Ekonomiaren Oinarriak: Globalizazioa eta Eragileak
Ekonomia Eragileak eta Ekoizpen Faktoreak
Ekonomia Eragileak
Hiru eragile handik egiten dituzte ekonomia-jarduerak:
Pertsonak: Hainbat modutan hartzen dute parte: beren diru-sarrerak erabiltzen dituzte ondasunak eta zerbitzuak erosteko eta zergak ordaintzen dituzte.
Enpresak: Ondasunak eta zerbitzuak ekoizten eta banatzen dituzte ekonomia-etekin baten truke.
Estatua (edo Sektore Publikoa): Zerbitzu publikoak eskaintzen ditu, zergak biltzen ditu eta ekonomia erregulatzen du.
Ekoizpen Faktoreak
Lau ekoizpen faktorek hartzen dute esku ekonomia-jardueretan:
Natura baliabideak: Ingurune fisikoan daude; lehengaiak eta energia-iturriak dira.
Lana: Ondasun edo zerbitzu bat ekoizteko erabiltzen den giza ahalegina da.
Kapitala: Ekoizpenean eta banaketan erabiltzen diren baliabide ez-natural guztiak dira.
Teknologia: Jakintza zientifikoaren emaitza diren tresna eta prozedura multzoa.
Gaur Egungo Ekonomia: Globalizazioa
Globalizazioaren Kontzeptua
Globalizazioa munduko herrialdeen artean ondasun-, zerbitzu-, teknologia-, lan- eta kapital-trukeak progresiboki liberalizatzeko prozesua da. Horrek esan nahi du herrialde bateko produktuak eta zerbitzuak beste batean sal daitezkeela aparteko errekargurik gabe.
Herrialdeen arteko merkataritza nabarmen hazi da, eta gero eta handiagoa da mundu-mailako ekonomia-integrazioa; ondorioz, herrialdeetako ekonomiek gero eta mendekotasun handiagoa dute.
Zer Faktorek Bultzatzen Dute Globalizazioa?
Produktu-trukeak eta Finantza-merkatua Liberalizatzea
Herrialdeek oztopoak jartzen dituzte beste herrialdeetako produktuak beren mugetan sar ez daitezen (bertako produktuak gainerakoekin lehiatu beharrik ez izateko). Oztopo horiek ezabatzeari edo murrizteari esaten zaio liberalizazioa. Hauek dira oztopoak:
Muga-zergak: Inportazioei ezartzen zaizkien zergak; handitu egiten dute atzerriko produktuen prezioa.
Diru-laguntzak: Bertako ekoizleei ematen zaizkien laguntzak beren produktuak ahal den merkeen sal ditzaten.
Kopuru-mugak: Herrialde batek beste bati sal diezaiokeen produktu kopurua mugatzea.
Kalitate-arauak: Arau hauek zaildu egiten dute arau horiek betetzen ez dituzten herrialdeetako produktuak saltzea.
Deslokalizazioak
Deslokalizazio deritzon prozesuan, enpresa batek fabrika batzuk ixten ditu jatorrizko herrialdean eta munduko beste estatu batzuetara eramaten ditu.
Deslokalizazioek ondorio nabarmenak izan dituzte, eta globalizazioa bultzatzen duten faktore garrantzitsuak dira, besteak beste:
Garraioak: Funtsean, airekoa eta itsasontzi bidezkoa (merketu egin dira).
Komunikazio-sareak: Funtsean, satelite bidezko komunikazioa eta Internet.