DBH mailako Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

1. Ekoizpen-Baliabideak: Natura, Lana eta Kapitala

Ekoizpen-faktoreak edo baliabideak ondasunak eta zerbitzuak ekoizteko eta banatzeko erabilitako oinarrizko elementuak dira.

1.1. Natura-Baliabideak (Lurra)

Jatorria naturan dutenak dira. Termino hori adiera zabalean erabiltzen da eta, landatzeko lurraz eta hiri-lurraz gain, lur-zoruko eta itsasoko baliabideak ere hartzen ditu, hala nola mineralak eta arrainak.

1.2. Lana

Ekoizpen-prozesuan parte hartzen duen ordaindutako giza jarduera fisiko nahiz intelektual oro da.

1.3. Kapital-Ondasunak

Enpresaren titulartasuna duten ondasunak dira, eta bi multzo handitan banatzen dira:

• Dirua.
• Eraikuntzak, makineria, altzariak, ordenagailuak, lursailak, etab.

Teknologiaren Definizioa

Ondasun edo zerbitzu bat lortzeko...

Estatuaren eginkizun ekonomikoaren oinarriak

Estatuaren aurrekontu orokorrak: Dagokion urterako gastuen eta sarreren aurreikuspenaren zerrenda xehatua da.

Ongizate ekonomikoa: Estatuaren ikuskera bat da; horren arabera, Estatuaren ardura da biztanleria osoari oinarrizko zenbait eskubide aitortu eta bermatzea, esate baterako, osasungintza eta hezkuntza.

Errentaren birbanaketa: Estatuak, ekitate-printzipioa betez, merkatuak ekonomia-ahalmen handiko herritarrei esleitutako funtsak birbanatzeko egiten duen prozesua da.

Ekitate-printzipioa: Printzipio honen arabera, Estatuaren zuzentze-jarduera ahalbideratzen duten gastuak herritar guztien artean finantzatu behar dira.

Estatuaren eginkizuna eta merkatuko hutsegiteak

Merkatuak ez dira beti gizartearentzat...

Gastu Lehentasunak eta Kudeaketa Finantzarioa

Gastuak hiru motatan sailkatzen dira, lehentasunak ezartzeko:

Gastu Motak

• Nahitaezko gastu finkoak: Gastu hauek ezin dira ordaindu gabe utzi, eta haien zenbatekoa ez da aldatzen.
• Beharrezko gastu aldakorrak: Murriztu daitezke, baina ezin dira erabat kendu.
• Beharrezkoak ez direnak: Egin gabe utzi daitezkeen gastuak dira.

Nahitaezko Gastuak Ez Ordaintzearen Ondorioak

Nahitaezko gastuak ordaindu gabe uzteak ondorio larriak dakartza:

• Zorra handitzea: Gastu horiek ez ordaintzeak gastu gehigarriak sortzen ditu, eta zorra handitzen da.
• Epaiketei edo auziei aurre egin behar izatea: Zor duguna erreklamatzen badigute, auzitan bukatu gaitezke.
• Enbargoak edo jabetza galtzea: Ordaindu gabeko zorrei aurre egiteko gure

Oinarrizko definizioak

Esportatzailea: Atzerriko herrialde bati ondasunak eta zerbitzuak ematen dizkiona.

Inportatzailea: Ondasunak eta zerbitzuak jasotzen dituena.

Aduana-lurraldea: Salgaien zirkulazio askea duen eremua.

Dibisa: Herrialdekoa bertakoa ez den beste dirua.

Protekzionismoa: Herrialdeko interesak babesteko helburuz, herrialde batean atzerriko produktuen sarrera mugatzeko hartutako neurrien multzoa.

Muga-zergak: Aduana-zergak dira, eta atzerriko inportazio bat sartzea garestiagoa izatea eragiten dute.

Globalizazioa: Muga geografikorik gabeko munduko merkatua sortzeko prozesua.

Ingurumen-politika: Natura-baliabideak mantentzen lagunduko duten araudi eta neurriak garatzea eta aplikatzea da.

Merkataritza askea mugatzeko neurriak

• Inportazioei

1. Dirua, diruaren funtzioak eta motak

Dirua onartutako truke-bitartekoa edo ordainketa- eta kobrantza-bitartekoa da.

Diruaren funtzioak

• Truke-bitartekoa
• Balio-gordailua
• Kontu-unitate komuna

Diru motak

• Legezko dirua: Herrialde bakoitzeko banku zentralek jaulkitako billeteak eta txanponak dira.
• Banku-dirua: Modu birtualean soilik dagoen dirua da, bankuan dagoelako.

2. Banku-kontuak

Banku-kontuak diru-gordagailuak dira, banku-eragiketarik ohikoenen ardatz diren produktuak.

Kontu motak eta tresnak

• Kontu korrontea: Ageriko banku-kontua da. Txekeen bidez eskuratu daitezke funtsak.
• Aurrezki-kontuak: Ageriko banku-kontua da. Aurrezki-libreta erabiltzen da.
• Txekea: Bankuari ematen zaio agindua diru-kopuru jakin bat adierazitako pertsonari ordaintzeko.
• Banku-libreta:

Baliabide Naturalak

Baliabide: Gizakiontzat baliagarriak eta onuragarriak diren produktu naturalak dira.

Meatzaritza: Meategietatik mineralak ateratzeko beharrezkoak diren jardueren multzoari deritzo.

Meatoki: Mineral kantitate handiak dauden tokia da.

Energia-iturri: Industria-prozesuetarako behar den indarra ematen duten baliabideak dira.

Baliabide berriztagarriak: Ez dira agortzen, edo denbora laburra behar da kontsumitu ondoren berriztatzeko, besteak beste, ura, haizea eta eguzkiaren energia.

Baliabide berriztaezinak: Berriz, oso kantitate mugatuan daude naturan, edo haien sortze-prozesua motelagoa da kontsumoa baino, hala nola petrolioa. Gaur egun, petrolioa lurpean sortzen ari da, baina milioika urte behar dira erabili ahal izateko.

Energia

Energia

Ekonomia: Funtsezko Definizioak

Ekonomia: Beharrak Asetzeko Zientzia

Ekonomia, falta dugun zerbait asetzeko dugun beharra da. Ondasunek edo zerbitzuek beharrak asetzen dituzte.

Ekonomia, halaber, gure beharrak asetzeko nahikoak ez diren baliabideak administratzeko pertsonok dugun moduaz arduratzen den zientzia da.

Ekonomia-eskasia: Baliabide Falta

Ekonomia-eskasia pertsonen beharrak asetzeko nahikoa baliabide ez izatearen sentsazioa da. Bi mota bereizten dira: eskasia unibertsala eta eskasia erlatiboa.

Aukera-kostua: Uko Egindako Balioa

Aukera-kostua erabaki bat hartzen den bakoitzean uko egiten zaion horren balioa da, dirutan neurtuta egon ala ez.

Kostu Berreskuraezinak: Iraganeko Gastuak

Kostu berreskuraezinak iraganekoak dira, eta, beraz, ez lukete...

Merkatu Segmentazio Estrategiak

Merkatu segmentazioa enpresa batek bere produktuak edo zerbitzuak eskaintzeko erabiltzen dituen estrategiei dagokie, bezeroen behar eta ezaugarrien arabera.

1. Berezi-gabeko edo Masa Estrategia

Enpresak, bezero multzo eta behar mota desberdinak daudela jakin arren, produktu eta posizionamendu berberarekin egiten du eskaintza.

• Abantaila: Kostuen aurrezpena, erosle guztientzako produktu bera jartzen dutelako salmentan.
• Desabantaila: Kontsumitzaile guztien beharrak asetzeko zailtasuna du.

2. Estrategia Bereiztua

Enpresak produktu-eskaintza eta posizionamendu berezi bat izango du merkatu-segmentu bakoitzean.

• Abantaila: Enpresak, atenditzen dituen segmentu guztien beharrak modu egokian asetzen ditu.
• Desabantaila: Estrategia

gaia: Ekonomia eta Estatua

Egungo ekonomia-hazkundea eta etorkizuna

Egungo ekonomia-hazkundean aldaketa handi bat ematen bada, esan genezake kasu garrantzitsu bat dela; izan ere, etorkizunerako gosea izan daiteke.

Zuzeneko eta zeharkako zergak

Zuzeneko zergei dagokienez, zergapeko pertsonaren edo enpresaren ekonomia-ahalmena hartzen da oinarritzat; zeharkako zergak, ordea, kontrakoak dira.

Estatuko aurrekontu orokorrak eta tributuak

Estatuko aurrekontu orokorrak sektore publikoak bere funtzioak betetzeko behar dituen baliabideak dira, diru-sarrera publikoak deritzenak. Tributuak, ordea, aurrekontuetako diru-sarrera publikoen iturri nagusia dira.

Defizit ziklikoaren ezaugarriak

Esaten den moduan, ekonomia-zikloan halabeharrez gertatzen diren atzeraldietan...