Dirua, Banku-kontuak eta Txartelak: Oinarrizko Gida
1. Dirua, diruaren funtzioak eta motak
Dirua onartutako truke-bitartekoa edo ordainketa- eta kobrantza-bitartekoa da.
Diruaren funtzioak
- Truke-bitartekoa
- Balio-gordailua
- Kontu-unitate komuna
Diru motak
- Legezko dirua: Herrialde bakoitzeko banku zentralek jaulkitako billeteak eta txanponak dira.
- Banku-dirua: Modu birtualean soilik dagoen dirua da, bankuan dagoelako.
2. Banku-kontuak
Banku-kontuak diru-gordagailuak dira, banku-eragiketarik ohikoenen ardatz diren produktuak.
Kontu motak eta tresnak
- Kontu korrontea: Ageriko banku-kontua da. Txekeen bidez eskuratu daitezke funtsak.
- Aurrezki-kontuak: Ageriko banku-kontua da. Aurrezki-libreta erabiltzen da.
- Txekea: Bankuari ematen zaio agindua diru-kopuru jakin bat adierazitako pertsonari ordaintzeko.
- Banku-libreta: Bankuek eta aurrezki-kutxek ematen duten koaderno txikia.
- Gazte-libreta: Aurrezki-libretaren aldaera bat da. Ez du komisiorik eta pizgarriak izaten ditu. 25 urte bitartekoak izan daitezke titularrak.
Banku-kontuen abantailak
- Kontratatzeko errazak
- Erabateko likidezia
- Mugimenduen informazio xehea
- Kutxazainen erabilera
3. Online bankuaren abantailak
- Erosotasuna
- Edozein ordutan jarduteko aukera
- Azkartasuna
- Eragiketa merkeagoak
- Informazio-gardentasuna
- Eskaintza eta zerbitzu pertsonalizatuak
4. Txartelak eta mota nagusiak
Finantza-erakunde edo saltoki batek plastikozko euskarri batean igorritako ordainketa-bitartekoak dira.
Txartel motak
- Banku-txartelak: Erosketak egiteko eta banku-sareko kutxazainetan dirua ateratzeko erabil daitezke.
- Bankuak ez diren txartelak: Txartela igorri duen saltokian soilik erabil daitezke.
5. Banku-txartelen xehetasunak
Banku-kontu batean gordailututako funtsak erabiltzen dituzte.
Zordunketa eta kreditu-txartelak
- Zordunketakoak: Erosketaren zenbatekoa edo kutxazainetik ateratakoa berehala kentzen da txartelari elkartutako kontutik.
- Kreditukoak: Aukera ematen dute ordainketak egiteko eta dirua ateratzeko une horretan banku-kontuan funtsik ez badago ere. Bi mota daude: guztizko zenbatekoaren hileko ordainketa eta ordainketa geroratua.
Beste txartel mota batzuk eta zerbitzuak
- Txanpon-txartela: Ordainketak egiteko aukera ematen dute aurretik finkatutako kopuru jakin batera arte.
- Txartel birtualak: Internet bidez erosteko bakarrik balio dute. Ez dute euskarri fisikorik; zenbaki bat, gako bat eta iraungitze-data bat bakarrik dira.
- Ordainketa-pasabidea: Enpresa batzuek bezeroen eta komertzioen artean eskaintzen duten ordainketa-bitartekaritza zerbitzua da.