DBH mailako Historia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Tearen matxinada:Londresko gobernuak, “Tea Acys” legeak aldarrikatu zituen, tearen merkataritzaren monopolioa eukitzeko. Neurri horrek, Amerikako merkatarien ondamena eragin zezakeen;beraz, kolonoek indiarrez mozorrotuta tea zeukaten Ingalaterrako itsasontzi batzuei eraso zieten Bostongo portuan. Gobernuak portua sarratu zuen eta biztanle guztiei izuna jarri zieten.

Liberalismoa:Liberalismoaren printzipio ideologikoak, XVIII.Mendean Ilustrazioaren idea berriengandik sortuak, Ipar Amerika eta Frantziako iraultzek ezarrita ikusi ditugu:subiranotasun nazionala...Gizaki eta herritarren eskubideak...

XIX.Mendearen bigarren erdialdean burgesiak iraultza ugari egingo ditu Europan Erregimen Zaharrekin amaitzeko eta Sistema Liberala jartzeko eta

maskardak : festa mordoa da inautegiaren ondoan da.herri antzerki mota bat da esaugarriak jai herrikoa da antsinako usodiak erakusten du pertsonaiak bi taldetan banatzen dira gorriak eta beltszak escenak ezenak komikoak dia xabirariak herri antzekiaen mota bat da xarabiari paradak egunez egiten dira xaribari fartzak umoreskoa dira ahosko poesia idatzi gabeko poesia dadekorazio olerkia apaingarri olerkiak dira ezaugarri naguzia errepoikamena hotsak eta erritmoa kopla zaharrak jaietan kantatzen da , errima daukate ezaugarri naguzia barruan daukan zatiketa da erromatzeak ahosko komposisio bikaina du ahosko ipuinak egile ezagunik duten ipuin zaharrak dira nondik jaso belauniz belauniko eta biltzaileei esker jatorria kontalari bakoitza bere erari...

azaldu pentxmendu:Errenazimenduko humanismoak gizakiaren garrantzia goraipatzen zuen erdi aroko teozentrismoak ez bezala.Arrazuinalismoan eta klasizismo greko latindarrean ispiratuan eta zientzian oinarritua.

nola hedatu humanistak:Idaia humanistak inprentari sker hedatu ziren europan.Obra asko argitaratu ziren eta akademia eta unibertsitateak izan ziren ezagutza berriaren ardaz nagusia.

nor izan martin lutero:Teologo Alemaniarra(1483-1546) protestantismoaren sorrera suposatu zuten.Elizaren erreforma erligioso bati ekin zion.Elizaren hierarkia eta Dotrina katolikoa kritikatzen zuen eta federen bidezko bakarmena,apaizago unbertsalaeta bibliaren autoritatea denfendatzen zuen.

Langile Mugimendu Goiztiarrak eta Eskubideak

Askatasun Sindikala eta Lehen Sindikatuak

Sindikatua langileek osatutako erakunde bat da. Langileek, Estatuaren edo enplegatzailearen eskusartzerik gabe, sindikatuak libreki sortu, antolatu eta afiliatzeko duten askatasun sindikala oinarrizko giza eskubide bat da.

Trade Union Britainia Handiko lehenengo sindikatua izan zen, eta 1824. urtean sortu zuten ingelesek.

Ludismoa: Industria Iraultzaren Aurkako Erreakzioa

Ludismoa industrializazioaren aurkako langile-mugimendu bat izan zen, Ingalaterran bereziki 1811-1812 urte bitartean garatu zena. Ehungintzako langileak ziren bereziki, beren lanpostuak kolokan jartzen zituztelakoan makina berrien erabileraren aurkakoak. Makina horiek apurtzeagatik nabarmendu...

1. Iraultza Burgesa

XVIII. eta XIX. mendean zehar garatu zen aldaketa prozesu bat da. Aldaketa ziklo hau burgesiak gidatu zuen. Bi motatako iraultza burgesak egon ziren:

• Goitik emandako burgesa: Pribilegio politikoak lortzeko aliatuak bilatzen dituzte, eta ez da iraultza bortitz bat izaten.
• Behetik emandako burgesa: Herrian bilatzen dute laguntza, batez ere Frantzian gertatu zen bezala.

Burgesiak aldarrikatutako aldaketak

• Politikan: Sistema politiko absolutua aldarrikatuko dute, bi zutabetan oinarrituta: nazio jabetza eta botere banaketa, absolutismoaren aurka.
• Ekonomikoki: Industriari aurre egiteko aldaketak aldarrikatuko dituzte. Horren ondorioz, nekazariek kontra egingo dute.
• Gizartean: Gizarte klase sozialen gizarte bat oinarrituko da aberastasunaren

Faxismoa eta XX. mendeko gatazka politikoak

Faxismoaren ezaugarriak

Faxismoa Mussolinik Italian ezarri zuen sistema eta doktrina politikoa da, diktadura mota bat. Sortzaile nagusiak Italian Mussolini (1883-1945) eta Alemanian Adolf Hitler (1889-1945) izan ziren. Faxismoaren ideologiaren ezaugarri nagusiak hauek dira:

• Antidemokratikoa eta antiparlamentarioa.
• Nazionalismo amorratua.
• Antikomunista eta jabetza pribatuaren aldekoa.
• Arrazista: germaniar arraza beste guztien gainetik dagoela aldarrikatzen du.
• Antisemitista: "juduak arrazaren etsaiak dira" eta akabatu egin behar direla dio.
• Estatua eta nazioa pertsonaren gainetik daude: "Zu ez zara ezer, zure herria dena da".
• Imperialista: "Arioek lurra behar dute bizi ahal izateko".
• Buruzagiaren boterea erabatekoa

Desarrollismoa: Ekonomia Hazkundea eta Gizarte Aldaketa

Egonkortasun Plana (1959)

1957an Francok gobernu berri bat izendatu zuen, Opus Deiko teknokratekin. Teknokratok Francori ekonomia garatzeko beharra azaldu zioten, eta bi puntu nagusi proposatu zizkioten:

• Autarkia amaitzea.
• Neurri liberalizatzaileak ezartzea.

1959an Ekonomia Antolamendu Berrirako Lege Dekretua (Egonkortasun Plana) onartu zen. Helburu hauek zituen:

• Espainiako ekonomia Europako herrialdeen ekonomian integratzea.
• Estatuaren interbentzionismoarekin eta autarkiarekin amaitzea.
• Merkataritza liberalizatzeko oztopoak kentzea.

Planaren ildo nagusiak hauek izan ziren:

• Ekonomia egonkortzea.
• Barne-ekonomiaren liberalizazioa.
• Kanpo-ekonomiaren liberalizazioa.

Hazkunde Ekonomikoaren Beste Faktore