SOKRATES:

Platonen maisu izan zen Sokrates, e zuen ezer idatzi, baina bere pentsamendu eta bizitzeko era eragina zenbait filosofotan. Ekarpen teoriko nagusiak, elkarrizketa bidezko argudiaketa eta definizio unibertsalen gaineko ikerketa izan ziren. Zuzentasun, juztizia, bertute eta antzeko hitzen definizio unibertsala aurkitzen zaiatu. Definizio unibertsalak badira, kontzeptu batek biltzen dituen gauzen artean zerbait komuna dagoen aldetik.

Bilaketarako metodologia, galdera bidezko prozedura da, bi urrats ditu; ironia eta maieutika.Hasieran, ziurtasun osoz mintzo, Socratesen ustez jakinduariaren azpian ez jakintasuna dago, eta ironia ezjakintasun hori agerian ustean datza. 'Ezer ez dakidala baino ez dakit', ezjakintasunarena egiten du solakidearen...

Negoziazioa: Kontzeptua eta Oinarriak

Negoziazioa elkarrekintza batetik abantailak potentzialki lortzea ahalbidetzen duen prozesua da, non itxuraz gatazkan dauden bi alde edo gehiagok ekintza bateratuen bidez emaitza asegarriak bilatzen dituzten.

Negoziazioaren Ezaugarriak:

• Prozesua: Prozesu bat da, ez ekintza puntual bat, eta zenbait etapa ditu.
• Interesen gatazka: Parte-hartzaile baten helburuen lorpena besteek dituzten helburuen lorpenarekin gatazkan dago.
• Baliabideak: Alde bakoitzak baliabide batzuk ditu, bere onurarako erabil daitezkeenak, baina beste aldearen onuran ere lagun dezaketenak.
• Elkarrekintza: Aldeen elkarrekintzaren ondorioz lortzen dira emaitzak.
• Interesen asebetetzea: Negoziazioaren bidez, adostasuna lortu gabe baino hobeto asetzen

Espainian Franco jeneralak zuzendutako diktadura erregimena izan zen 1939tik 1975era bitartean.

Lehen Aldia (1940ko Hamarkada)

Gizarteak, Frankismoaren lehen aldian, batik bat 40ko hamarkadan, demografikoki atzera egin zuen. Goseak eta gaixotasunek (tuberkulosia adibidez) eraginda, heriotza tasa izugarri handitu zen, eta jaiotza tasa handia ere izateagatik ozta ozta mantendu zen hazkunde begetatibo positiboa (%o 0,9). Hiri handietan txabolak ugaritu ziren.

Sozialki, moral kristaurik zorrotzena inposatu zen, eta horrek familiartean eredu patriarkalaren ezarpena ekarri zuen. Halaber, emakumearen gutxioagotasun juridikoa finkatu zen.

Bigarren Aldia (1960ko Hamarkada)

Bigarren aldian, 1960ko hamarkadan bereziki, biztanleriaren urteko hazkunde tasa mende...

Erromantizismoa

Sarrera

Erromantizismoa 1830-1850 urteen artean garatzen den korronte artistikoa da. Mugimendu honen sorreran kontuan hartu behar dira XIX. mendeko alemaniar pentsalarien ekarpenak eta, klasikotasun latinoaren alternatiba gisa, tradizio kultural germanikoa berpizteko interesa.

Korronte ideologiko honen baitan kultura klasizistarekin kontrajartzen diren elementuak agertzen dira:

• Arrazoiaren nagusitasunaren aurrean, sentimendu indibidualak.
• Barruko ni-ari, eta, beraz, gizabanakoari emandako lehentasuna.
• Inperioaren ideiaren aurrean, nazioarena.
• Estatu idealaren aurrean, entitate kulturalak, linguistikoak eta geografikoak.

Erromantizismo plastikoa sortzerakoan, Ingalaterran gotikoa birbaloratzen hasi zen eta Alemanian, arkitektura gotikoari...

Atal honek Espainiako II. Errepublikaren hirugarren aldia hartzen du, 1936an hasi zena eta, Gerra Zibilaren giroan jada, Espainiaren zati batean 1939ra arte luzatu zena.

Fronte Popularraren Garaipena

Gobernuak biurteko kontserbadorean ezkerren aurka egindako zapalketa gogorraren ondorioz, ezkertiarrek (errepublikanoek, sozialistek eta komunistek) Fronte Popularra osatu zuten 1936ko otsailaren 16ko hauteskundeetan elkarrekin aurkezteko. Fronte Popularrak ozta-ozta irabazi zituen hauteskundeak.

Gobernu Berria eta Lehen Neurriak

Maiatzean, Azaña Errepublikako presidente hautatu zuten, eta Casares Quiroga, gobernuburu. Gobernu berriak hauteskunde-koalizioan hitzartutako programa abiarazi zuen:

• Preso politikoei amnistia ematea.
• Enpresaburuak kaleratutako

1931ko apirilaren 12an hauteskundeetan, Errepublika ezartzerakoan Hego EHn, EAJ eta Karlistak nagusitu ziren. EAJk berehala onartu zuen errepublika, euskal autonomia estatutua lortzeko aukera eskaintzen baitzuen. Jose Antonio Agirre EAJko Getxoko alkatea izan zen euskal estatutua lortzeko ekimenaren aitzindaria. 1931ko maiatzean, Eusko Irakaskuntzak batzorde bat eratu zuen. Behin-behineko gobernuaren babesa eman zion estatutuak, hain zuzen ere. EAJ eta karlistek hasierako proiektuari aldaketak egin eta sozialista eta errepublikarrek eragozpen bat jarri zioten: elizaren eta estatuaren arteko harremanak Errepublikako gobernuarenak zirela eta ez gobernu autonomoarena. Ekainaren 14an, Lizarran estatutu proiektua onartu zen. Gehiengo errepublikarra...

2 Oinarri ideologikoak

Frankismoak ez zuen ideologia zehatz bat izan, iturri ideologiko eta kanpoko erreferentzia desberdinetan oinarritutako sintesia baizik. Espainiako historiaren epealdi honetako ezaugarri ideologiko batzuk identifika ditzakegu:

Faxismoa

Franco ez zen berez falangista izan, baina honetaz baliatu zen. Francoren gobernuaren lehen urteetan Italia eta Alemaniaren eragina nabarmena izan zen, eredu horietatik bi ezaugarri nagusi hartu zituelarik: Hitler eta Mussoliniren antzera, Francok lider karismatiko bihurtu nahi izan eta caudillo titulua asmatu zuen bere buruzagitza izendatzeko. 1937 urtean dekretu baten bidez falangista, karlista eta nazional-sindikalismoa batu ziren FET y de las JONS izeneko alderdi bakarrean. Nazionalismo...

Adolfo Suarezen lehen gobernua

1976an, erregeak Adolfo Suarez izendatu zuen gobernuko presidente.

Bere lehen gobernuak 1979 urtera arte iraun zuen. Gobernuko talde irekienekin eta Koordinazio Demokratikoan bildutako oposizio demokratikoarekin ondo moldatzea lortu zuen.

1. Erreforma politikoa

Adolfo Suarezen gobernuko lehen erabaki politikoek azkartu egin zuten prozesu demokratikoa; izan ere, amnistia agindu zuen preso politikoentzat eta oposizioko kide guztiekin elkarrizketak lortu zituen (PSOE, PCE…).

Aurrerago, erregimenaren erreforma edo aldaketa politikoa ekarri zuen eta erregearen (eta batez ere Fernandez Mirandaren) laguntzaz baliatuz.

2. Sektore moderatuaren garaipena

Herritarrek behin betiko onartu zuten legea erreferendum batean.

Suarezen gobernuak...

Aldaketa Klimatikoa

Zer hiru fenomeno eragiten dute airearen kutsaduran? Urakanak eta tenperatura aldaketak eragiten dute airearen kutsaduran.

Zergatik gertatzen dira uholdeak? Beroaren ondorioz glaziarrak urtzen dira eta itsas maila igotzen da, eta horrek uholdeak eragiten ditu.

Zer ondorio gertatuko zaio Euskal Erkidegoko ekosistemari? Ekosistemak gutxitu egingo dira eta behe kostaldea urpean geldituko da.

Non dago kontaminazio gehien dagoen herrialdea? Txina.

Lurzoruaren Degradazio Fisikoa

Zer gertatzen zaio lurzoruari degradazio fisikoa dagoenean? Kutsatu egiten da eta kalitatea galtzen du.

Zer da joan-etorriko partikula prozesua? Prozesu naturala da, haizeak partikulak garraiatzen ditu.

Zer da degradazio fisikoa? Lurzoruaren kalitatea txarragoa...

Aurrean daukagun mapa EAEko industri enpleguen mapa da. EAEko mapa honek, udalerri mugak erakusten ditu eta legendan, indrustriako langile kopurua adierazten da, kolore-tamaina ezberdineko zirkuluen bitartez.. Zirkuluak EAE osoan zehar, udalerri mugen barnean daude kokaturik eta hortaz herri nagusi bakoitzeko industri enpleguaren informazioa ematen digu. Orokorrean esan daiteke probintzia bakoitzak errealitate ezberdina erakusten duela, jarraian probintziako azalpena egingo delarik.

Industriaren kokapenak adierazten du, banaketa desorekatuta dagoela. Eskualdeei dagokionez, industriaren banaketak, triangelu azlderanzizkoaren itxura du. Bilboko eta Donostiako guneak, barnealdean, industria korridore batekin elkartuta daude. Vitoria-GAsteiz berriz,...