Sokrates eta Sofisten Filosofia Kontrastea

SOKRATES:

Platonen maisu izan zen Sokrates, e zuen ezer idatzi, baina bere pentsamendu eta bizitzeko era eragina zenbait filosofotan. Ekarpen teoriko nagusiak, elkarrizketa bidezko argudiaketa eta definizio unibertsalen gaineko ikerketa izan ziren. Zuzentasun, juztizia, bertute eta antzeko hitzen definizio unibertsala aurkitzen zaiatu. Definizio unibertsalak badira, kontzeptu batek biltzen dituen gauzen artean zerbait komuna dagoen aldetik.

Bilaketarako metodologia, galdera bidezko prozedura da, bi urrats ditu; ironia eta maieutika.Hasieran, ziurtasun osoz mintzo, Socratesen ustez jakinduariaren azpian ez jakintasuna dago, eta ironia ezjakintasun hori agerian ustean datza. 'Ezer ez dakidala baino ez dakit', ezjakintasunarena egiten du solakidearen kontraesanak agerian usteko. Erantzun egokiaren bila joateko, maieutika erabiltzen du. Egia gure barnean dagoela dio, eta guztiok heldu ahal garela egira. Socratesen ama emagina zen, eta emakimeekin egiten zuena egiten zuen Sokrtaesek solaskideekin, barruan dauden gauzen gaineko egia kanporatu.(maieuo erditu da grekeraz)

Azkenik, Intelektualismo moralaren doktrina dugu. Sokratesek dio bertutearen bidez bakarrik zoriontasuna lortu daitekeela, hori ez dakiena ezjakin eta gixajo bat da. Bertutea jakintzaren menpe jartzen du, hau behin praktikatuz gero, bertutera lotuko zara.

SOFISTAK:

k.a. V mendean demokrazia sistema politkoa Atenasen. Hitz egiteko eskubidea hiritar libre guztiek, ondorioz hitzaren erabilera obsesio bihurtu zen. Sofista filosofo eta jakintsu taldea agertu zen, hauek kanpotarrak ziren eta erretorika teknika irakatzi zieten Atenastarrei. Arazo berriak plazarati zituzte, antopologikoa, zuzenbidezkoa, politiko, morala. Ordezkari nagusiak, Protagoras eta Gorgias.

Sofistek ez zuten zentzumenen baliozkotasuna kolokan jarri, zentzumenetik datozen pertepzioa pertsonaka aldatzen dela diote, ez dagoela egia unibertsalik eta egotekotan subjetiboa dela. (Gorgias 'Ez dago egiarik, egiari balego ere, ezingo genuke ezagutu, ezagutzekorik balegoere, ezingo genuke komunikatu'.

Atenastar ohitura, erlijio eta reakundeak kritikatu zituzten balio erlatibismoa aldarrikatuz, esaterako balio moralaren arabera, gauzak egia edo gezurra, zuzenak ala ez zuzenak dira. Gizakiok elkarbizitzarako adostutatako arauak jarraitzen ditugu, onuragarriak direlako, ez zuzenak edo egia direlako. Naturaa arautzen duten legeak ez bezala(physis), giza legeak(nomos) konbentzioz sortuak dira, horretan data sofistek defenditutako legeen konbentzionaltasunaren ideia.