Enpresaren Oinarriak: Kontzeptuak, Egitura eta Motak
Zer da enpresa?
Enpresa oinarrizko ekoizpen-unitatea da. Funtsezko erabakiak hartzen ditu, adibidez, zer ekoitzi eta zer preziotan saldu. Enpresek ahalik eta kostu txikienaz ahalik eta etekin handiena lortzeko aukera emango dien konbinazioa aukeratuko dute. Erabaki horien bidez, enpresek eta familiek elkarrekintzan jarduten dute merkatuan; horren ondorioz, aldatu egiten dira ekoizpenari eta salmenta-prezioari buruzko erabakiak. Aldi berean, enpresek ekoizpen-baliabideen kontratazioa negoziatzen dute familiekin ekoizpen-faktoreen merkatuan. Trukean familiek jasotzen dutenari esker (errentak: soldatak, interesak eta alokairuak), enpresei beren produktuak erosiko dizkiete, eta prozesua berriro hasiko litzateke.
Zer da organigrama bat?
Enpresaren egitura edo arlo funtzionalen adierazpen grafikoa da. Zuzendaritzaren pean, arlo hauek bereizten dira:
- Hornikuntza
- Ekoizpena
- Giza baliabideak
- Marketina
- Finantzaketa eta inbertsioa
Zer teknologia erabili?
Ekoizpen-prozesua teknologiaren bidez ekoizpen-baliabideak edo ekoizpen-faktoreak ondasun eta zerbitzu bihurtzea da.
EKOIZPEN-FAKTOREAK → EKOIZPEN-PROZESUA (TEKNOLOGIA) → AZKEN PRODUKTUAK
Teknologia aukeratzeko bi pausoak
- Teknologia efizienteak aukeratu: Teknologia bat teknikoki efizientea da ekoizpen-kantitate bat lortzeko ahalik eta baliabide gutxien erabiltzen baditu.
- Efizientzia ekonomikoa: Teknikoki efizienteak diren teknologien artean, ekonomikoki efizientea dena aukeratu behar da. Hau da, merkeena aukeratzean datza, hau da, kostu txikienak dituena.
Enpresa-motak forma juridikoaren arabera
| Forma juridikoa | Mota | Gutxienezko kapitala | Lege-erantzukizuna | Kapitalaren zatiketa |
|---|---|---|---|---|
| Banakako enpresa | Banakako enpresaburua | Ez dago | Mugagabea | Ez |
| Erantzukizun mugatuko ekintzailea | Ez dago | Mugagabea (etxebizitza salbu) | Ez | |
| Sozietateak | Sozietate anonimoa | 60.000 € | Mugatua (enpresa-ondarea) | Akzioak (eskualdatze librea) |
| Sozietate mugatua | 3.000 € | Mugatua (enpresa-ondarea) | Parte-hartzeak (eskualdatze mugatua) | |
| Enpresa berria sozietate mugatua | 3.012 - 120.202 € | Mugatua (enpresa-ondarea) | Parte-hartzeak | |
| Kooperatibak | Estatutuen arabera | Ekarpenaren arabera | Boto bat kooperatibista bakoitzeko |