Neodarwinismoa, oreka taiduna eta giza espeziearen eboluzioa

Laburpena

Testuak eboluzio-teoria sintetikoaren oinarriak azaltzen ditu: aldakortasun genetikoa, hautespen naturala eta populazioen eboluzioa. Ondoren oreka taiduna teoria eta espeziazio prozesua aztertzen ditu. Azkenik, giza espeziearen jatorria eta zutikako jarrerari lotutako aldaketa anatomikoak deskribatzen ditu.

Funtsezko puntuak

Neodarwinismoak biologiaren hainbat eremu batzen ditu: genetika, paleontologia, biokimika eta ekologia.
Aldakortasun genetikoa mutazioek eta birkonbinazioek eragiten dute, eta hautespen naturalak populazioaren aleloak aldatzen ditu.
Eboluzio sintetikoaren arabera, eboluzioa pixkanaka gertatzen da eta populazioak eboluzionatzen du, ez banakoak.
Oreka taiduna teoriak eboluzioa estasi-garaiez eta tarte motz batzuetako espeziazioez osatutakoa dela proposatzen du.
Espeziazioa ale ugalkorren isolamenduarekin hasten da; isolamendu geografikoa da horretarako modu nagusietako bat.
Giza espeziea hominidoen familiako ordezkari bakarra da gaur egun, primateen ordenakoa.
Zutikako jarrerak gorputz-adarren, pelbisaren, bizkarrezurraren, zulo okzipitalaren eta oinaren aldaketak ekarri zituen.

Frogatu zeure burua

Neodarwinismoa edo eboluzio-teoria sintetikoa

Izen hori du biologiaren hainbat eremu batzen baititu; esaterako, genetika, paleontologia, biokimika eta ekologia.

Lamarckismoa baztertzen du.
Aldakortasun genetikoa bi prozesuk eragiten dute: mutazioek eta birkonbinazioak.
Hautespen naturalak eragina du aldakortasun genetikoan.
Hautespen naturalak populazio baten aleloak aldatzen ditu.
Populazioak eboluzionatzen du, ez banakoek.
Pixkanaka gertatzen da eboluzioa.

Oreka taiduna

Teoria horri oreka taidunaren teoria esaten zaio eta teoria sintetikoaren gradualismoaren alternatiba bat proposatzen du. Niles Eldredge eta Stephen Jay Gould paleontologoek proposatu zuten, fosilen erregistroan ikusten zituzten jauzi handiak azaltzeko.

Teoria horren arabera, eboluzio-aldaketa guztiak ez dira mailaz maila gertatzen. Egonkortasun-garai horiei estasi-garaiak esaten zaie. Espeziazio izeneko tarte motz batzuk egon ohi dira egonkortasun-garaien tartean.

Espezieak eta espeziazioa

Espeziazioa esaten zaio aurretik zegoen espezie batetik abiatuta beste espezie bat sortzen duten prozesuei.

Funtsezkoa da ale ugalkorren isolamendua gertatzea; funtsezkoa da espezie bereko bi populazioren artean geneen fluxu etengabea nola edo hala etetea. Populazioen isolamendu geografikoa da moduetako bat: hesi geografiko bat agertzen da.

Populazio bakoitzaren hasierako material genetikoa mailaz maila bereizten joaten da, mutazioaren eta birkonbinazioaren bidez. Denboraren poderioz, populazioak ez dira berdinak izango, ez jokabidean, ez itxura morfologikoan, ez eta itxura fisikoan ere.

Giza espeziearen jatorria eta eboluzioa

Arbaso berak

Giza espeziea da gaur egun hominidoen familiako ordezkari bakarra. Hominidoen familia primateen ordenakoa da, tximino antropoideekin, mundu berriko eta zaharreko tximinoekin eta prosimioekin batera.

Zutikako jarrera

Bi hanken gainean oinez ibiltzea da, eskuak lurrean jarri gabe. Aldaketa nagusiak hauek dira:

Beheko gorputz-adarrak hazi eta goikoak eta enborra baino luzeagoak bihurtu ziren.
Pelbisa txikiagotu eta zabaldu egin zen, lehen baino beherago kokatuz.
Bizkarrezurrak S forma hartu zuen, lau kurbarekin.
Zulo okzipitala burezurraren behealdean kokatu zen.
Oineko behatz lodia luzatu egin zen eta besteen paraleloan jarri zen.

Ohiko galderak

Zer da neodarwinismoa?

Eboluzio-teoria sintetikoa da, eta biologiaren hainbat eremu (genetika, paleontologia, biokimika eta ekologia) batzen ditu. Lamarckismoa baztertzen du.

Zein da oreka taiduntearen ideia nagusia?

Eboluzio-aldaketa guztiak ez dira mailaz maila gertatzen; egonkortasun-garaiak (estasia) eta tarte motz batzuetako espeziazioak txandakatzen dira. Niles Eldredge eta Stephen Jay Gould-ek proposatu zuten.

Nola gertatzen da espeziazioa?

Funtsezkoa da ale ugalkorren isolamendua, espezie bereko populazioen arteko geneen fluxua etetea. Isolamendu geografikoa da modu nagusietako bat, eta denborarekin populazioak bereizten dira.