DBH mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

O proceso científico

Na ciencia hai un progreso na procura da verdade. Podemos encontrar unhas teses que se manteñen mentres outras son corrixidas e melloradas. A partir da obra de Thomas S. Kuhn, cuestionouse o progreso científico a partir da súa análise da historia da ciencia e da súa concepción dos paradigmas científicos.

As fases da ciencia segundo Kuhn

Segundo Kuhn podemos distinguir diferentes fases: por un lado, momentos revolucionarios, seguidos de longos períodos nos que está a ciencia normal, que inclúe un paradigma científico que tenta resolver os problemas. Na ciencia normal, todas as teorías ou eran ignoradas ou querían salvarse, e isto fixo que se producise unha acumulación de anomalías, co que se abriu paso á revolución...

Gaur egungo barruko migrazio motak

1. Laneko migrazioen motibazioa lana izaten da, eta gazte helduak dira protagonistak. Emigrazioa inguru zaharretatik, gainbeheran dauden hiri industrializatuetatik eta hiri-nukleoetatik dator, eta beste eskualde edo probintzia bereko dinamismo ekonomiko handiagoko guneetara jotzen dute.

   • Beste eskualde batzuetako probintzietara egindako migrazioak gutxitu egin dira, migrazio-saldoak eraginda.
   • Saldo positiboak dituzte Mediterraneoko eta Ebro haraneko inmigrazio eremu nagusiek.
   • Saldo positiboak eta negatiboak txandakatzen dituzte emigrazio-probintzia askok.
   • 1975etik aurrera, urtaroko edo zenbait urtetarako izaera duten migrazioak egiten dira, koiuntura ekonomikoari eta lan-merkatuaren gaur egungo malgutasunari lotuta.

Poesiaren sailkapena

Gaiaren arabera

• Poesia epikoa:Heroi baten balentrien narrazioa bertsotan.
• Poesia lirikoa:Egilearen sentimenduen, pentsamenduen eta emozioen adierazpena, hainbat gairi buruzkoa.
• Poesia satirikoa:Batzuen jokabidearen kritika sarkastikoa.

Adierazpen-formaren arabera

• Poesia bertsotan:Tradizionala da eta metrika erabiltzen du; sarritan, abestu eta musikaz lagunduta egoten da.
• Poesia bisuala:Testua eta irudia uztartzen dituen gaur egungo forma.
• Poesia prosean:Prosa erabiltzen du plantejamendu poetiko batekin.

Eremu literarioaren arabera

• Herri-konposizioak:Anonimoak dira, aldaketa ugari izan dituzte eta ahoz aho transmititu dira. Adibidez: abestia.
• Konposizio landuak:Egile ezaguna dute, historikoki eboluzionatzen duten gai- eta konposizio-

Enpresa eta ekoizpen prozesua

Enpresa: oinarrizko ekoizpen unitatea.

Ekoizpen prozesua: ekoizpen baliabideak konbinatu teknologiarekin ondasun eta zerbitzuak ekoiztu, saldu eta etekina lortu.

Teknologia: ekoizpen baliabideak konbinatzeko modua.

Teknologia efizientea: ekoizpen bat lortzeko ahalik eta baliabide gutxien erabiltzea.

Ekonomia efizientzia: teknologien artean, merkeena hautatzea.

Produktibitatea: ekoizpena / lan unitateak.

Kostuak eta mozkina

Ekoizpen kostuak: zenbait ekoizpen baliabide edo ekoizpen faktore erabili behar dira.

• Kostu finkoak: ekoitzitako kopuruak aldatu arren berdin jarraitzen duten kostuak.
• Kostu aldakorrak: ekoizteko unitateekiko proportzionalak diren kostuak.
• Guztizko kostuak: kostu finkoak + kostu aldakorrak.

Sarrerak: enpresek...

Rosalia de Castro

Rosalía de Castro Santiagon jaio zen 1837an. Apaiz baten semea eta fidalgo baten alaba zen, eta Ortoñoko aldean bizi izan zen amonaren zaintzapean, non galizar landa-bizitza ezagutu zuen zuzenean.

1850etik aurrera, amarekin Santiagon bizi izan zen, lehen ikasketak egin zituen eta Liceo de la Juventud-eko jarduera kulturaletan parte hartu zuen. Bertan, Eduardo Pondal eta Aurelio Aguirre ezagutu zituen.

1856an Madrilera joan zen eta lehen liburuak argitaratzen hasi zen. Bertan ezkondu zen Manuel Murguía intelektualarekin, eta zazpi seme-alaba izan zituzten. Senarraren lanagatik hainbat herri galiziar eta kanpokoetan bizi izan ziren, 1875etik aurrera La Matanza etxean, Padrónen, behin betiko finkatu arte.

Heriotza eta ondarea

1885ean...

1839ko Urriaren 25eko Legea

1. Kokapena
Iturria: 1. mailakoa.

§ Izaera juridikoa: legea da.

§ Erregina: Maria Kristina.

Fernando VII.a hil zenean, Maria Kristina izan zen erregeordea, alaba Elisabet adin gutxikoa zelako.

§ Jasotzailea: Espainiako herritarrak.

§ Publikoa.

§ Kronologia: 1839.10.25ean, Madrilen, I. Gerra Karlistaren amaieran. Bergarako ituneko ondorioa zen.

I. Analisia

Helburua: Gobernuaren proposamena Gorteei foruak aldatzeko.

Burdinbideen Lege Orokorra (1855-06-06)

1. Kokapena

Iturria: 1. mailakoa.

• Gaia: juridikoa.
• Egilea: Francisco de Luxán. Biografia: Cádizko legegintzaldietan diputatu izan zen eta Sustapen ministro izendatua izan zen.
• Jasotzailea: atzerriko konpainiak.
• Jatorria: publikoa.
• Kronologikoa: Madrilen (erreginak sinatu zuelako)

Atmosfera

Atmosfera Lurraren kanpo geruza da, gasez osatua. Hasiera batean, lurretik (geosferatik) askatutako gasek osatu zuten atmosfera primitiboa. Duela 3.500 milioni urte, zianobakteriek fotosintesiaren bidez oxigenoa askatzen hasi ziren, gaur egungo atmosfera sortuz.

Osaera

Atmosfera primitiboa

• Karbono dioxidoa
• Sufrea
• Kloroa
• Kloro oxidoa
• Nitrogenoa

Gaur egungo atmosfera (airea)

• Nitrogenoa: %78
• Oxigenoa: %21
• Besteak: %1 (argona, karbono dioxidoa...)

Atmosferaren funtzioak

1. Gasak eskaintzea:
   • Oxigenoa: animaliek arnasteko behar dute.
   • Karbono dioxidoa: landareek fotosintesia egiteko behar dute.
   • Nitrogenoa: bakterioek behar dute.
2. Eguzki-erradiazioetatik babestea.
3. Tenperatura mantentzea (berotegi efektua).
4. Eguzkiaren energia sakabanatzea haizearen bidez.
5. Arrokak

Lurralde-desorekak Espainian

Desoreka historikoa

Faktore nagusia industrializazioa izan da; izan ere, XIX. mendean sortu zenetik, alde nabarmenak eragin zituen. Kontraste horiek sendotu egin ziren 1960ko hamarkadako garapen industrialaren garaian.

Ondorioz, lurralde-eredu bat sortu zen, honako ezaugarri hauek zituena: barrualde garatugabea eta periferia garatua. Periferiak eta Madrilek biztanleria, aberastasuna, azpiegitura hoberenak eta gizarte-zerbitzuak kontzentratu zituzten, bizi-maila altuagoa ahalbidetzen zutenak.

Penintsulako barrualdeko eremuek, Galiziak eta Andaluziak, biztanleria galdu zuten emigrazioaren ondorioz, aberastasun-maila txikiagoa izan zuten, gutxiago probestu zituzten azpiegiturak, ekipamenduak eta zerbitzuak, eta espazio...

Pronomeak

OI OD Reflexiboa

Me, me, me

Che, te, te

Lle, o, lo, no/a, la, na, se

Nos, nos, nos

Vos, vos, vos

Lle, os, los, nos/as, las, nas, se

·Te: hirugarren pertsonara jartzean, sortzen den pronomea (lo, no) bada, bigarren pertsonan te izango da.

·Che: hirugarren pertsonara jartzean, sortzen den pronomea lle bada, bigarren pertsonan che izango da.

O (lo, no), a (la, na), os (los, nos), as (las, nas)

1. Aditzaren aurretik doazenean o erabiltzen da.

2. Aditzaren ondoren doazenean:

• O, a, os, as: aditzak diptongoa osatzen ez duen bokalez edo -r edo -s ez den kontsonanteaz amaitzen denean: cántao.
• Lo, la, los, las: aditzak -r edo -sz amaitzen denean: cantalo.
• No, na, nos, nas: aditzak diptongoz amaitzen denean: canteino.
• Lle/lles: OI: xa lles falei de ti.
• Nos: