Biologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Nutrizio Enterala eta Zundak: Zaintza eta Erantzukizunak

Zaintzak eta arduradunak:

• Erizainaren lana da, baina materiala prestatzen laguntzea erizain laguntzailearen ardura da.
• Asepsia zaindu.
• Pazienteari azaldu zergatik jarri zaion.
• 4-6 orduz behin bizi-konstanteak hartu. Tenperatura igotzeak infekzioa adieraz dezake.
• 4-6 orduz behin gluzemia maila kontrolatu.
• Pazientea egunero pisatu.
• Elikadura parenterala (seruma) giro-tenperaturan eman behar da.
• Elikadura parenterala (seruma) hozkailuan gorde behar da, 4 ºC eta 8 ºC artean, gehienez 24 orduz.

Nutrizio Enteraleko Zunda Motak

Zunda Nasogastrikoa (SNG)

Nutrizio enterala emateko metodo bat da, urdailean amaitzen dena.

Zunda Nasoduodenala

Nutrizio enterala emateko metodo bat da, heste mehean amaitzen dena,...

Ura: Disolbatzaile one eta beharrezkoa zeluletan erreakzio kimikoak gertzatzeko,

Karbonoa: Osos kate luzeak osatu ditzake, Molekula organikoan 'eskeletoa' osatzen dute

Helburua: Oparinen hipotesioaren lehenengo pausoak baieztatu

Antzineko atmosferaren baldintzak laboratorioan simulatu zituen: 1. komposaketa (molekula inorganikoak), Baldintza fisikoak (tenperatuta, beste energi iturriak)

Emaitza: Izaki bizidunen molekula oeganiko sinple batzuk zortu ziren (aminoazidoak)

Ondorioa: Oparinen hipotesiaren 1 urratsa frogatu zuten.

1. Bizi forma sinpleen jatorria, sortze espontaneoren teoriaren araberakoa izan zen.

2. Gero, eboluzio joera forma konplexuagoerantz izan da

3. Eboluzio mekanismoa: - orgonak erab. edo ez erab. idea, funtzioak organoa sortzen du

4....

Odol Transfusioak eta Eritroblastosi Fetala

Odol transfusioak: AB+ hartzaile unibertsala da eta O- emaile unibertsala.

Eritroblastosi fetala: Gaixotasun bat da, globulu gorri faltagatik. Ama negatiboa eta umea positiboa denean gertatzen da. Anti Rh (antigorputza): umearen odol zirkulazioan, umean globulu gorriak suntsitzen dituzte. Erreakzio indartsua bada: heriotza. Erreakzio indartsua ez bada: malformazio batzuk. Lehenengo haurdunaldian umea normala izan daiteke.

Gongoil Linfatikoak

Gongoil linfatikoak: Zelula multzo bat da, gorputz osoan daude, baina zenbait lekutan kontzentratzen dira:

• Besapean
• Lepo alboetan
• Belaunaren atzean
• Izterretan
• Bular erdialdean

Linfak dakarrena filtratzen da. Mikroorganismoak filtratzen eta suntsitzen dira: linfozitoak ugaltzen...

1)a) A letra aa zeinalatzen dio, hauek proportoreak dira: solidoak, kristalinoak era hidroseluganak dira, kimikoki anfokroak dira era glizina ezik esteroizomeria aurkezten dira. B letrak amina talde bat egiten dio erreferentzia, C letra karboilo talde bati eta D letra R bati, erradikal lotura.

b)Hauek lotura peptidikoen bitartez lortzen dira, hauek lotura kobalente, hemen NH2 -COOH taldea lotzen dira, gero ura azkatuz lortzean.

c)Monnomero hauek lotzean peptidoak eratzen dituzte, kasu honetan proteina bat ehun aa baino gehiagoz osaturik dagoelako. Konformazioak egitura-mailetan sailkatzen dira: Primarioa, Sekundarioa (Bi mota: a helizea b Lamunarra), Tertziarioa: (Bi mota: Globularrak lotzen dira pelota forma. Harikara hari forma) Kuarternarioa....

Ugalketa Funtzioa

Gizakion ugalketa sexu bidezko ugalketa da.

Ugalketaren Prozesuak

• Gametogenesia: gametoak eratzeko prozesua da eta gonadetan gertatzen da.
• Ernalketa: Bi gametoak elkartzeko eta zigotoa sortzeko prozesua da, barneko prozesua da emakumezkoaren ugaltze-aparatuan gertatzen da.
• Embrioiaren garapena: Zelula zatitzeko eta zigoto zelula kopurua handitzeko prozesua da eta haren ondorioz embrioia sortzen da.
• Garapena: Gorputza handitzeko prozesua.

Heldutasun Aldaketak

Jaiotzen denerako, haurrak formatu ditu sexu organoak. Sexu organoak, hain zuzen, karaktere sexual primarioak dira.

Pubertaroa gutxi gorabehera gertatzen da 10 urtetik 16 urtera.

Garai horretan sexu-hormonak sortzen hasten dira ugaltze organoak. Horrelako hormonek aldaketa esanguratsuak...

1. Bizitzaren Jatorria

Bizitzaren jatorriari buruzko eztabaida historikoa:

• Redi: Bizitza espontaneoki sortzen dela defendatu zuen.
• Pasteur: Bizitza ez dela espontaneoki sortzen frogatu zuen, aurreko bizitza batetik datorrela baizik.

Bizitzaren Jatorriaren Teoriak

• Panspermia

  Meteorito bat edo batzuk Lur planetara iritsi ziren, eta haien gainean beste toki batzuetako izaki bizidunak zeramatzaten. Kanpoko izaki bizidunak meteoritoetan iritsi ziren.

• Exogenesia

  Espaziotik iritsi ziren biomolekulak, gero izaki bizidun bihurtzeko. Kanpotik iritsi ziren biomolekulak.

• Sintesi prebiotikoa

  Bizitza Lur planetan sortu zen. Lur planetak atmosfera oso toxikoa zeukan eta ez zen egokia bizitzeko, baina baldintza horietan sortu zen bizia.

• Jatorrizko zopa

  Lurrazaleko eta

Pazientearen Posizioak

Ez-kirurgikoak

• Zutik
• Eserita
• Dortsal / Bizkarrezurra
• Prono (ahuspez)
• Eskuineko etzandako posizioa
• Ezkerreko etzandako posizioa
• Ingelesa
• Fowler (30, 45, 90 gradu)

Kirurgikoak

Roser posizioa

Burua zintzilik, lepoaren hiperextentsioa faringearen esplorazioa eta intubazioa errazteko.

Trendelenburg posizioa

45º-tan inklinatua, oinak burua baino gorago. Bertigoa, shocka edo desmaioa aztertzeko.

Morestin / Anti-Trendelenburg posizioa

Alderantziz, 45º-tan, burua oinak baino gorago. Buruko eta lepoko ebakuntzetarako.

Litotomia ginekologikoa

Azterketa urologikoetan, haurdunaldian eta erditzean.

Genupektoral posizioa

Kolon eta pelbiseko esplorazioetan.

Fetuaren posizioa

Epidural administrazioan, eserita, likido zerebroespinal laginen bilketan edo ohean....

Immunologia Sistemaren Osagaiak

7 EJ b) Immunologia sistemaren osagaietako bat ez izatea edo horren disfuntzioak eragindako asaldura patologikoak dira. Zelula-immuneen aldaketa edo murrizketa ematen da. Tumoreak, gaixotasun autoimmuneak izateko probabilitate gehiago. Bi mota daude:

1. Primario edo Kongenitoak

• Herentziarekin lotuta dago.
• Muin transplanteekin tratatzen dira eta, gaur egun, oraindik garatzen ari den terapia genikoaren bidez.

Espezifikoa: B eta T linfozitoak eta antigorputzak eragin.

Ez-espezifikoa: fagozitoak eta konplementuari eragin. Adibideak: Agammaglobulimenia (B linfozitoen immunoeskasia), Di George Sindromea (T linfozitoen immunoeskasia).

2. Sekundario edo Harturikoak

• Kanpo-eragileekin loturik dago; erradiazioa, birusa, farmakoak,

Zundak

Salem:

→ Sudurretik edo ahotik sartzen da

→ Urdaileraino heltzen da.

→ urdaileko zukuaren laginak lortzeko eta urdaileko garbiketa egiteko, nutrizio enterala eta botikak emateko ere erabili daiteke.

→ Bi bide ditu, bata , toma de vacio, izenekoarekin edo zurgagailuarekin konektatzen da, xurgaketa egiteko.

→ Bigarren bidea gaixoaren atzeko horman dagoen airearen iturriarekin konektatuta dago urdailean airea sartzeko.

→ Zundak urdaileko hormak ez zurgatzeko urdaileko edukina xurgatu bitartean.

Redon Drainadura

→ Drainadurako mutur bat gaixoari ebakuntzan egindako zaurian sartuta dago eta beste muturra ontziarekin elkartzen da.

→ Zauriko likidoak (odol apur bat, zornea…) gaixoaren gorputzetik ateratzeko eta ontzian biltzako.

→...

Testu honek zelula biologiaren hiru arlo nagusi aztertzen ditu: zitozinesia, fotosintesiaren Calvin zikloa eta RNA molekularen funtzioak.

Zitozinesia: Zelulen Banaketa Prozesua

Animalia-zelulen kasuan, zitozinesia aktina-miosina mikroharizpi-eraztun bat zelularen erdian sortuz hasten da. Eraztun hau uzkurtu egingo da, zelula bitan banatuz. Hau ez da beti gertatzen, izan ere, animalia-zelula askotan ez dira banatzen (bakarretan bai).

Landare-zelulen kasua konplexuagoa da. Lehenik, Golgiren aparatuan, fragmoplastoak deritzon besikulak sortzen dira. Fragmoplastoak zelularen erdian kokatzen dira, erdiko xafla osatuz. Zelula-paretekin lotuz, plasmodesmoak sortzen dira (komunikazioa ahalbidetuz). Zelula mota honetan zelulak ez direnez banatzen, komunikazioa...