Gaixotasun ohikoenak eta osasun kontzeptu nagusiak: definizioak eta ezaugarriak
Laburpena
Dokumentu honek gaixotasun infekziosoen eta endekatzaileen definizioak eta sintomak aurkezten ditu, besteak beste Alzheimerra, Crohn gaixotasuna, hemofilia, kolera, tuberkulosia eta gripea. Immunitate-sistemako B eta T linfozitoen funtzioak ere azaltzen ditu. Azkenik, bizi-itxaropena, gaixotasun autoinmuneak eta osasunaren definizioa laburbiltzen ditu.
Funtsezko puntuak
- Alzheimerra burmuineko dementzia endekatzaile eta progresiboa da, oroimenaren galera eragiten duena.
- Crohn gaixotasuna hesteen hantura eragiten duen gaixotasun autoinmunea da, kronikoa, eta sendabiderik gabea.
- Hemofilia gaixotasun genetikoa da; emakumeek transmititzen dute eta gizonezkoek pairatzen dute.
- Tuberkulosia bakterio batek eragiten duen biriketako infekzioa da, airearen bidez transmititzen dena.
- B linfozitoek antigorputzak sortzen dituzte, eta T linfozitoek kutsatutako zelulak suntsitzen dituzte.
- Osasuna ongizate fisiko, mental eta sozial osoko egoera da, ez soilik gaixotasunik eza.
Gaixotasun Ohikoenak eta Osasun Kontzeptuak
Hurrengo zerrendan, gaixotasun arrunten eta osasunarekin lotutako kontzeptu garrantzitsuen definizioak eta ezaugarri nagusiak aurkezten dira:
Gaixotasun Infekziosoak eta Endekatzaileak
- Alzheimerra: Burmuineko dementzia endekatzailea eta progresiboa da. Oroimenaren berehalako galera sortzen da, oroimenaren eta pentsatzeko gaitasunaren ardura duten neuronak hondatzen direlako.
- Crohn gaixotasuna: Hesteen hantura eta ultzerak eragiten dituen gaixotasun autoinmunea da. Kronikoa da, ez dauka tratamendu sendagarririk, eta, batzuetan, ebakuntzak egitea beharrezkoa da.
- Hemofilia: Barneko eta kanpoko odoljario ugari eragiten dituen gaixotasun genetikoa. Emakumeek transmititzen dute eta gizonezkoek pairatzen dute. Ez dago sendabiderik; beraz, zauriak saihesteko kontu handiz ibili behar da.
- Kolera: Vibrio cholerae bakterioak eragindako hesteetako infekzioa da. Sintomak: beherakoa, gorakoak, deshidratazioa eta mina. Tratamendua: serumak eta antibiotikoak.
- Tuberkulosia: Bakterio batek eragindako biriketako infekzioa. Sintomak: eztula (batzuetan odolarekin), sukarra, izerdia eta ahultasuna. Airearen bidez transmititzen da, gaixoak eztul, doministiku edo tu egitean. Tratamendua farmakoekin egiten da.
- Gripea: Hegazti eta ugaztunengan eragina duen gaixotasun infekziosoa, birus batek eragindakoa. Sintomak: sukarra, eztula, eztarriko mina, giharretako mina eta ahultasuna. Eztul edo doministiku egitean transmititzen da. Tratamendua antibiotikoekin egiten da (oharra: gripea birus batek eragiten du, eta antibiotikoak bakterioen aurka dira eraginkorrak; beraz, antibiotikoak ez dira tratamendu egokia gripe arrunterako, bakterio-infekzio sekundariorik ez badago behintzat).
Immunitate-Sistemako Zelulak
- B linfozitoak: Antigorputzak sortzen dituzten proteinak dira. Antigorputzak antigenoei atxikitzen zaizkie. Antigorputzez estalitako mikroorganismoak markatuta geratzen dira, beste globulu zuri batzuek suntsitzeko.
- T linfozitoak: T linfozitoek proteina horiek (antigenoak) ezagutu eta kutsatutako zelulak suntsitzen dituzte. Horrenbestez, birusa ugaltzea eragozten dute. T linfozitoek immunitate-sistemako zenbait elementuren funtzionamendua erregulatzen dute; beraz, behar-beharrezkoak dira organismoa babesteko.
Osasun Adierazleak eta Definizioak
- Bizi-itxaropena jaiotzean: Bizi-kalitatearen adierazle nagusietako bat da. Urte jakin batean jaiotako pertsona multzo bat, batez beste, zenbat urtez biziko den kalkulatzen du.
- Gaixotasun autoinmuneak: Gure organismoko molekularen bat arrotza balitz bezala hartzean sortzen diren gaixotasunak dira.
- Osasuna: Ongizate fisiko, mental eta sozial osoko egoera da, eta ez soilik gaixotasunik edo afekziorik eza.
Deskargatu
PDF Word HTMLOhiko galderak
Zer da Alzheimerra?
Burmuineko dementzia endekatzaile eta progresiboa da. Oroimenaren berehalako galera sortzen da, oroimenaren eta pentsatzeko gaitasunaren ardura duten neuronak hondatzen direlako.
Nola transmititzen da tuberkulosia?
Airearen bidez transmititzen da, gaixoak eztul, doministiku edo tu egitean. Tratamendua farmakoekin egiten da.
Zer da gaixotasun autoimmunea?
Gure organismoko molekularen bat arrotza balitz bezala hartzean sortzen diren gaixotasunak dira.
Frogatu zeure burua
Berrikuspen-txartelak
Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.
Testa
AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.