Nazioarteko Merkataritza, Globalizazioa eta Ingurumena
Oinarrizko definizioak
Esportatzailea: Atzerriko herrialde bati ondasunak eta zerbitzuak ematen dizkiona.
Inportatzailea: Ondasunak eta zerbitzuak jasotzen dituena.
Aduana-lurraldea: Salgaien zirkulazio askea duen eremua.
Dibisa: Herrialdekoa bertakoa ez den beste dirua.
Protekzionismoa: Herrialdeko interesak babesteko helburuz, herrialde batean atzerriko produktuen sarrera mugatzeko hartutako neurrien multzoa.
Muga-zergak: Aduana-zergak dira, eta atzerriko inportazio bat sartzea garestiagoa izatea eragiten dute.
Globalizazioa: Muga geografikorik gabeko munduko merkatua sortzeko prozesua.
Ingurumen-politika: Natura-baliabideak mantentzen lagunduko duten araudi eta neurriak garatzea eta aplikatzea da.
Merkataritza askea mugatzeko neurriak
- Inportazioei muga-zergak ezartzea.
- Atzerriko produktuen kuota mugatuak finkatzea (kantitatea).
- Herrialdeko industriei diru-laguntzak ematea (haietako lanpostuak babesteko, produktu merkeagoekin eta kalitate hobeagoarekin).
- Merkataritzakoak ez diren hesiak ezartzea (burokrazia-tramite konplexuak, kalitate-arauak betearaztea, etiketatze bereziak).
Globalizazioaren hutsegiteak
- Multinazionalek botere handiagoa: Abantailaz lehiatzen dira enpresa txikiekin.
- Herrialdeek krisiak izateko arrisku gehiago: Ekonomiak elkarren mende daude.
- Ingurumen-arazoak: Natura-baliabideak gehiegi ustiatzen dira.
- Alde handiagoak herrialde aberatsen eta pobreen artean: Garapenari esker, herrialde aberatsek hobeto baliatzen dituzte munduko merkatuaren aukerak.
Ingurumen-arazo nagusiak
- Kutsadura eta euri azidoa: Atmosferara isuritako gasen ondorioz.
- Desertifikazioa: Lehorteek eta deforestazioak eraginda.
- Biodibertsitatearen galera: Habitatak suntsitzearen ondorioz.
- Hondakinen trataera eta biltegiratzea: Gero eta hondakin gehiago sortzen dira, eta biltegiratze-arazoak daude.
- Klima-aldaketa: Atmosferan berotegi-efektuko gasak pilatu eta tenperaturak igoarazten ditu.
Klima-aldaketaren ezaugarriak
- Denbora-eskala luzea.
- Ingurumen-etekinaren erlatibotasuna.
- Etekinen eta kostuen banaketa desberdinak munduan.
- Nazioarteko garrantzia.
Europar Batasuna: Abantailak eta desabantailak
EBren abantailak
- Prestakuntza eta lan-aukera hobeak.
- Bakarka ezinezkoak liratekeen proiektuak batera egiteko aukera.
- Ziurgabetasun-maila txikiagoa, moneta sendoari esker.
- Espezializazio-maila handiagoa.
- Prezio eta kalitate-maila hobeak.
- Beste herrialdeekiko negoziazio-ahalmen handiagoa.
- Kostu txikiagoak.
- Aurrekontu-diziplina handiagoa.
- Lege aurreratuagoak.
Desabantailak
- Eskualdeen arteko desorekak.
- Subiranotasuna galtzea.
- Interdependentzia eurogunean.
- Lehia urratzea.
- Merkataritzaren polarizazioa.