Makroekonomia eta Mikroekonomia: Oinarrizko Kontzeptuak
Makroekonomia eta Mikroekonomia
Makroekonomia: Ekonomiaren Funtzionamendua Eremu Globalean
Makroekonomiaren helburuak:
- Ekoizpen maila altua lortzea (BPGren hazkundea)
- Langabezia-tasa baxua lortzea
- Inflazioa kontrolatzea (prezioak egonkortzea)
- Defizit publikoa murriztea (gastu eta diru-sarrera publikoen arteko aldea)
- Kanpo defizita murriztea (inportazioak murriztu eta esportazioak ugaritzea)
- Truke-tasa egonkortzea.
Barne Produktu Gordina (BPG)
Barne Produktu Gordina (BPG) kontabilitate nazionalaren arabera, edozein ekonomik denbora-epe jakin batean (gehienetan urtebetean) sortutako azken ondasun eta zerbitzuen balioa neurtzen duen magnitudea da, eta balorazioa dirutan egiten da.
BPGren balorazio ekonomikoa faktoreen kostuaren arabera (BPGFK) eta merkatuko prezioen arabera (BPGMP) adieraz daiteke:
- Faktoreen kostuaren araberako BPG (BPGFK): BPGFK nazioko mugen barruan egindako produkzioa da, ondasun eta zerbitzuak fabrikatik irtetean duten prezioan baloratzen direlarik.
- Merkatuko prezioaren araberako BPG (BPGMP): BPGMP nazioko mugen barruan egindako produkzioa da, ondasun eta zerbitzuak merkatuan duten salmenta-prezioan baloratzen direlarik.
Nazio Produktu Gordina (NPG)
Nazio Produktu Gordinak (NPG) produkzio-faktoreek Espainian eta atzerrian sortutako jarduera ekonomikoa neurtzen du. NPG lortzeko, BPG lortu ondoren, produkzio-faktoreek (lana eta kapitala) atzerrian egindako produkzioari edo lotutako errentari gehitu behar zaio, eta atzerriko produkzio-faktoreek (lana eta kapitala) Espainian egindako produkzioa edo lortutako errenta kendu behar da.
Barne Produktua eta Nazio Produktua
Barne Produktua herrialde batean ekoitzitakoaren guztizkoa da. Nazio Produktuak, berriz, herrialde barruan edo herrialdetik kanpo dauden nazio-faktoreek ekoitzitakoaren balioa neurtzen du.
Nazio Errenta (NE)
Nazio Errenta (NE) lana, kapitala eta lurra bezalako produkzio-faktoreek jasotako errenta da. Horrenbestez, NEk soldatak, alokairuetatik eta beste ondasun batzuetatik eratorritako errentak, interesak eta sozietateen mozkinak barne hartzen ditu.
Laburbilduz, Nazio Errenta aldi jakin batean nazioko ekoizpen-faktoreek jasotako ordainketa guztien batura da (soldatak, ordainsariak, alokairuak, interesak eta mozkinak).
- Norberaren Errenta: Pertsonek lortzen duten nazio errentaren zatia da.
- Norberaren Errenta Erabilgarria: Norbanakoak duen errentatik gasturako edo aurrezkirako erabilgarri dagoena da. Norberaren errentari pertsonek ordaindutako zerga zuzenak kenduta lortzen da.
Errentaren eta Aberastasunaren Banaketa
Errentaren eta Aberastasunaren Banaketa: Herrialde baten aberastasuna etxeko ekonomien jabetzakoak diren aktibo fisikoen eta finantza-aktiboen multzoa da. Herrialde bateko aldi jakin bateko errenta, aldi horretan ekoizpen-baliabideak erabiltzearen emaitza da.