Unibertsitatea mailako Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Enpresaria

Enpresaria langileek osatzen duten piramidearen gailurrean dago. Hala ere, enpresariak beste pertsona batzuen laguntza beharko du bere helburuak lortzeko. Edonola ere, osagai pertsonalen artean erakunde nagusia da enpresaria. Enpresariak eta bere laguntzaileek gauzatzen duten enpresa jarduera enpresariaren beraren izenean egingo da.

Agindu eta erabakiak hartzeko, ahalmen gorena du enpresariak. Bere gain hartuko ditu negozioaren edo enpresaren arriskuak eta etekinak.

Enpresari motak:

Enpresariak izan daitezke bai pertsona fisikoak (kasu honetan banakako enpresariak deitzen dira), bai pertsona juridikoak (sozietate enpresariak).

Banakako enpresaria:

Edozein pertsona fisikok lor dezake banakako enpresariaren estatusa edo izaera. Horretarako...

Ekonomia Eragileak eta Ekoizpen Faktoreak

Ekonomia Eragileak

Hiru eragile handik egiten dituzte ekonomia-jarduerak:

• Pertsonak: Hainbat modutan hartzen dute parte: beren diru-sarrerak erabiltzen dituzte ondasunak eta zerbitzuak erosteko eta zergak ordaintzen dituzte.

• Enpresak: Ondasunak eta zerbitzuak ekoizten eta banatzen dituzte ekonomia-etekin baten truke.

• Estatua (edo Sektore Publikoa): Zerbitzu publikoak eskaintzen ditu, zergak biltzen ditu eta ekonomia erregulatzen du.

Ekoizpen Faktoreak

Lau ekoizpen faktorek hartzen dute esku ekonomia-jardueretan:

• Natura baliabideak: Ingurune fisikoan daude; lehengaiak eta energia-iturriak dira.

• Lana: Ondasun edo zerbitzu bat ekoizteko erabiltzen den giza ahalegina da.

• Kapitala: Ekoizpenean eta banaketan erabiltzen

1. Altxortegi edo Diruzaintza Ratioa

Enpresaren berehalako likidezia neurtzen du. Likidezia arazorik ez izateko, ratioaren balioak 1etik gertu egon behar du.

• 1 baino gutxiago bada: ardura egoera adierazten du, enpresak ezin izango ditu epe laburreko zorrak ordaindu epe laburreko baliabideekin.
• 1 baino handiagoa bada (1-1,2): egoera zuzena adierazten du, enpresak likidezia arazoak izaten ez dituelako.
• 1 baino askoz handiagoa bada: arreta egoera adierazten du. Enpresaren gauzagarria eta erabilgarria handiegia da eta ondare-masa hauei errentagarritasun nahikoa ez ateratzearen arriskua dago.

2. Likidezia-Ratioa

Enpresaren epe laburreko kaudimena aztertzen du. Likideziari dagokionez, epe laburrera zor duen euro bakoitzeko, aktibo korrontean _____ euro...

Sektore Pribatuaren Finantzaketa Publikoa eta Kontrol Gabezia

Ekintza eta zerbitzu ezberdinak burutzeko, sektore pribatu horien aurrekontuak gobernuen laguntzen bidez osatzen dira, diru-laguntzen edo zerga murrizketen bitartez. Horrela, erakunde horiek diru publikoa jasotzen dute beren esku-hartzeak egiteko, kasu gehienetan, administrazio publikoen kontrolik gabe, ez baitute baliabide egokirik banatutako diruaren benetako erabilera ezagutzeko. Egoera horrek kontraesanak eta arazoak sortzen ditu, baliabide publikoen banaketak ez baititu printzipio demokratikoak errespetatzen. Maiz, egoera ahulean dauden taldeak eta baliabiderik gabekoak laguntzeko burutzen diren ekintzek praktika karitatiboaren eta paternalistaren antza hartzen dute, pertsonaren

Euskal Herrian aplikatzen diren zerga nagusien gida praktiko bat aurkezten dizugu. Zerga bakoitzaren ezaugarri nagusiak, jasotzailea, zergaduna eta oinarri ezargarria zehazten dira, baita kasu bakoitzeko ohar eta salbuespen garrantzitsuak ere.

Sozietateen Errenten gaineko Zerga (SZ)

Merkataritza sozietateek lortzen dituzten onurengatik ordaintzen duten zerga da, lortutako onuren araberako kopuru proportzionalean.

• Jasotzailea: Foru Aldundia
• Zergaduna: Pertsona Juridikoa
• Oinarri ezargarria: Urteko mozkina, hau da, sarrerei gastuak kenduta lortzen den emaitza.

Ondarearen gaineko Zerga

Balio zehatz bat gainditzen duen ondarea duten pertsonek ordaintzen duten zerga da.

• Jasotzailea: Foru Aldundia
• Zergaduna: Pertsona Fisikoa
• Oinarri ezargarria: Pertsona fisikoen

2. Produktu Motak eta Funtzioak

• Produktu liderra: Mozkin handienak ematen dituzte eta salmenten ehunekorik handiena dakarte enpresara.
• Ekarpen-produktuak: Beste produktu batzuk saltzeko erakargarriak diren produktuak dira. Erakarpena sortako produktu merkeenek eta luxu handienekoek lortzen dute.
• Enpresaren etorkizuna prestatzen duten produktuak: Produktu liderrak ordezkatuko dituzte.
• Produktu erregulatzaileak: Enpresako salmentak egonkortzeko erabiltzen dira.
• Produktu taktikoak: Lehiakideei kalte egiteko erabiltzen dira.

2. Marketing Helburuak

• Inbertitutako kapitalaren gaineko errentagarritasun-marjinal zehatz bat lortzea.
• Merkatuaren parte bat lortzea.
• Mozkinak maximizatzea.

3. Prezioarekiko Sentikortasuna Eragiten duten Faktoreak

• Produktuaren berezitasuna:

Autofinantzaketaren kontzeptua eta motak

Barne-finantzaketa enpresak berak sortutako finantza-baliabideek osatzen dute; kanpotik ez datozen finantza-ekarpenak dira. Autofinantzaketa enpresak berak sortutako finantza-baliabideak badira (kapital-ekarpen berriak edo zorren jaulkipen berriak egin gabe), orduan, atxikitako etekinak eta amortizazioaz gain, funtzionalak ez diren eta zaharkituta gelditu diren aktiboen likidaziotik lortutako finantza-baliabideak ere izango dira. Bazkideen ekarpen berrietatik edo zorren gehikuntzetatik ez datozen finantza-baliabideek, enpresak berak sortutakoek, osatzen dute autofinantzaketa.

Hala ere, enpresaren barnean sortutako finantza-baliabideak enpresaren jarduera arruntarekin erlazionatutakoak izan daitezke, edo...

FINANTZA-FUNTZIOA

Finantzaketa-iturriak erabakitzeaz arduratzen da, bai eta funts horiek zertan inbertituko ditugun erabakitzeaz ere.

1. Egitura Ekonomikoak

Adierazten du zertan erabiltzen diren enpresaren fondoak (makinak, izakinak, altzariak, etab). Elementu guzti hauek osatzen dute enpresaren Aktiboa.

2. Finantza Egiturak

Enpresaren funtsen jatorria erakusten digu.

• Ondare Garbia eta Pasiboa bereizten ditugu.
• Pasiboa: Maileguan eskatzen diren besteren funtsak dira, eta itzuli behar dira.

Finantzazio Iturria

1. TITULARTASUNAREN ARABERA

• Baliabide propioak
• Besteren baliabideak

2. JATORRIAREN ARABERA

• Barne finantzaketa
• Kanpo finantzaketa

3. IRAUPENAREN ARABERA

• Epe luzeko iturriak
• Epe laburreko iturriak

Finantzaketa Iturri Propioak

Enpresaren jabetzakoak diren eta...