Gizarte zerbitzuak herrialde azpigaratuetan

HIRUGARRE-SEKTOREA

SARRERA

*ZERBITZUAK*

ZERBITZUEN JARDUERAK

-Pertsonen beharrak asetzen dituzte zerbitzuak

-Herrialde garatuak sektore nagusia bihurtu

ZERBITZU MOTAK

-Publikoa: estatuak/herri administrazuo batzuek emandakoa euren esku.

Herritarren sergak erabiltzeagatikordaintzen dutenare bidez finantziatu

-Pribatua: zerbitzu partikularrak eman irabazi ekonomikoa lortzeko.

merkatu zerbitzuak here

HELBURUA KONTUAN HARTUTA

-Zerbitzu tradizionalak/zerbitzu aurreratuak

-Zerbitzu aurreratuak pertsonek prestakuntza maila altua behar

NAGUSITASUNA LAU FAKTOREN ONDORIO

-Gobernuek herritarrei oinarrizko gizarte zerbitzuak ematekokompromisoa

-Biztanleen errenta altuak

-Nekazartza eta industria sektoreen mekanizazio/produktibitate altua

-Hirugarren sektoreen nagusitazuna industrietan

GARAPEN BIDEAN DAUDEN

HERRIALDETAN ZERBITZUAK

-Urriak eta tradizionalak

-Oinarrizkoak kalitate tcarra

-Hiriburutan/turismogunetan bildua

ZERBITZUEN DESLOKALIZAZIOA

-Zerbotzu batzuaterako ez da beharrezkoa hornitzilea gertu

-Batzutan telefono eta imformazioaren teknologia arreta

-Azkotan zerbitzu horiek garapenbideandauden herrialdetara-india

GARRAIOA

GARRAIOA

-Pertsonak eta salgaiak leku batetik bestera eraman

GARRAIOA EGITEKO

BEHARREZKO ELEMENTUAK

-Garraiobideak:ibilgailuak,autoak,trena,hegazkinak

-Azpiegiturak:errepideak,trenbideak

GARRAIOEN FUNTZIOAK

-ekonomia funtzioa-

-Produktuak trukatu eta biztaleriaren lekua aldatu

-Industria,eraikuntzak,turismoa ate merkataritzari lagundu

-Deslokalizazioaren funtzezko elementua

GARRAIOA SAREA

-Ibilgailuan zirkulaziorako behar den azpiegitura multzoak:

-Nodo:geltokiak,hiriak

multzo batek eta ardatzek osatzen dituzte

LEHORREKO GARRAIOA

-Errepideko garraioa-

-Alde ona:malgultasun handia

-Alde txarra:istripuak/trafikoa/kutsadura

TRENBIDE BIDEZKO GARRAIOA

-Alde ona:bolumen handiko salgaiak eramateko ahalmena

-Alde txarrak:trembideetara mugatua

-Trenbideak garai ona

LEHORREKO GARRAIO-SAREEN

ALDEAK

-Herrialde pobretan:oso urriak/errepide egoera txarrak/trenbide sare txikiak

-Herrialde aberatzak:garraio sare asko/onak/hierarkizatuak

MERKATARITZA MOTAK

-Herrialde muga arabera:

Barne-  Estatumugak ez zeharkatuak -ekoizitako produktuak herrialdetik datozenean banatu

Kanpo-  herrialde arteko merkataritza ez kontzumitu ekoizitako guztia

Importazio herrialdebatetk atzean egindako ondasuna

-Salerosten kantitate arabera:

Txikizkakoa:  auzodendak/merkatua,azoka ibiltari/supermerkatu,hipermerkatu

Kontsumitzailerekin zuzenean aritzen merkataria

kntitate txiki/era askotatkoak

Hndizkakoa:  kantitate handi/ekoizleari zuzen erosi/txikizlaria saldu merkatu edo enpresa

MERKATARITZA BLOKEAK

-Merkataritza askeko eremua:kideen arteko mugazergarik ez

estatu bakoitza independentzia duaparteko estatukiko merkatal politika diseinatzeko

-Aduana batasuna:kideen arteko mugazergarik ez 

aduana politika bateratua duteen kideek

MUNDUKO MERKATARITZA

Nazio arteko merkataritza handiagoa

Herrialde garatuetan merkataritza kontrolatu

      -Produktu erregai inportatuak

       -Manofakturak teknologia esportar

-Garapen bideko herrialdeak gero eta gehiago parte hartzen dute munduko maerkataritzan

-Herri pobre asko munduko merkataritza-fluxuetatik kanpo

-Esportazioak herrialde beste estatuei egindako ondasun eta zerbitzu salmenta

merkataritza/ordainketa balantza

NAZIO HARTEKO MERKATARITZA

-Esportazioa:atzerritatik ondasuna eta zerbitzuak eman

-Inportazioa:atzerriko ondazun eta zerbitzaukajaso

MERKATARITZA BALANTZA

Positibo:importazioa igotzean esportazioa jeitsi egiten da

negatiboa alrebes

1PROTEKZIONISMOA VS 2MERKATARITZA ASKEA

1-Herrialde batean atzerriko produktuak sarrera mugatzeko hartutako neurri multzoa.

2-importazio muga zerga ezartzea

-atzerrikoproduktuen kukoa mugatuak finkatzzea

-herrialdeko industrien diru laguntza ematea

-merkataritzakoak ez direnak heziak ezartzea

APARTE

-estatu asko merkataritza errazteko elkartu merkataritza blokeak osatuz eginten

-ADUANA BASTUNA:Herrialdetako produktuak askatazunezibili eta aduana politika ezrri kanpokoproduktuak aurre egiteko da(europar batasuna)

-Munduko merkataritza antolakuntza(MMA) nazioarteko merkataritza errazteko hitzarmenak atzerrikoproduktuei muga-zerga ipintzen dio

NAZIOARTEKO LANKIDEENTZKO ERKUNDE

-Nazio arteko erakundea(NBE)

-munduko merkataritza erakundea(MME)

-ekonomia lankidetza eta garapenerako erakundea(ELGE)

-nazioarteko diru funtza(NDF)

-mundukobankua(MB)

GLOBALIZAZIOA

DIRUAKUDEATU

-hiru mota finantza:bankuak,inbertzio funtzak,aseguru etxeak

ZER DA GLOBALIZAZIOA

Munduko ekonomia arteko mendekotasun eta integrazio przosezua da

ekonomia soluzioak eta politika

BOST EZAUGARRI

1-Burtzak globalizazio ekonomiagunean naguasiak

2-Nazioarteko merkataritza hazkundehandia

3-enpresen kontzentrazioa

4-enpresamultinazionalak handiak

5-ekoizpena-dezlokalizazioa

NAZIOARTEKOMERKATU AZKEA

-poteretzuak mundu osotik saldu nahi

-arantzelak jartzen dute barneko merkatu babesteko

-TLC arekin amaitu nahi dute

KAUSAK

-Imformazio gizartearen sarrera

-segundu gutxitan kaitalakmugitu

-garraioak hobetzea eta merkatzoak

-salgaien eta pertsonen garraioaerraztu

-liberazio politikoa:finantzak merkatu liberatua/muga zergak kendu

-bloka komunista erori

-mundu merkatu bakarra

ONDORIOAK

Positiboak:-aberastasuna handitu/ekonomia garatu/gizartea haurreratu/herrialde batzuetan soilik onuragarri

AEB

-Munduko 23% inguru

-enpresa asko liderrak

-asko baliosten dute

-ikerketen inbertsio handia-kalitate unibertzala

-oso energi baliabide aberatsa

-dolar txanpona garrantzitzuena

BI AHUEZLI

-Kontsumo handia

-merkataritza balantza defizitarioa

EB

-Potentzia ekonomiko tradiziolana:helburua ekonomia eremu bat sortu

-Etapak:-Antzinako eee aduana/-1985 merkatu bihurtu/-1993 ituna indarra/-ekonomia batasuna oinarria ezarri/-EB lehenengo merkataritza potentsia:alemania frantzia italia....Esker

ITUNAK

-1975 lomeko hitzarmona sinatu

-1994 europa ekonomia indarrean sartu

AHULTASUNAK

-langile produktibitatea txiktu