-XX. mendeko lehen urteetan, Euskal Autonomia Erkidegoa eskualde emigratzailea izan zen. Arrazoi nagusia lurraren jabetza-egitura eta oinordetza besterendu izana izan zen. Familiako ustiategien banaketa eragoztean, seme-alaben zati batek ez zuen emigratzea beste aukerarik ikusten. Gehienbat ozeaoz bestealdeko emigrazioa izan zen, Latinoamerika izanik helmuga nagusia. Aipatutakoa gorabehera, Euskadiko biztanleriaren hazkunde gehiena barruko immigranteak iritsi izana izan zen.

-1911. urtearen eta 1975eko krisiaren artean, Euskal Autonomia Erkidegoa immigrazio handiko eskualde bihurtu zen, batez ere 1950-1975 garaian. Arrazooi hauen egon ziren tartean: goiz industrializatzea eta desarrollismo garaian industria goraldian egotea. Industrialde nagusiek...

-Bizkaikoindustriaren garapena. 2 eragile: Meategien legea, eta Bessemer bihurgailua. -Burdinaren esportazioahainbat mee konpainia)- Ikatza, ikatz horrekin hornitu Bizkaiko burdingintza lantegiak. - Burdinaren esportazioak, industriahazkundearen eragilerik nagusienaekarritako kapitala industria eta trenbidean inbertitu. - Kapital hori, Bizkaiko oligaria, Nerbioi ibaiaren eskuinaldean, Langileak ezkerraldean. -Industrializazioaren 2.aldia 1880.hamarkadan burdingintza jarduera nagusia, Eskulan asko behar eta inmigranteak etorri.- Ontzigintzaren garapena Bizkaian, Bilboko portua eraiki. Trenbide sistema hobetu zen , Bankak behar ziren(kapitala metatzeko eta inbertsioak egiteko).

LAN BALDINTZAK

-Eraldaketa ekonomikoa eragina gizartearen bizimoduan,...

Itzulpenaren Sarrera

Proteinen sintesiari itzulpen deritzo, hizkuntza baten (nukleotidoen hizkuntzaren) informazioa beste hizkuntza batera (aminoazidoen hizkuntzara) igaroaraztea baita.

Erribosomaren Funtzioa eta Guneak

Prozesua erribosometan gertatzen da. Erribosomek egitura egokia dute rRNA sekuentziak barne hartzeko eta kodonez kodon mugitzeko gai dira. Erribosoma bakoitzak bi elkargune nagusi ditu:

• P gunea (Peptidil gunea): Kate polipeptidikoari lotutako azken aminoazidoa duen tRNA kokatzeko.
• A gunea (Aminoazil gunea): Kateko hurrengo aminoazidoa daraman tRNA molekula erantsiko zaion lekua.

Itzulpenaren Faseak

1. Hasiera (Iniziazioa)

Erribosomaren azpiunitate txikiena mRNA molekula baten 5’ muturrari lotzen zaio. Formilmetionina (fMet) aminoazido...

Giza baliabideen kudeaketa enpresaren giza elementuekin lotutako erabaki, ekintza eta politiken multzoa da, enpresaren produktibitatea eta lehiakortasuna hobetzea helburu duena.

Lana: Definizioak eta Ezaugarriak

Borondatezkoa

Pertsona berak erabakitzen du non eta nola lan egingo duen.

Besteren Konturakoa

Beste pertsona edo enpresa baten konturako egiten den lana. Langileak egindako lanaren irabaziak lortzen ditu eta enpresak soldata ordaintzen dio.

Ordaindua

Lana ordaindu egin behar da; pertsonak jarduera bat egiten du eta enpresak soldataren truke ordaintzen dio.

Mendekoa

Lan-harremanean, langilearen lana enpresaburuaren erabakien mende dago.

Soldata

(Nomina) Langileak bere lan-zerbitzuak besteren kontura eramateagatik dirutan edo gauzatan jasotzen dituen...

Industriaren Eboluzioa II: Egungo Industria eta Paisaiak

Egungo Industria

XX. mendean sortu zen, Hirugarren Industria Iraultzari esker. Industriak teknologia berriak erabiltzen ditu (informatika, telekomunikazioak, etab.). Ordenagailuen eta roboten bidez kontrolatutako makinak erabiltzen dira, material berriak (adibidez, Nomex) eta energia-iturri berriak (nuklearra, energia alternatiboak) ere bai.

Fabrikazioa produkzio-faseak elkarren artean banatzen dituzten establezimendu txikietan egiten da. Langile gutxik egiten dute lan, baina prestakuntza-maila handia dute, eta produkziorako zerbitzuetan lan egiten duten beste langile asko gehitzen zaizkie: ikerketan, marketinean, diseinuan, etab.

Oro har, produkzioa produktu merke eta anitzen serie laburretan...

Cadizko Konstituzioa

Testuaren Kokapena

Testu honek Cadizko Konstituzioa du hizpide. Ez da Cadizko Konstituzio osoa, zati bat baizik. Lehen mailako testu juridiko bat da.

1812. urtean idatzi zuten Cadizen, Independentzia Gerra piztu zen garaian. Frantsesek penintsula hartu zutenean, Cadiz eta beste hainbat puntu izan ezik. Napoleonen anaia, Jose Bonaparte, Espainiako erregea zen, Napoleonek dinastia aldaketa bultzatu ondoren. Napoleonek Espainia inbaditu zuenean, Fernando VII.a gatibu hartu zuen, ezin baitzen Espainiara itzuli arrisku politikoa zela eta.

Egilea Cadizko Gorteak dira, eta hiru joera ideologikoz osatuta zeuden:

• Kontserbadoreak: erreforma guztien aurkakoak eta Erregimen Zaharra bere horretan mantentzearen aldekoak zirenak;
• Berritzaileak:

Isabel II.aren Erregealdiaren Hasiera

Isabel II.aren erregealdia hasi zenean, 13 urte zituela, adin nagusikoa zela onartu zen herrialdea gobernatzeko. Horrela, liberalismo zentrista eta moderatua ezarri zen betiko.

Hamarkada Moderatua (1844-1854)

Hamarkada honetan (10 urte), pertsona garrantzitsuenak Narváez jenerala eta, amaieran, Murillo izan ziren. Hamarkada honetan bost puntu nagusi ezarri ziren:

• 1845eko Konstituzioa: Erabat berria eta moderatua zen.
• Zerga Sistema: Erreforma handia egin zen zerga sistemak arrazionalizatzeko eta liberalizatzeko.
• Udalen Legea: Leku bakoitzeko agintaria gobernuko ahaltsu bat izatea erabaki zen (probintzia bat gobernatzeko gai zen norbait).
• Batikanoarekin Konkordatua: Murillok sinatu zuen. Batikanoak kleroaren ondasunen

Latitudea:

Espainia Ipar hemisferioko alde epelean dago, honek 4urtaro egotea egiten du: bi nabarmenak (uda eta negua) eta beste bi trantsizio edo tartekoak (udaberria eta udazkena). Kanariar uharteak salbuespena dira, latitude subtropikalean daudenez ez dute urtaroen arteko kontraste handirik.

Kokapena:

Iberiar penintsula, bi ur-masa handiren artean (Ozeano Atlantikoa eta Mediterraneo itsasoa) eta bi kontinenteren artean (Europa eta Afrika) dago. Kokapen honek aire-masa ezberdinen arteko bidegurutzea bihurtzen du. Kanariar uharteak mota askotako eragin atmosferikoak jasotzen dituzte Afrikatik hurbil daudelako.

Itsasoaren eragina:

Iberiar penintsula zabalera handikoa da. Kostaldeak zuzenak dira eta kostaldearekiko paraleloak diren mendi-kate ugari...