gogortasun-maila.
• Egitura.
• Aglomeratzailea.

Zer da urratzailea, nola sailkatzen da eta zein erabiltzen da gehien?

Mekanizatu berri den piezaren material-harroketa burutzen duen harriaren gunea da. Ale eran aurkezten da. Naturalak edo artifizialak izan daitezke. Gehienak artifizialak...

Gizarte feudalaren oinarriak

Erdi Aroa garai arriskutsua zela ikasi dugu. Gainera, monarkak ez ziren gai euren erresumak defendatzeko. Egoera horretan, nekazariek, defentsa bila, nobleen babesa bilatu zuten. Ordainetan, nobleentzat lan egin eta haien aginduak bete behar zituzten. Horrela, nekazariak jopu bihurtu ziren.

Erdi Aroko Europan Elizak botere handia zuen, eta esklabotza ez zuen begi onez ikusten. Beraz, Europatik ia desagertu zen; horren ordez, jopuak agertu ziren. Ez ziren esklaboak, baina antzekoak ziren.

Basailutza eta feudoa

Nobleak elkarri eta monarkari lotuta zeuden basailutza-itun baten bidez. Nobleak monarkaren basailu bihurtzen ziren (leialtasuna eta laguntza militarra eskainiz). Trukean, monarkak feudo bat ematen zien, hau da,...

Zitoplasma (Zitosola, Hialoplasma)

Zitoplasma zelularen barneko ingurunea da, mintz plasmatikoaren eta nukleoaren artean dagoena. Funtzio nagusiak:

• Biskositatea erregulatzen du.
• Disoluzio indargetzailea da (pH-a erregulatzen du).
• Erreakzio metaboliko gehienak gauzatzeko lekua da: glukolisia, hartzidura eta biomolekulen sintesia, besteak beste.
• Organuluen sostengua da.

Erribosomak

Oro har, zelula guztietan daude (espermatozoideetan ez, globulu gorrietan urriak dira). Kokalekua:

• Aske, zitosolean.
• Isolatuta edo taldeetan (polirribosomak).
• EE pikordunean.
• Mintz nuklearraren kanpoaldean ere bai.
• Mitokondrioetan eta kloroplastoetan (70S motakoak).

Lisosomak

Mintz batez inguratutako besikulak dira, eta biomolekulak hidroliza ditzaketen 50 digestio-entzima inguru...

Ekoizpen potentzialaren muga horri Ekoizpen Aukeren Muga (EAM) esaten zaio. EAM honek adierazten du gizarte batek denbora-aldi jakin batean ekoitzi ditzakeen ondasunen eta zerbitzuen gehienezko kantitatea, ekoizpen-baliabide eta teknologia-ezagutza jakin batzuk erabiliz.

Ekoizpen Aukeren Mugaren Analisia

EAM hiru kontzeptu garrantzitsu (baliabide-eskasia, aukera-kostua eta ekoizpen potentziala) adierazten dituen ekonomia-eredu baten bidez analizatzen da. EAMa grafikoki adierazteko, ohikoena da bi ondasun edo zerbitzu jakin (x eta y) ekoizten dituen herrialde hipotetiko bat erabiltzea, nahiz eta jakin badakigun herrialde bakoitzak urtean milaka ekoizten dituela, milioika ez badira.

Plangintza Zentralizatua

Plangintza Zentralizatua egiten duen organoa

Baliabideen...

Tutoretzaren Egikaritza

Tutoretza eratu ondoren, tutoreak epailearen aurrean onartu eta kargua hartu behar du. Ondoren, tutoretza erregistroan inskribatu behar da, Kode Zibilaren Laugarren Liburuan adierazten den bezala.

Tutorearen Obligazioak

Tutorearen obligazioak arlo pertsonalean zein ondarezkoan:

• Fidantza eman: Kode Zibilaren 284. artikulua. Hau ez da ohikoa, adingabearen ondarea oso handia ez bada.
• Inbentarioa egin: Kode Zibilaren 285. artikulua. Adingabearen ondarearen zerrenda bat egin behar da. Inbentarioa kargua hartu denetik 60 eguneko epean aurkeztu behar da.
• Tutoretzapekoa zaindu: Kode Zibilaren 228. artikulua.

  Zaintza-betebeharrak:

  • Tutoretzapekoari mantenua ematea.
  • Adingabea hezi eta heziketa osoa ematea.
  • Gizartean hobeto txerta dadin sustatzea.

Klimograma: Datuak eta Interpretazioa

Epe jakin batean toki zehatz bateko prezipitazioen eta tenperaturen datuak irudikatzen dituen grafikoa da. Klimak ulertzeko eta deskribatzeko oinarrizko bi elementu azaltzen ditu: tenperatura eta plubiositatea. Horrelako grafikoei diagrama termoplubiometriko edo grafiko klimatiko ere esaten zaie.

Tenperaturak: Analisia eta Ezaugarriak

Eskuratu ditugun datuek honako hau erakusten digute: 17,82 °C-ko batez besteko tenperatura (15 °C baino gehiagokoa). Penintsulan ohikoa denez, latitude ertainetako klima epel bati dagokio.

Maximoa abuztuan neurtzen da (25,5 °C, uda beroa) eta minimoa urtarrilean (11,5 °C, negu epela). Datu horiek erabiliz, 14 °C-ko tenperatura-bitartea (edo hedadura termikoa) lortzen dugu,...